I. Ns. 62/17

Sąd Okręgowy w SuwałkachSuwałki2017-05-17
SAOSinneprawo wyborczeŚredniaokręgowy
wybory samorządoweagitacja wyborczanieprawdziwe informacjeochrona dóbr osobistychtryb wyborczykodeks wyborczydebata wyborczakandydat na burmistrza

Sąd Okręgowy oddalił wniosek kandydata na burmistrza o zakazanie rozpowszechniania nieprawdziwych informacji i nakazanie przeprosin, uznając, że wypowiedzi przeciwnika politycznego miały charakter opinii, a nie faktów podlegających weryfikacji prawda-fałsz w trybie wyborczym.

Wnioskodawca, kandydat na burmistrza, złożył wniosek w trybie wyborczym przeciwko innemu kandydatowi, domagając się zakazania rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o zgodzie na budowę fermy świń, nakazania przeprosin i wpłaty na organizację pożytku publicznego. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, argumentując, że wypowiedzi przeciwnika miały charakter subiektywnej oceny i opinii, a nie faktów, które można by zweryfikować jako prawdziwe lub fałszywe w kontekście przepisów Kodeksu Wyborczego dotyczących agitacji wyborczej. Sąd podkreślił, że tryb wyborczy dotyczy wyłącznie nieprawdziwych informacji, a nie ocen czy poglądów.

Wniosek w trybie wyborczym został złożony przez W. O., kandydata na Burmistrza O., przeciwko G. K., innemu kandydatowi. Wnioskodawca domagał się zakazania rozpowszechniania przez uczestnika nieprawdziwych informacji o wyrażeniu przez niego zgody na budowę fermy świń, nakazania przeprosin oraz wpłaty 10 000 zł na organizację pożytku publicznego. Jako podstawę podał wypowiedź G. K. z debaty przedwyborczej, która sugerowała, że W. O. wydał zgodę na budowę fermy, co miało być "aferą świńską". Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił wniosek w całości. W uzasadnieniu wskazano, że art. 111 Kodeksu wyborczego, regulujący tryb wyborczy, ma zastosowanie wyłącznie do nieprawdziwych informacji, danych i faktów, które można zweryfikować według kryterium prawda-fałsz. Przepis ten nie obejmuje subiektywnych opinii, wniosków, poglądów czy ocen. Sąd uznał, że wypowiedzi uczestnika postępowania miały charakter agitacji wyborczej, ale nie dały się jednoznacznie zweryfikować jako prawdziwe lub fałszywe w kontekście trwającego postępowania administracyjnego dotyczącego budowy fermy. Podkreślono, że wnioskodawca natychmiast po debacie sprostował informację, wskazując na brak wydanej decyzji. Wobec braku dowodów jednoznacznie potwierdzających lub zaprzeczających wydaniu spornej decyzji, sąd uznał, że nie można weryfikować prawdziwości twierdzeń stron w tym trybie. W konsekwencji, wniosek został oddalony. Sąd zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika koszty postępowania w kwocie 240 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzi mające charakter opinii, ocen lub poglądów, a nie faktów podlegających weryfikacji prawda-fałsz, nie mogą być podstawą do zastosowania trybu wyborczego z art. 111 Kodeksu wyborczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 111 Kodeksu wyborczego dotyczy wyłącznie nieprawdziwych informacji, danych i faktów. Wypowiedzi uczestnika postępowania miały charakter subiektywnej oceny i opinii, a nie faktów, które można by zweryfikować. Ponadto, w kontekście trwającego postępowania administracyjnego, nie było możliwe jednoznaczne ustalenie prawdziwości twierdzeń stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

G. K.

Strony

NazwaTypRola
W. O.osoba_fizycznawnioskodawca
G. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (3)

Główne

k.w. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 roku kodeks wyborczy

Przepis ma zastosowanie wyłącznie do nieprawdziwych informacji, danych i faktów, które winny odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Nie ma zastosowania wobec przymiotów kandydata ani jego działań, a także wobec opinii, wniosków, poglądów, sądów i ocen, które są subiektywne.

Pomocnicze

pr. pras.

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypowiedzi uczestnika postępowania miały charakter opinii, a nie faktów podlegających weryfikacji prawda-fałsz. Art. 111 Kodeksu wyborczego ma zastosowanie wyłącznie do nieprawdziwych informacji, a nie do ocen i poglądów. Brak możliwości jednoznacznej weryfikacji prawdziwości twierdzeń stron w kontekście trwającego postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Wypowiedzi uczestnika postępowania zawierały nieprawdziwe informacje godzące w dobre imię wnioskodawcy. Konieczność zastosowania trybu wyborczego w celu ochrony dóbr osobistych kandydata.

Godne uwagi sformułowania

każda ocena jest subiektywna, zależna od punktu widzenia i poglądów osoby dokonującej oceny, a jedynie fakty można oceniać wg kryterium prawdy i fałszu Nie można nikomu zabronić wyrażania swoich sądów i dokonywania ocen. Nawet naruszenie dóbr osobistych o ile nie wyczerpuje przesłanek z art. 111 w/w ustawy, nie podlega ochronie na podstawie tego przepisu.

Skład orzekający

Antoni Czeszkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania art. 111 Kodeksu wyborczego, rozróżnienie między faktami a opiniami w kontekście agitacji wyborczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu wyborczego i konkretnego stanu faktycznego; nie stanowi ogólnej wykładni przepisów o ochronie dóbr osobistych poza okresem wyborczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe konflikty w kampaniach wyborczych i pokazuje, jak sądy interpretują granice dopuszczalnej krytyki politycznej w kontekście przepisów wyborczych.

Czy krytyka polityczna w kampanii wyborczej zawsze musi być oparta na faktach? Sąd wyjaśnia granice dopuszczalnej agitacji.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I. Ns. 62/17 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2017 roku Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Antoni Czeszkiewicz Protokolant st. sekr. sądowy Edyta Rzodkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 roku w Suwałkach na rozprawie sprawy z wniosku W. O. z udziałem G. K. o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym postanawia: 1. Oddalić wniosek wnioskodawcy w całości. 2. Zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kwotę 240 zł tytułem kosztów postępowania – zastępstwa procesowego SSO Antoni Czeszkiewicz UZASADNIENIE W dniu 16.05.2016r wnioskodawca W. O. wystąpił z wnioskiem o: 1) Zakazanie G. K. rozpowszechniania w formie wypowiedzi, ulotek lub innych publikacji nieprawdziwych informacji o zgodzie jaką miał wyrazić W. O. pełniący funkcję Burmistrza O. na budowę fermy świń w I. , gm. O. 2) Nakazanie uczestnikowi przeproszenia wnioskodawcy poprzez zamieszczenie na stronach internetowych portali Głos O. i (...) od dnia następnego od dnia uprawomocnienia się postanowienia do dnia 5 czerwca 2017r., w przypadku portali internetowych i w dwóch kolejnych wydaniach gazet, przy czym oświadczenie powinno być widoczne niezależnie od otwieranej zakładki na w/w stronach oraz na pierwszej stronie Głosu O. i Gazety (...) oświadczeń prasowych o treści „ Przepraszam Pana W. O. , kandydata na urząd Burmistrza O. za to , że rozpowszechniałem fałszywą informację, iż Pan W. O. wydał zgodę na powstanie fermy świń w Imionkach, gm. O. . G. K. .”- sporządzonych czcionką Arial o wielkości 14 mm 3) Nakazanie uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty 10.000 zł na rzecz organizacji pożytku publicznego: Fundację (...) . W uzasadnieniu wniosku, wnioskodawca wskazał, iż zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2017r. na dzień 21 maja 2017r. wyznaczono przedterminowe wybory Burmistrza O. . Zarejestrowanych zostało czterech kandydatów, między innymi W. O. i G. K. (KWW (...) ) dowód: dokumenty publikowane na stronie www.olsztvn.kbw.gov.pl W dniu 10 maja 2017r. w (...) Gazety (...) w O. odbyła się debata przedwyborcza z udziałem tych właśnie kandydatów. Podczas jej trwania G. K. powiedział, że: „ Ostatnio za naszym miastem ciągną się jakieś dziwne afery, najpierw złamanie ustawy antykorupcyjnej, ostatnio tzw. afera świńska czyli wyrażenie zgody na budowę fermy w Imionkach, potem ostatnio okazało się , że pan W. jest bohaterem orzeczenia Regionalnej Izby Obrachunkowej, gdzie został uznany za odpowiedzialnego za złamanie dyscypliny budżetowej w sprawie o wartości ponad pół miliona złotych ” Jak podał w uzasadnieniu wnioskodawca: fragment wypowiedzi o wyrażeniu zgody na budowę fermy świń wskazuje na nieprawdziwy fakt, iż została wydana przez W. O. pełniącego wówczas funkcję Burmistrza O. na budowę fermy w (...) . Tymczasem żadnej zgody, żadnej decyzji administracyjnej (decyzja środowiskowa) Burmistrz nie wydał, trwa nadal postępowanie administracyjne w toku którego zwrócono się o opinię do (...) w O. i Sanepidu. W świetle powyższych informacji wnioskodawca stwierdził, iż fakt rozpowszechnianych przez G. K. nieprawdziwych informacji na jego temat i nazwanie tego aferą, godzi w opinii wnioskodawcy w jego dobre imię i jego zdaniem niezbędne jest zakazanie przez sąd dalszego rozpowszechniania, przeproszenie wnioskodawcy i nakazanie zapłaty uczestnikowi kwoty 10.000 zł na rzecz organizacji pożytku publicznego. Ponadto wnioskodawca wystąpił o wezwanie na posiedzenie świadka S. H. , zamieszkałego: Ul. (...) , (...)-(...) O. , tel (...) . Na rozprawie w charakterze świadka w dniu 17 maja 2017 stawił się S. H. , którego zeznania nie wniosły żadnych istotnych kwestii do meritum rozpatrywanej sprawy Odpowiedź na wniosek wystosował pełnomocnik uczestnika postępowania G. K. . W odpowiedzi uczestnik domagał się: 1) Oddalenia wniosku wnioskodawcy W. O. z dnia 15 maja 2017 r. o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym. 2) Zasadzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postepowania - zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu uczestnik stwierdził, iż: Samo subiektywne przekonanie wnioskodawcy o tym jak powinno być rozumiane wskazane przez niego sformułowanie uczestnika postępowania nie może odnieść oczekiwanego skutku i prowadzić do wydania postanowienia w kierunku przezeń postulowanych. Jednocześnie uczestnik postępowania podnosił, że nie sposób przyznać wnioskodawcy racji co do zasadności jego żądania w związku z czym jego wniosek winien ulec oddaleniu w całości. Na rozprawie w dniu 17 maja 2017r tak wnioskodawca, jak i uczestnik postępowania wnieśli dodatkowo o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku kodeks wyborczy (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 15) Jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz.U. poz. 24, z późn. zm.), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia: 1) zakazu rozpowszechniania takich informacji; 2) przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje; 3) nakazania sprostowania takich informacji; 4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste; 5) nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone; 6) nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100 000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego. Publikacja sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin następuje w ciągu 48 godzin, na koszt zobowiązanego. Podkreślić należy, że art. z art. 111 ustawy Kodeks Wyborczy jest przepisem szczególnym, określającym wyjątkowy tryb pozwalający kandydatowi na niezwłoczne powiadomienie wyborców, że rozpowszechniane w ramach kampanii wyborczej informacje są prawdziwe i jako wyjątkowy nie może być interpretowany rozszerzająco. Wymieniony przepis odnosi się jednak tylko i wyłącznie di nieprawdziwych informacji, danych i faktów, które winny odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Przepis ten nie ma zastosowania wobec przymiotów kandydata ani jego działań. Jeżeli takie komentarze i ocena naruszają dobra osobiste podmiotów, to może on dochodzić ochrony na zasadach ogólnych a nie w oparciu o przepis art. 111 ustawy Kodeks Wyborczy . Brak jest zatem podstaw do rozszerzającej interpretacji cytowanego przepisu poprzez rozciągnięcie przewidzianych nim sankcji nie tylko na nieprawdziwe informacje, lecz także rozpowszechniane opinie, wnioski, p[oglądy, sądy i oceny. Z istoty rzeczy bowiem każda ocena jest subiektywna, zależna od punktu widzenia i poglądów osoby dokonującej oceny, a jedynie fakty można oceniać wg kryterium prawdy i fałszu. Nie można nikomu zabronić wyrażania swoich sądów i dokonywania ocen. Nawet naruszenie dóbr osobistych o ile nie wyczerpuje przesłanek z art. 111 w/w ustawy, nie podlega ochronie na podstawie tego przepisu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, iż wnioskodawca posiada legitymację czynną w zainicjowanym przez siebie postępowaniu. Oczywistym bowiem, zdaniem Sądu, było, że wypowiedzi kwestionowane przez wnioskodawcę - co do zasady - były formą agitacji wyborczej uczestnika postępowania i jako takie podlegały ocenie w kontekście art. . 111 ustawy Kodeks Wyborczy . Niewątpliwie zamieszczone one zostały z uwagi na trwającą kampanię wyborczą i pozostają w związku z aktem wyboru/głosowania (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 06 września 2012 r. w sprawie I ACz 1253/12 opubl. w zbiorze LEX) W ocenie Sądu jednak wypowiedzi kwestionowane przez wnioskodawcę we wniosku nie dają się zweryfikować według kryterium prawda-fałsz. Treści wypowiedziane przez uczestnika postępowania – G. K. do momentu rozpoczęcia debaty ani w jej trakcie nie zostały zweryfikowane pod względem ich prawdziwości bądź też fałszu. Na uwagę w ocenie Sądu zasługuje również fakt, iż w reakcji na wypowiedź w/w uczestnika postępowania wnioskodawca – W. O. , dokonał natychmiastowego sprostowania stwierdzając, iż decyzja o rzekomej zgodzie ówczesnego Burmistrza O. na budowę fermy w I. nie została jeszcze wydana i nadal trwa postępowanie administracyjne co do przedmiotu tej decyzji. Zważywszy na brak dowodów jednoznacznie potwierdzających wydanie lub też nie, kwestionowanej przez strony decyzji Sąd doszedł do wniosków, iż niemożliwym jest weryfikacja na dzień rozstrzygnięcia prawdziwości twierdzeń stron co do spornej kwestii. Uwzględniając powyższe orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. W przedmiocie kosztów Sad orzekł w oparciu o art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 8 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). SSO Antoni Czeszkiewicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI