I Ns 242/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił wniosek o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym dłużniku, wskazując, że wierzyciele mają możliwość samodzielnego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
Wnioskodawcy, będący wierzycielami zmarłego dłużnika E. M. i przedstawicielami jego małoletnich dzieci, które odrzuciły spadek, złożyli wniosek o ustanowienie kuratora spadku. Sąd Rejonowy w G. oddalił wniosek, argumentując, że wierzyciele mają prawo samodzielnie zainicjować postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, a instytucja kuratora nie może zastępować tego postępowania.
Sąd Rejonowy w G. rozpoznał wniosek wierzycieli X. M. oraz małżonków C. M. i L. M. o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym dłużniku E. M. w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawcy wskazali, że dłużnik zmarł, a jego małoletnie dzieci odrzuciły spadek, jednocześnie będąc jego wierzycielami z tytułu alimentów. Spadek pozostał nieobjęty, a wnioskodawcy nie znali kręgu spadkobierców ustawowych ani nie wiedzieli, czy toczy się postępowanie spadkowe. Sąd oddalił wniosek, powołując się na art. 819 § 2 k.p.c. oraz doktrynę prawną. Podkreślono, że wierzyciele, jako osoby mające interes prawny, mogą samodzielnie wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Instytucja kuratora spadku ma charakter tymczasowy i służy ochronie spadku do czasu jego objęcia przez spadkobierców lub przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, nie może zaś stanowić substytutu tego postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie powinien ustanawiać kuratora spadku, jeśli wierzyciel ma możliwość samodzielnego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
Uzasadnienie
Instytucja kuratora spadku ma charakter tymczasowy i służy ochronie spadku do czasu jego objęcia przez spadkobierców lub przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Nie może ona zastępować postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, do którego wszczęcia uprawnieni są wierzyciele jako osoby zainteresowane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. M. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| C. M. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| L. M. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| E. M. | osoba_fizyczna | dłużnik (zmarły) |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 819 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli spadkobiercy dłużnika nie objęli spadku albo nie są znani, a nie ma kuratora spadku, sąd na wniosek wierzyciela ustanowi dla nich kuratora.
Pomocnicze
k.c. art. 1025 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę.
k.p.c. art. 666 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku.
k.p.c. art. 667 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Kurator spadku powinien starać się o wyjaśnienie, kto jest spadkobiercą, i zawiadomić spadkobierców o otwarciu spadku. Kurator spadku zarządza majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzyciel ma możliwość samodzielnego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Instytucja kuratora spadku nie może zastępować postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
Odrzucone argumenty
Potrzeba ustanowienia kuratora spadku z uwagi na brak wiedzy o kręgu spadkobierców i toczącym się postępowaniu spadkowym.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja ta ma charakter czasowy i nie może zastępować postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Kurator spadku ma za zadanie czuwać na całością spadku do chwili jego objęcia przez spadkobierców. Instytucja ta nie powinna jednak stanowić substytutu dla stwierdzenia nabycia spadku.
Skład orzekający
Krzysztof Chruszczewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanowienia kuratora spadku w kontekście możliwości wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku przez wierzyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel ma możliwość samodzielnego zainicjowania postępowania spadkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie spadkowym i egzekucyjnym, które może być interesujące dla prawników praktyków.
“Czy kurator spadku zastąpi postępowanie spadkowe? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ns 242/25 POSTANOWIENIE Dnia 20 sierpnia 2025 roku Sąd Rejonowy w G. I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Krzysztof Chruszczewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzycieli X. M. , mał. C. M. i mał. L. M. o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym dłużniku E. M. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. G. S. pod sygn. akt (...) postanawia: oddalić wniosek. Sygn. akt I Ns 242/25 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 20 sierpnia 2025 roku Pełnomocnik wierzycieli X. M. , małoletniego C. M. i małoletniej L. M. w dniu 10 grudnia 2024 r. do tut. Sądu złożył wniosek o wyznaczenie w trybie art. 819 § 2 k.p.c. kuratora spadku nieobjętego w postępowaniu egzekucyjnym po zmarłym dłużniku E. M. . W uzasadnieniu wniosku wskazano, że dłużnik E. M. , który zmarł w dniu 4 marca 2024 roku, był ojcem małoletnich C. M. i L. M. . W chwili śmierci nie pozostawał w związku małżeńskim z X. M. . Małoletnie dzieci zmarłego odrzuciły spadek po spadkodawcy, są przy tym jego wierzycielami z tytułu świadczeń alimentacyjnych, zaś spadek po E. M. pozostaje spadkiem nieobjętym, a wnioskodawcy nie dysponują wiedzą w zakresie kręgu spadkobierców ustawowych a także tego czy toczy się postępowanie spadkowe. Sąd zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak wynika z przedstawionych przez wnioskodawców dokumentów X. M. , działająca jako przedstawiciel ustawowy swoich małoletnich dzieci L. M. i C. M. , po uzyskaniu zgody Sądu Rejonowego w G. , wyrażonej w postanowieniu z dnia (...) roku w sprawie sygn. akt (...) , w dniu (...) roku przed notariuszem odrzuciła spadek przypadający L. M. i C. M. z ustawy po ich ojcu E. M. . Wnioskodawcy X. M. , C. M. i L. M. są przy tym wierzycielami zmarłego E. M. . Zgodnie z przepisem art. 1025 § 1 zd. 1 k.c. „sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę.” Stosownie natomiast do art. 819 § 2 k.p.c. jeżeli spadkobiercy dłużnika nie objęli spadku albo nie są znani, a nie ma kuratora spadku, sąd na wniosek wierzyciela ustanowi dla nich kuratora (…). W myśl art. 666 § 1 k.p.c. do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku. Na mocy art. 667 § 1 i 2 k.p.c. kurator spadku powinien starać się o wyjaśnienie, kto jest spadkobiercą, i zawiadomić spadkobierców o otwarciu spadku. Kurator spadku zarządza majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku. Do sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości. Instytucja kuratora spadku służy celom chroniącym przedmioty spadku przed ich utratą, naruszeniem do czasu przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Co należy podkreślić, instytucja ta ma charakter czasowy i nie może zastępować postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Dla pewności obrotu prawnego, zasadne jest aby postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone, jednakże postępowanie to nie może toczyć się z urzędu a jedynie na wniosek. Kurator spadku ma za zadanie czuwać na całością spadku do chwili jego objęcia przez spadkobierców. Instytucja ta nie powinna jednak stanowić substytutu dla stwierdzenia nabycia spadku. Zgodnie z zapatrywaniem doktryny „Zarówno wierzyciel, jak i dłużnik są uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku, jako osoby zainteresowane w rozumieniu art. 1025 § 1 k.c. (…) Ustanowienie kuratora na podstawie art. 819 § 2 nie jest dopuszczalne, jeżeli wierzyciel ma możliwość wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku w rozumieniu art. 1025 § 1 k.c. ” (H. Ciepła [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom IV. Artykuły 730–1088, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 819, LEX). Wnioskodawcy są wierzycielami zmarłego E. M. , wobec czego są uprawnieni do wszczęcia postępowania o stwierdzenia nabycia spadku po nim. Powyższe uprawnienie implikuje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o ustanowienie kuratora dla spadkobierców zmarłego dłużnika. W ocenie Sądu nie sposób bowiem zastępować stwierdzenia nabycia spadku (tj. instytucji, która całościowo rozstrzyga kwestię dziedziczenia) instytucją kuratora wyznaczonego dla nieznanych spadkobierców. Mając na uwadze powyższe na podstawie powołanych przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI