I Ns 119/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy udzielił Powiatowi zgody na utwardzenie drogi dojazdowej do nieruchomości, wybierając wariant korzystniejszy dla wszystkich współwłaścicieli i uwzględniając wymogi przeciwpożarowe.
Sprawa dotyczyła wniosku Powiatu o zgodę na czynność przekraczającą zwykły zarząd, polegającą na utwardzeniu drogi dojazdowej do nieruchomości stanowiącej współwłasność. Po analizie różnych wariantów przedstawionych przez biegłego, sąd wybrał wariant I, który był krótszy, mniej ingerował w dotychczasowe zagospodarowanie terenu i lepiej spełniał wymogi przeciwpożarowe oraz sanitarne, jednocześnie minimalizując negatywny wpływ na pozostałych współwłaścicieli. Sąd rozstrzygnął również kwestię kosztów postępowania.
Sąd Rejonowy w Ciechanowie rozpoznał sprawę z wniosku Powiatu o wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, polegającej na utwardzeniu drogi dojazdowej do nieruchomości położonej w S., stanowiącej współwłasność Powiatu oraz innych uczestników postępowania. Celem budowy drogi było zapewnienie dojazdu przeciwpożarowego oraz podjazdu dla pojazdów do izby przyjęć zakładu opiekuńczo-leczniczego. W trakcie postępowania analizowano cztery warianty przebiegu drogi, jednak spór ograniczył się do wariantu I i IV. Sąd, opierając się na opinii biegłego geodety, analizie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zarządu rzeczą wspólną oraz uwzględniając interesy wszystkich współwłaścicieli, udzielił wnioskodawcy zgody na realizację drogi według wariantu I. Sąd uznał ten wariant za korzystniejszy ze względu na jego mniejszą powierzchnię (330 m²), krótszą długość (78 m), mniejszą ingerencję w dotychczasowe zagospodarowanie działki (w przeciwieństwie do wariantu IV, który wymagałby usunięcia garażu i części ogrodzenia) oraz lepsze spełnienie wymogów przeciwpożarowych i sanitarnych, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości korzystania z terenów rekreacyjnych przez właścicieli lokali mieszkalnych. Sąd rozstrzygnął również o kosztach postępowania, obciążając nimi strony stosunkowo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonanie utwardzonej drogi dojazdowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na definicje z nauki prawa i orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którymi czynności zmieniające dotychczasowy sposób korzystania z rzeczy, jej przeznaczenie lub charakter, a także wzniesienie stałego obiektu budowlanego, należą do czynności przekraczających zwykły zarząd.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
udzielono zgody na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu
Strona wygrywająca
Powiat (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powiat (...) | instytucja | wnioskodawca |
| J. i B. małż. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. i M. małż. J. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. Ś. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| A. i T. małż. N. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 199 § § 1
Kodeks cywilny
Do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na uwadze cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Pomocnicze
k.p.c. art. 510
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kręgu zainteresowanych w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 201 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekazania sprawy do rozpoznania w trybie nieprocesowym.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w sprawach, w których strony mają sprzeczne interesy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność zapewnienia drogi przeciwpożarowej i dojazdu do izby przyjęć zakładu opiekuńczo-leczniczego. Wariant I drogi dojazdowej jest krótszy, mniej ingeruje w dotychczasowe zagospodarowanie terenu i lepiej spełnia wymogi. Większość współwłaścicieli poparła wniosek i wariant I.
Odrzucone argumenty
Wariant IV drogi dojazdowej, proponowany przez uczestników J. i M. małż. J., był mniej korzystny ze względu na większą powierzchnię, długość i ingerencję w teren.
Godne uwagi sformułowania
czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli utwardzona droga dojazdowa w granicach wyznaczonych literami A-B-C-D-E-F-G-H-I-J-K według wariantu I szkicu lokalizacji dojazdu
Skład orzekający
Lidia Grzelak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 199 KC w kontekście budowy dróg na nieruchomościach współwłasnych, ocena interesów współwłaścicieli i celów czynności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i potrzeby budowy drogi o określonym przeznaczeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z zarządzaniem nieruchomościami współwłasnymi i konieczność sądowego rozstrzygania sporów między współwłaścicielami, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.
“Współwłasność nieruchomości: Kiedy potrzebna jest zgoda sądu na budowę drogi?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ns 119/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Lidia Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Jolanta Dziki po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. w Ciechanowie na rozprawie sprawy z wniosku Powiatu (...) z udziałem J. i B. małż. D. , J. i M. małż. J. , K. Ś. , A. i T. małż. N. o wyrażanie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu postanawia: I udzielić wnioskodawcy Powiatowi (...) zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, polegającej na wykonaniu na nieruchomości położonej w S. , dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...) , stanowiącej przedmiot współwłasności wnioskodawcy Powiatu (...) w udziale w wysokości (...) części, uczestników postępowania J. i B. małż. D. w udziale w wysokości (...) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, uczestników postępowania J. i M. małż. J. w udziale w wysokości (...) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, uczestniczki postępowania K. Ś. w wysokości (...) części oraz uczestników postępowania A. i T. małż. N. w udziale w wysokości (...) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, utwardzonej drogi dojazdowej w granicach wyznaczonych literami A-B-C-D-E-F-G-H-I-J-K według wariantu I szkicu lokalizacji dojazdu sporządzonego przez biegłego sądowego w zakresie geodezji i kartografii inż. D. S. z dnia 11 kwietnia 2017 r. ( k. 129 akt sprawy ), przy czym przedmiotowy szkic lokalizacji dojazdu stanowi integralną część niniejszego postanowienia; II nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawcy Powiatu (...) kwotę 1543,16 zł ( jeden tysiąc pięćset czterdzieści trzy złote szesnaście groszy ), z tym że kwotę 300,00 zł ( trzysta złotych ) przez pobranie z zaliczki uiszczonej na kwit U11- (...) KU (...) , tytułem zwrotu części kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 15 lutego 2017 r. oraz 5 lipca 2017 r.; III nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa solidarnie od uczestników postępowania J. i M. małż. J. kwotę 1575,72 zł ( jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt pięć złotych siedemdziesiąt dwa grosze ), tytułem zwrotu części kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 5 lipca 2017 r. oraz 2 lutego 2018 r.; IV nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawcy Powiatu (...) kwotę 40,00 zł ( czterdzieści złotych ) tytułem uzupełnienia opłaty sądowej od wniosku. Sygn. akt I Ns 119/18 UZASADNIENIE Powód Powiat (...) wniósł pozew przeciwko J. i B. małż. D. oraz J. i M. małż. J. , wnosząc o wydanie wyroku zastępującego oświadczenie woli pozwanych o wyrażeniu zgody na wykonanie na nieruchomości, stanowiącej zabudowaną działkę nr (...) położonej w S. , stanowiącej współwłasność Powiatu (...) oraz K. Ś. , J. i B. małż. D. , J. i M. małż. J. oraz T. i Z. małż. S. , dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...) , utwardzonego dojazdu dla celów przeciwpożarowych, zlokalizowanego na działce od strony północnej i zachodniej budynku, oznaczonego na projekcie załączonym do pozwu literami (...) o powierzchni 325 m 2 . Pozwani J. i B. małż. D. oraz J. i M. małż. J. wnosili o oddalenie powództwa. Na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. pozwani J. i B. małż. D. uznali powództwo. Jednocześnie powód Powiat (...) cofnął pozew w stosunku do pozwanych J. i B. małż. D. , którzy wyrazili zgodę na cofnięcie pozwu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 29 listopada 2017 r. Sąd umorzył postępowanie w sprawie w stosunku do pozwanych J. i B. małż. D. . Prawomocnym postanowieniem z dnia 23 marca 2018 r. Sąd na podstawie art. 201 § 2 kpc przekazał sprawę do rozpoznania w trybie nieprocesowym jako sprawę o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Sprawa została zarejestrowana w repertorium Ns symbol 261 jako sprawa z wniosku Powiatu (...) z udziałem J. J. (3) i M. J. o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania K. Ś. , J. D. , B. D. , A. N. i T. N. . Wnioskodawca Powiat (...) wnosił o wyrażenie zgody na wykonanie na nieruchomości, stanowiącej zabudowaną działkę nr (...) położonej w S. , stanowiącej współwłasność Powiatu (...) oraz K. Ś. , J. i B. małż. D. , J. i M. małż. J. oraz A. i Z. małż. N. , dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...) , utwardzonego dojazdu dla celów przeciwpożarowych, zlokalizowanego na działce od strony północnej i zachodniej budynku, oznaczonego na szkicu lokalizacji dojazdu w wariancie I opinii biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. D. S. literami (...) . Uczestnicy postępowania K. Ś. , J. i B. małż. D. oraz A. i Z. małż. N. przyłączyli się do wniosku. Uczestnicy postępowania J. i M. małż. J. wnosili o zezwolenie na wykonanie powyższego dojazdu według wariantu IV. Sąd ustalił, co następuje: Powiat (...) , K. Ś. , J. i B. małż. D. , J. i M. małż. J. oraz A. i T. małż. N. są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej w S. , stanowiącej zabudowaną działkę oznaczoną w ewidencji gruntów numerem 71/62 o powierzchni 0,5449 ha, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...) , w tym że udział Powiatu (...) wynosi (...) części, K. Ś. - (...) części, J. i B. małż. D. - (...) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, J. i M. małż. J. - (...) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej oraz A. i T. małż. N. - (...) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej ( bezsporne ). Na działce nr (...) znajduje się budynek, w którym położone są lokale mieszkalne, stanowiące przedmiot własności K. Ś. , J. i B. małż. D. , J. i M. małż. J. oraz A. i T. małż. N. . Lokale mieszkalne zostały wyodrębnione w 2003 r. Lokal mieszkalny stanowiący własność A. i T. małż. N. na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, stanowił początkowo własność Z. i T. małż. S. . A. i T. małż. N. przedmiotowy lokal nabyli w dniu 29 grudnia 2017 r. Lokal położony jest na parterze budynku po prawej stronie klatki schodowej, w południowej, szczytowej części budynku. Lokal mieszkalny, stanowiący własność J. i M. małż. J. położony jest na piętrze budynku. Lokal mieszkalny, stanowiący własność K. Ś. położony jest na pierwszym piętrze budynku w południowej, szczytowej części budynku. Lokal mieszkalny, stanowiący własność J. i B. małż. D. położony jest po lewej stronie klatki schodowej, w północnej, szczytowej części budynku ( bezsporne ). Pozostała część budynku wynajmowana jest przez Powiat (...) na potrzeby (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w (...) , która w tym miejscu prowadzi zakład opiekuńczo - leczniczy. Zakład mieści się na parterze budynku, a właściwie dwóch budynkach połączonych łącznikiem ( bezsporne ). W pomieszczeniach zajmowanych obecnie na potrzeby zakładu opiekuńczo - leczniczego przed 2004 r. znajdował się dom dziecka. W budynku przeprowadzono prace adaptacyjne. Budynek otrzymał zgodę Państwowej Straży Pożarnej w C. ; nakazano jednakże wykonać prace związane z zapewnieniem drogi pożarowej od strony wejścia głównego do budynku. Do budynku istnieje dojazd pożarowy drogą wzdłuż budynku bloku żywieniowego utwardzonym placem o wymiarach 15 x 18 m, na którym istnienie możliwość zawrócenia samochodami pożarniczymi. Z placu manewrowego do części użytkowanej przez (...) istnieje możliwość wejścia trzema niezależnymi wejściami: do wydzielonej pożarowo klatki schodowej, do łącznika oraz do bloku żywieniowego. Wejście główne do zakładu opiekuńczo - leczniczego zlokalizowane jest od strony zachodniej. Lokale mieszkalne położone na piętrze budynku usytuowane są od strony północnej i południowej budynku. Do drzwi wejściowych do klatek schodowym mieszkań oraz do wejścia głównego zakładu opiekuńczo - leczniczego prowadzą chodniki z płyt betonowych od bramy i furtki. Zachodnia strona budynku, w której znajduje się zakład opiekuńczo - leczniczy jest odizolowana od pozostałej części działki ogrodzeniem. Wstęp na teren zakładu odbywa się bramą i furtką, która otwierana jest po przywołaniu dzwonkiem. Wzdłuż chodnika biegnącego po zachodniej stronie budynku rośnie rząd drzew. Wewnątrz działki, od strony południowej stoją dwa blaszane garaże i rosną pojedyncze drzewa. Od strony północnej działki, na granicy z działką nr (...) , znajduje się ogrodzenie z siatki drucianej na słupkach stalowych. W ogrodzeniu z tej strony są dwie furtki prowadzące na sąsiednią działkę. Część działki wykorzystywana jest przez J. J. (3) jako teren rekreacyjny ( zaświadczenie k. 19, korespondencja k. 70, protokół oględzin wraz ze zdjęciami k. 73 - 106, zeznania świadka A. O. k. 166, 289 - 290, opinia biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. D. S. k. 119 - 134, 165 ). Decyzją z dnia 25 listopada 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. przedłużył termin do dnia 31 grudnia 2016 r. do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 23 kwietnia 2014 r. w postaci zadaszenia wejścia wraz z dojazdem umożliwiającym podjazd co najmniej jednego pojazdu do izby przyjęć zakładu opiekuńczo - leczniczego ( decyzja k. 21 ). Pismem z dnia 7 marca 2016 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w (...) zwrócił się do Powiatu (...) o umożliwienie wykonania drogi dojazdowej do głównego wejścia budynku od strony drogi gminnej, wskazując na konieczność wykonania drogi przeciwpożarowej oraz dojazdu do izby przyjęć ( korespondencja k. 18, zeznania świadka A. O. k. 166, 289 - 290 ) Wariant I przebiegu drogi dojazdowej zakłada dotychczasowy sposób użytkowania działki; prowadzi od bramy wzdłuż ogrodzenia zlokalizowanego na granicy pomiędzy działkami nr (...) , następnie załamuje się w kierunku południowym i wzdłuż zachodniej krawędzi chodnika betonowego prowadzi do głównego wejścia zakładu opiekuńczo - leczniczego. Odległość krawędzi projektowanej drogi do budynku, mierzona na wysokości schodów wejściowych do budynku, których klatka schodowa prowadzi do mieszkań położonych na piętrze budynku, wynosi około 9,10 m. Wykonanie drogi wymaga dodatkowo usunięcia drzewa iglastego w okolicach wjazdu na działkę, kilku drzew wzdłuż chodnika dochodzącego do wejścia głównego oraz likwidacji dwóch podpór słupowych oświetleniowych niskiego napięcia konstrukcji żelbetonowej nieczynnej linii energetycznej. Powierzchnia drogi w tym wariancie wynosi 330 m 2 . Długość drogi w tym wariancie mierzona środkiem drogi wynosi około 78 m. Wariant ten pozwala właścicielom lokali mieszkalnych na korzystanie z terenów rekreacyjnych ( ogródków ) na dotychczasowych zasadach. ( opinia biegłego sądowego w zakresie geodezji inż. D. S. k. 119 - 134, 165 ). Wariant IV przebiegu drogi dojazdowej prowadzi od bramy; stanowi przedłużenie ul. (...) . Początkowo biegnie po utwardzonym placu wzdłuż bloku żywieniowego, a następnie po placu manewrowym, spełniającym również funkcję parkingu. Następnie prowadzi wzdłuż południowej strony budynku i wzdłuż zachodniej krawędzi chodnika betonowego do wejścia głównego do zakładu opiekuńczo - leczniczego. Wykonanie drogi wymaga dodatkowo usunięcia kilku drzew wzdłuż chodnika dochodzącego do wejścia głównego, rozbiórki i usunięcia blaszanego garażu oraz usunięcia ogrodzenia i furtki za garażami od strony działki nr (...) ; na tym odcinku, projektowana droga jest obecnie nieprzejezdna. Powierzchnia drogi w tym wariancie wynosi 835 m 2 . Długość drogi w tym wariancie mierzona środkiem drogi wynosi około 201 m ( opinia biegłego sądowego w zakresie geodezji inż. D. S. k. 119 - 134, 165 ). Sąd dał w pełni wiarę zebranym w sprawie dokumentom; żadna ze stron nie kwestionowała ich mocy dowodowej. Żadna ze stron nie kwestionowała ustaleń dokonanych przez Sąd podczas oględzin nieruchomości. Sąd dał również wiarę zeznaniom świadka A. O. . Wskazać należy, że stan faktyczny sprawy jest w istocie bezsporny pomiędzy stronami. Spór w sprawie ograniczył się do stanowisk wnioskodawcy Powiatu (...) i uczestników postępowania J. J. (3) i M. J. co do wariantu przebiegu drogi dojazdowej. Niewątpliwie również, uczestnicy postępowania J. J. (3) i M. J. mają zastrzeżenia co do sposobu zagospodarowania części działki przez T. S. , który obecnie nie jest już współwłaścicielem nieruchomości; problem ten nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Zeznania świadka T. S. ( k. 272 ), aczkolwiek wiarygodne, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma opinia biegłej sądowej w zakresie geodezji i kartografii inż. D. S. przeprowadzona w tej sprawie dotycząca projektów przebiegu drogi dojazdowej do wejścia głównego zakładu leczniczo - opiekuńczego od strony drogi publicznej tj. ul. (...) . Biegła sądowa sporządziła cztery warianty przebiegu drogi, uwzględniające stanowiska stron zgłoszone podczas czynności geodezyjnych. Biegła sądowa dokonała ponadto oceny zasadności tych wariantów pod względem geodezyjnym. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu, wniosek wnioskodawcy Powiatu (...) zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że współwłaściciele nieruchomości - uczestnicy postępowania J. i B. małż. D. , K. Ś. oraz A. i T. małż. N. przyłączyli się do wniosku. Spór w sprawie dotyczył wyboru wariantu przebiegu drogi dojazdowej od drogi publicznej do wejścia głównego budynku zakładu opiekuńczo - leczniczego, stanowiącego zarówno drogę przeciwpożarową, jak i bezpośredni podjazd do izby przyjęć zakładu opiekuńczo - leczniczego. Okoliczność, że nieruchomość, dla której w Sądzie Rejonowym w Ciechanowie w VI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW (...) , stanowi przedmiot współwłasności wnioskodawcy Powiatu (...) oraz uczestników postępowania J. i B. małż. D. , J. i M. małż. J. , K. Ś. oraz A. i T. małż. N. , jak też wysokość udziałów w przedmiocie współwłasności przysługujących poszczególnym współwłaścicielom, są bezsporne i wynikają z załączonych do akt dokumentów. Bezsporny jest również dotychczasowy sposób zagospodarowania działki nr (...) , co wynika zarówno z protokołu oględzin nieruchomości, w tym wykonanych wówczas zdjęć, jak też zeznań świadka A. O. oraz opinii biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. D. S. . W pierwszej kolejności wskazać należy, Sąd ograniczył rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie do oceny jedynie dwóch wariantów projektu drogi dojazdowej spośród czterech sporządzonych w niniejszej sprawie wobec sprecyzowania stanowisk w tym zakresie przez wnioskodawcę i uczestników postępowania tj. co do warianty I i IV projektów sporządzonych przez biegłą sądową inż. D. S. . Zgodnie z art. 199 kc , do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Praktyczne trudności w ocenie, jaka czynność prawna jest czynnością zarządu majątkiem wspólnym, która z tych czynności mieści się w zakresie zwykłego zarządu, a która ten zakres przekracza, wynikają z faktu, że żaden przepis prawa nie definiuje tych pojęć. Pojęcia te definiują przedstawiciele nauki prawa, którzy pojęciu „zarząd majątkiem wspólnym" przypisują samodzielne znaczenie prawne, pozwalające na dokonanie oceny, jakie działania są czynnościami zarządu, a które z nich w ogóle nimi nie są. Korzystając z dorobku nauki, można – zdaniem Sądu Najwyższego – przyjąć, że zarząd majątkiem wspólnym to całokształt czynności prawnych i faktycznych, które dotyczą tego majątku bezpośrednio lub pośrednio poprzez osiągnięty skutek gospodarczy ( uchwała Sądu Najwyższego (7) z 25 marca 1994 r. w sprawie III CZP 182/93 ). Przyjmuje się ogólnie, że załatwianie bieżących spraw związanych z normalną eksploatacją rzeczy i utrzymywaniem jej w stanie niepogorszonym stanowi czynności zwykłego zarządu, pozostałe zaś należy uznać za czynności przekraczające ten zakres. Do czynności przekraczających zwykły zarząd należą zatem przede wszystkim rozporządzanie rzeczą wspólną, zwłaszcza wyzbycie się własności rzeczy. Zwykle będzie to również obciążenie rzeczy ograniczonym prawem rzeczowym , ale także wynajęcie, wydzierżawienie. Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu będą także czynności zmieniające dotychczasowy sposób korzystania z rzeczy, zmianę jej przeznaczenia lub charakteru. (...) Jako czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu uznano m.in.: ustanowienie służebności przesyłu, zmianę przeznaczenia lub przebudowę pomieszczenia wspólnego, nadbudowę kondygnacji nad budynkiem stanowiącym przedmiot współwłasności, wzniesienie stałego obiektu budowlanego na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności, zawarcie umowy użyczenia lokalu, o ile współwłaściciel nie korzysta wyłącznie z tego lokalu na podstawie podziału quoad usum , usunięcie drzewa ze wspólnej nieruchomości, budowę stacji transformatorowej na wspólnym gruncie. Według poglądu Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 11 października 1990 r. w sprawie III ARN 15/90, wzniesienie stałego obiektu budowlanego na nieruchomości stanowiącej współwłasność jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich uprawnionych do decydowania w tej sprawie. Podział tych czynności wynikać może z konkretnego stanu faktycznego. W niektórych przypadkach dana czynność może być czynnością zwykłego zarządu, a w innych – przekraczającą zakres zwykłego zarządu. W sytuacji gdy ze względu np. na konflikt między współwłaścicielami nie można uzyskać jednomyślności na dokonanie takiej czynności, stosownie do art. 199 kc , współwłaściciele, którzy dysponują co najmniej połową udziałów, mogą wystąpić do sądu o zgodę na jej dokonanie. Sąd w postępowaniu nieprocesowym ocenia wówczas wszechstronnie okoliczności danej sprawy, uwzględniając przy orzekaniu cel zamierzonej czynności i interesy wszystkich współwłaścicieli. Sąd Najwyższy, rozważając cel rozstrzygnięcia sądowego na podstawie art. 199 , wskazał w uzasadnieniu uchwały z dnia 23 kwietnia 1993 r. ( III CZP 36/93 ) że sprawy rozstrzygane na podstawie art. 199 kc mają na celu nie doraźną ochronę współwłaściciela przed naruszeniami drugiego współwłaściciela, lecz definitywne, i przez to względnie trwałe, unormowanie stosunków między współwłaścicielami, jeżeli chodzi o rozporządzenie rzeczą wspólną albo o podjęcie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu; orzeczenie wydane na podstawie art. 199 kc w postępowaniu nieprocesowym, po rozpoznaniu sprawy w kręgu wszystkich zainteresowanych w rozumieniu art. 510 kpc oraz w obrębie faktów ilustrujących cel zamierzonej czynności, jak też interesy współwłaścicieli, wskazuje konkretne działanie, do którego daje tytuł, a ponadto określa faktyczne i prawne ramy działania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej, Sąd uznał za zasadne udzielenie Powiatowi (...) zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, polegającej na wykonaniu na nieruchomości położonej w S. , dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...) , stanowiącej przedmiot współwłasności wnioskodawcy Powiatu (...) w udziale w wysokości (...) części, uczestników postępowania J. i B. małż. D. w udziale w wysokości (...) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, uczestników postępowania J. i M. małż. J. w udziale w wysokości (...) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, uczestniczki postępowania K. Ś. w wysokości (...) części oraz uczestników postępowania A. i T. małż. N. w udziale w wysokości (...) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, utwardzonej drogi dojazdowej w granicach wyznaczonych literami A-B-C-D-E-F-G-H-I-J-K według wariantu I szkicu lokalizacji dojazdu sporządzonego przez biegłego sądowego w zakresie geodezji i kartografii inż. D. S. z dnia 11 kwietnia 2017 r. ( k. 129 akt sprawy ), przy uwzględnieniu, że przedmiotowy szkic lokalizacji dojazdu stanowi integralną część postanowienia. Sąd miał na uwadze, że większość współwłaścicieli nieruchomości tj. K. Ś. , J. i B. małż. D. oraz A. i T. małż. N. przyłączyli się do wniosku Powiatu (...) w zakresie wskazania preferowanego wariantu przebiegu drogi. Jedynie uczestnicy postępowania J. i M. małż. J. opowiedzieli się za przyjęciem wariantu IV proponowanej drogi dojazdowej. Sąd miał również na względzie cele wykonania drogi dojazdowej wynikające z zaleceń zarówno straży pożarnej, jak też zaleceń sanitarnych wynikających z decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. w zakresie wykonania zadaszenia wejścia wraz z dojazdem umożliwiającym podjazd co najmniej jednego pojazdu do izby przyjęć zakładu opiekuńczo - leczniczego. Dokonując oceny wskazanych powyżej wariantów projektowanej drogi dojazdowej Sąd miał na uwadze, że każdy z tych wariantów wymaga wykonania dodatkowych prac polegających w obu wariantach na usunięciu części drzew. Ponadto konieczne byłoby w wariancie I usunięcie dwóch słupów nieczynnej sieci energetycznej, zaś w wariancie IV części ogrodzenia i garażu. Zmiany te miałyby wpływ na sposób zagospodarowania działki przy przyjęciu wariantu IV; podczas gdy w wariancie I nie miałyby wpływu na dotychczasowy sposób użytkowania działki nr (...) . Dodatkowo wskazać należy na znaczne różnice w obu wariantach w zakresie powierzchni projektowanej drogi: 330 m 2 w wariancie I oraz 835 m 2 w wariancie IV, a zatem prawie trzykrotnie więcej, co niewątpliwie na wpływ na powierzchnię działki pozostałej do użytkowania dla współwłaścicieli. W ocenie Sądu, istotnym elementem przemawiającym za przyjęciem wariantu I jest również długość drogi dojazdowej, która w tym wariancie wynosi 78 m, zaś w wariancie IV - 201 m, a zatem również prawie trzykrotnie więcej. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, przy uwzględnieniu celów, dla jakich ma nastąpić urządzenie tej drogi: znaczne wydłużenie drogi na wpływ na czas trwania przejazdu, co w przypadku pojazdów straży pożarnej czy też karetki pogotowia ( jak w sprawie niniejszej ) może mieć decydujące znaczenia dla zdrowia ( życia ) ludzkiego. Podkreślić należy, że prawidłowe urządzenie drogi pożarowej ma znaczenie nie tylko dla pacjentów zakładu opiekuńczo - leczniczego, ale również dla wszystkich współwłaścicieli lokali mieszkalnych znajdujących się w tym samym budynku. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 520 § 2 kpc , obciążając nimi zainteresowane strony stosunkowo. Z tych względów Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawcy Powiatu (...) kwotę 1543,16 zł, w tym 300,00 zł przez pobranie z uiszczonej zaliczki, tytułem kosztów orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 15 lutego 2017 r. ( koszty przejazdu na oględziny ) oraz z dnia 5 lipca 2017 r. ( połowa kosztów opinii biegłej sądowej ), zaś od uczestników postępowania J. i M. małż. J. solidarnie kwotę 1575,72 zł tytułem kosztów orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 5 lipca 2017 r. ( połowa kosztów opinii biegłej sądowej ) oraz z dnia 2 lutego 2018 r. ( koszty opinii uzupełniającej biegłej sądowej ). Sąd miał na uwadze, że dwa pierwsze warianty opinii były wariantami proponowanymi przez wnioskodawcę, zaś dwa kolejne przez uczestników postępowania J. i M. małż. J. . Jednocześnie Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawcy Powiatu (...) kwotę 40,00 zł tytułem uzupełnienia opłaty sądowej od wniosku mając na uwadze, że pierwotnie w sprawie procesowej C Powiat (...) uiścił opłatę sądową w wysokości 60,00 zł. Z uwagi na zmianę trybu postępowania na nieprocesowy Sąd ustalił opłatę sądową na 100,00 zł, a zatem Powiat (...) jako wnioskodawca zobowiązany jest do uzupełniania opłaty sądowej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI