I Ns 1186/13

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-01-20
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadekdziedziczenieodrzucenie spadkuustawainteres prawnykoszty postępowania

Sąd Rejonowy w Świdnicy stwierdził nabycie spadku po M. S. na rzecz jego braci, R. S. i H. S. (którzy zmarli przed spadkodawcą, a ich spadkobiercy odrzucili spadek), oraz S. S. (1), po tym jak żona i dzieci spadkodawcy skutecznie odrzuciły spadek.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. S. złożył m.in. Bank SA, wskazując na swój interes jako dłużnika zmarłego. Spadkodawca nie pozostawił testamentu. Żona i dzieci spadkodawcy skutecznie odrzuciły spadek w ustawowym terminie. Podobnie uczynili spadkobiercy braci spadkodawcy, którzy również zmarli przed otwarciem spadku. W związku z tym, spadek na podstawie ustawy przypadł żyjącemu bratu spadkodawcy, S. S. (1), oraz zmarłym braciom, których spadkobiercy odrzucili spadek.

Sąd Rejonowy w Świdnicy rozpoznał wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. S., który zmarł w 2009 roku. Wnioskodawcą był m.in. Bank SA, który wykazał swój interes prawny w ustaleniu kręgu spadkobierców z uwagi na fakt, że zmarły był jego dłużnikiem. Spadkodawca nie pozostawił testamentu, co skutkowało dziedziczeniem ustawowym. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, w pierwszej kolejności do spadku powołani są dzieci i małżonek spadkodawcy. W tym przypadku żona i dzieci M. S. skutecznie odrzuciły spadek w ustawowym terminie. Następnie, zgodnie z art. 931 § 2 k.c., spadek przypadłby wnukom spadkodawcy, jednakże oni również odrzucili spadek w imieniu małoletnich dzieci. W dalszej kolejności, zgodnie z art. 932 § 3 k.c., spadek przypada rodzicom spadkodawcy, ale oni również nie dożyli otwarcia spadku. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 932 § 4 k.c., spadek przypada rodzeństwu spadkodawcy. W tym przypadku, bracia spadkodawcy, R. S. (1) i H. S., zmarli przed nim. Ich spadkobiercy (żony i córki) nabyli spadek po nich, ale następnie skutecznie odrzucili spadek po M. S. Jedynym żyjącym bratem spadkodawcy był S. S. (1), który nie złożył oświadczenia o odrzuceniu spadku, co oznaczało jego przyjęcie. W związku z tym, sąd stwierdził, że spadek po M. S. nabyli na podstawie ustawy bracia R. S. (1) i H. S. po 1/3 części (choć ich spadkobiercy odrzucili spadek po M. S., co oznacza, że faktycznie spadek przypadł S. S. (1) w całości, ale orzeczenie odzwierciedla pierwotne dziedziczenie ustawowe), a także S. S. (1) po 1/3 części. Sąd oddalił wniosek o zwrot kosztów postępowania, stosując zasadę, że każda strona ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes, rozumiany szeroko, niekoniecznie jako interes prawny, ale jakikolwiek interes osobisty lub majątkowy.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 1025 § 1 k.c. i szeroką interpretację pojęcia 'interesu' w komentarzach prawniczych, wskazując, że wystarczy jakikolwiek interes w uzyskaniu stwierdzenia nabycia spadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strona wygrywająca

S. S. (1)

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank SAspółkawnioskodawca
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś.organ_państwowyuczestnik
G. S.osoba_fizycznauczestnik
W. S.osoba_fizycznauczestnik
J. M.osoba_fizycznauczestnik
S. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
B. K.osoba_fizycznauczestnik
R. O.osoba_fizycznauczestnik
A. S.osoba_fizycznauczestnik
M. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
K. S.osoba_fizycznauczestnik
A. M. (1)osoba_fizycznauczestnik
A. M. (2)osoba_fizycznauczestnik
M. S. (2)osoba_fizycznauczestnik
T. S.osoba_fizycznauczestnik
A. U.osoba_fizycznauczestnik
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych O/ W.instytucjauczestnik

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 1025 § 1

Kodeks cywilny

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes.

k.c. art. 926 § 1

Kodeks cywilny

Powstanie powołania do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

k.c. art. 926 § 2

Kodeks cywilny

Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.

k.c. art. 931 § 1

Kodeks cywilny

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych.

k.c. art. 1012

Kodeks cywilny

Spadkobierca ma możliwość wyboru, czy przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi, czy też przyjąć go z ograniczeniem tej odpowiedzialności, bądź też może spadek odrzucić.

k.c. art. 1015 § 1

Kodeks cywilny

Na złożenie oświadczenia w tym przedmiocie przewidziany jest termin 6-ciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania.

k.c. art. 1020

Kodeks cywilny

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

k.c. art. 931 § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Stosuje się to odpowiednio do dalszych zstępnych.

k.c. art. 932 § 3

Kodeks cywilny

W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom.

k.c. art. 932 § 4

Kodeks cywilny

Jeżeli rodzice spadkodawcy nie dożyli otwarcia spadku, a także w wypadkach, gdy nie są uprawnieni do dziedziczenia lub je odrzucili, powołuje się do spadku rodzeństwo spadkodawcy.

k.c. art. 1015 § 2

Kodeks cywilny

Brak oświadczenia spadkobiercy o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku w terminie 6-ściu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Generalna zasada postępowania nieprocesowego dotycząca kosztów: każda ze stron ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne odrzucenie spadku przez najbliższych spadkobierców (żonę i dzieci spadkodawcy). Skuteczne odrzucenie spadku przez spadkobierców braci spadkodawcy. Brak testamentu spadkodawcy. Istnienie interesu prawnego wnioskodawcy (Bank SA) w ustaleniu kręgu spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes termin 'interes' należy więc interpretować stosunkowo szeroko, nie zawsze musi to być interes prawny, chodzi o jakikolwiek interes, o charakterze osobistym czy majątkowym brak oświadczenia spadkobiercy o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku w terminie 6-ściu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku

Skład orzekający

Magdalena Piątkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad dziedziczenia ustawowego w sytuacji wielokrotnego odrzucenia spadku przez kolejne grupy spadkobierców oraz szerokie rozumienie interesu prawnego w kontekście wniosku o stwierdzenie nabycia spadku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie wszyscy najbliżsi spadkobiercy odrzucili spadek, a następnie ich zstępni i spadkobiercy rodzeństwa również odrzucili spadek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność dziedziczenia ustawowego i znaczenie terminów na odrzucenie spadku, co może być pouczające dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników.

Kto dziedziczy, gdy wszyscy odrzucą spadek? Sąd Rejonowy wyjaśnia skomplikowane zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ns 1186/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2014 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Magdalena Piątkowska Protokolant: Anna Włodarczak po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 roku w Świdnicy na rozprawie sprawy z wniosku (...) Bank SA w W. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. , G. S. , W. S. , J. M. , S. S. (1) , B. K. , R. O. , A. S. , M. S. (1) , K. S. , A. M. (1) , A. M. (2) , M. S. (2) , T. S. , A. U. , Zakładu Ubezpieczeń Społecznych O/ W. o stwierdzenie nabycia spadku po M. S. (3) 1. stwierdza, że spadek po M. S. (3) zmarłym dnia 20 grudnia 2009 roku w Ś. , ostatnio stale zamieszkałym w Ś. nabyli na podstawie ustawy bracia ( synowie H. i M. ): R. S. (1) ( zmarły 8 listopada 2010 roku ) H. S. ( zmarły 13 kwietnia 2011 roku ) S. S. (1) po 1/3 części; 2. wniosek o zwrot kosztów postępowania oddala uznając, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. (...) BANK SA z/s w W. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po M. S. (3) zmarłym dnia 20 grudnia 2009 roku w Ś. , ostatnio stale zamieszkałym w Ś. oraz o zasądzenie kosztów postepowania wyszczególnionych we wniosku . Jako legitymację do wystąpienia z wnioskiem wskazano fakt, iż zmarły był dłużnikiem wnioskodawcy, na dowód czego dołączono umowę z dnia 12 maja 2009 roku. Dnia 6 listopada 2012 roku wniosek o stwierdzenie nabycia spadku złożył także Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. ( dołączono do niniejszej sprawy). Wobec zgonu brata spadkodawcy R. S. (1) podjęto zawieszone postępowanie z udziałem jego spadkobierców, a to A. S. , R. O. , B. K. . (k. 40). Do udziału w sprawie wezwano w charakterze uczestników Zakład Ubezpieczeń Społecznych O/ W. ( vide wniosek I Ns 961/10) oraz M. i K. S. , A. i A. M. (2) ( wobec odrzucenia spadku przez ich rodziców), M. S. (2) , A. U. , T. S. ( jako spadkobierców zmarłego brata spadkodawcy- H. S. ). W sprawie brała również udział żona i dzieci zmarłego, a to G. S. , W. S. i J. M. . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. S. (3) zmarł 20 grudnia 2009 roku w Ś. , gdzie stale zamieszkiwał. W dacie zgonu był żonaty z G. S. z domu (...) . Spadkodawca pozostawił dwoje dzieci, a to W. S. i J. M. zd. S. . Związek małżeński zawierał jeden raz. Poza dziećmi z małżeństwa innych nie posiadał. Nie pozostawił testamentu. Dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 18 odpis skrócony aktu małżeństwa spadkodawcy k. 30 odpis skrócony aktu urodzenia W. M. S. k. 29 zapewnienie spadkowe G. S. k. 62v. zapewnienie spadkowe S. S. k. 94 protokoły oświadczeń o odrzuceniu spadku przez żonę i dzieci spadkodawcy zawarte w aktach I Ns 127/10 Zarówno żona , jak i dzieci spadkodawcy w ustawowym terminie odrzucili spadek po zmarłym. W. S. ma dwoje dzieci- M. i K. S. . Po uzyskaniu zgody sądu rodzinnego rodzice małoletnich w ustawowym terminie odrzucili imieniem swych córek spadek po M. S. (3) . J. M. posiada dwoje dzieci- A. i A. M. (2) ; po uzyskaniu zgody sądu rodzinnego rodzice małoletnich w ustawowym terminie odrzucili imieniem swych synów spadek po M. S. (3) . Rodzice spadkodawcy zmarli przed nim. Dowód: zapewnienie spadkowe G. S. k. 62v. zapewnienie spadkowe S. S. k. 94 protokoły oświadczeń o odrzuceniu spadku przez wnuki spadkodawcy zawarte w aktach I Ns 584/10 Dnia 8 listopada 2010 roku zmarł brat spadkodawcy R. S. (1) . Przed śmiercią nie składał on oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, nie został uznany niegodnym dziedziczenia, nie zrzekał się dziedziczenia. Spadek po nim w udziałach po 1/3 nabyły żona A. S. i córki: R. O. i B. K. . Dowód: akt poświadczenia dziedziczenia po R. S. z dnia 27.10.11r. k. 50 -51 odpisy skrócone aktów stanu cywilnego spadkobierców R. S. k. 61 zapewnienie spadkowe G. S. k. 62v. zapewnienie spadkowe S. S. k. 94 Dnia 13 kwietnia 2011 roku zmarł brat spadkodawcy H. S. . Przed śmiercią nie składał on oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, nie został uznany niegodnym dziedziczenia, nie zrzekał się dziedziczenia. Spadek po nim nabyli: żona M. S. (2) , syn T. S. , Córka A. U. . zapewnienie spadkowe G. S. k. 62v. zapewnienie spadkowe S. S. k. 94 postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz akty stanu cywilnego zawarte w aktach I Ns 553/11 ( w załączeniu) Wobec powyższego jako jedyny żyjący brat spadkodawcy pozostał S. S. (1) . Nie składał on oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, nie został uznany niegodnym dziedziczenia, nie zrzekał się dziedziczenia. zapewnienie spadkowe S. S. k. 94 zapewnienie spadkowe G. S. k. 62v. odpis skrócony aktu urodzenia S. S. (1) k. 111 Sąd zważył, co następuje: Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes, tj. interes w uzyskaniu stwierdzenia ( art. 1025§1 k.c. ). Krąg osób uprawnionych do wszczęcia postępowania ustawa zakreśla stosunkowo szeroko, osobą taką będzie każdy, kto ma interes w powstaniu skutków prawnych związanych z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po określonym spadkodawcy przez osoby wymienione w orzeczeniu sądu. Termin "interes" należy więc interpretować stosunkowo szeroko, nie zawsze musi to być interes prawny, chodzi o jakikolwiek interes, o charakterze osobistym czy majątkowym (zob. E. Niezbecka [w:] A. Kidyba (red.), E. Niezbecka, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Spadki, LEX, 2008). (...) Bank SA wykazał, iż ma interes w tym, by ustalić krąg osób uprawnionych do dziedziczenia po zmarłym M. S. (3) , dlatego też złożony przez nią wniosek o stwierdzenie nabycia spadku należało uwzględnić. Zgodnie z przepisem art. 926§1 i 2 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu, przy czym dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. Wobec powyższego przepisu, przy orzekaniu o stwierdzeniu nabycia spadku Sąd bierze pod uwagę w pierwszej kolejności ostatnią wolę spadkodawcy wyrażoną w sporządzonym przez niego ważnym testamencie, a gdy spadkodawca nie sporządził testamentu, Sąd orzeka w oparciu o przepisy ustawy Kodeks cywilny . W niniejszej sprawie spadkodawca M. S. (3) nie pozostawił testamentu, a zatem w grę wchodziło dziedziczenie ustawowe. Zgodnie z przepisem art. 931§1 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Na mocy przepisu art. 1012 k.c. spadkobiercy mają możliwość wyboru, czy przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi, czy też przyjąć go z ograniczeniem tej odpowiedzialności, bądź też mogą spadek odrzucić. Na złożenie oświadczenia w tym przedmiocie przewidziany jest termin 6-ciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (przepis art. 1015§1 k.c. ). Zarówno żona, jak i dzieci spadkodawcy, w zakreślonym ustawowo terminie odrzuciły spadek po M. S. (3) . Zgodnie z przepisem art. 1020 k.c. spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Przepis art. 931§2 k.c. stanowi, że jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych ( §2 cyt. przepisu). Spadek po M. S. (3) przypadłby zatem jego wnukom , jednakże spadek w ich imieniu został również skutecznie odrzucony. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom (przepis art. 932§3 k.c. ). Z uwagi na fakt, iż rodzice spadkodawcy nie dożyli otwarcia spadku udział spadkowy, który by im przypadał, przypadł żyjącemu w dacie zgonu M. S. (3) rodzeństwu w częściach równych ( art. 932§4 k.c. ) Jak wykazało bowiem postępowanie dowodowe nie składali oni oświadczeń o odrzuceniu spadku, nie zrzekali się dziedziczenia ani nie zostali uznani niegodnymi dziedziczenia po M. S. (3) . Zgodnie zaś z przepisem art. 1015§2 k.c. brak oświadczenia spadkobiercy o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku w terminie 6-ściu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku, a więc bez ograniczenia odpowiedzialności za długi. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł jak w pkt I postanowienia. Orzeczenie w pkt II postanowienia wydano w oparciu o przepis art. 520§1 k.p.c. jako generalną regułę postępowania nieprocesowego. Nie było bowiem okoliczności do przyjęcia zasad szczególnych rozdziału kosztów z dalszych paragrafów powołanego artykułu skoro dziedziczący ( z których dwóch już nie żyje ) nie mieli wpływu na zaciągane przez spadkodawcę zobowiązania a fakt, że stali się spadkobiercami zmarłego był wynikiem czynności prawnych podjętych przez najbliższą rodzinę, a nie świadomym wyborem spadkobierców, których powołanie do spadku wynika jedynie ze sposobu ukształtowania prawa materialnego w tym zakresie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI