I NS 113/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku (...) SA w W. o ustanowienie służebności drogi koniecznej na działce nr (...) , stanowiącej własność Skarbu Państwa, a w użytkowaniu wieczystym (...) SA w W. Wnioskodawca argumentował brak dostępu do drogi publicznej dla swojej nieruchomości (działka nr (...) ). W toku postępowania wnioskodawca złożył alternatywny wniosek o zasiedzenie służebności drogi koniecznej wzdłuż istniejącej, utwardzonej drogi biegnącej wzdłuż torów kolejowych na działce nr (...) . Sąd pierwszej instancji pierwotnie ustanowił służebność, jednak postanowienie to zostało uchylone przez Sąd Okręgowy z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy, w szczególności nierozstrzygnięcie o wniosku o zasiedzenie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie ustalił, że na działce nr (...) od lat 60. XX wieku istniała utwardzona droga, wykorzystywana przez właścicieli działki nr (...) do celów gospodarczych, co stanowiło trwałe i widoczne urządzenie. Sąd uznał, że posiadanie tej drogi miało charakter samoistny i ciągły, a termin zasiedzenia upłynął w 2005 roku. W związku z tym, Sąd stwierdził zasiedzenie służebności drogi koniecznej, oddalając jednocześnie wniosek o ustanowienie nowej służebności. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania i zwrocie niewykorzystanej zaliczki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokazasiedzenie służebności drogi koniecznej, charakter trwałego i widocznego urządzenia, zasiedzenie na nieruchomościach państwowych po 1990 r.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego istnienia utwardzonej drogi wzdłuż torów kolejowych od wielu lat.
Zagadnienia prawne (4)
Czy możliwe jest zasiedzenie służebności drogi koniecznej, gdy polega ona na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, jeżeli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 292 k.c. w zw. z art. 172 k.c., wskazując, że zasiedzenie służebności gruntowej wymaga posiadania służebności, nabycia jej w dobrej lub złej wierze, upływu odpowiedniego terminu (20 lub 30 lat) oraz nieprzerwanego posiadania. Kluczowe jest istnienie trwałego i widocznego urządzenia, które stanowi zewnętrzną oznakę korzystania z cudzej nieruchomości.
Czy droga wyjeżdżona i utwardzona szutrem, a częściowo wybrukowana, stanowi trwałe i widoczne urządzenie w rozumieniu art. 292 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, droga o takim charakterze, istniejąca od wielu lat i wykorzystywana do przejazdu, może stanowić trwałe i widoczne urządzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że droga utwardzona szutrem, wybrukowana na odcinku przy rampie kolejowej i istniejąca od lat 60. XX wieku, z widocznym przebiegiem na zdjęciach lotniczych, spełnia kryteria trwałego i widocznego urządzenia, stanowiąc zewnętrzną oznakę korzystania z nieruchomości.
Czy posiadanie służebności drogi koniecznej w złej wierze, na nieruchomości państwowej, mogło prowadzić do zasiedzenia po zmianach przepisów w 1990 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, po uchyleniu art. 177 k.c. w 1990 roku, zasiedzenie nieruchomości państwowych (oraz służebności na nich) stało się dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przed 1 października 1990 roku zasiedzenie nieruchomości państwowych było wyłączone. Po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. zasiedzenie stało się dopuszczalne, a termin zasiedzenia biegnie od dnia wejścia w życie ustawy, z możliwością skrócenia o czas, w którym stan wyłączający zasiedzenie istniał.
Czy sąd jest związany przepisami ustawy o drogach publicznych lub Prawa o ruchu drogowym przy ustanawianiu służebności drogi koniecznej?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest związany tymi przepisami przy ustanawianiu służebności drogi koniecznej.
Uzasadnienie
Sąd stoi na stanowisku, że przy ustanawianiu służebności drogi koniecznej nie jest związany przepisami ustawy o drogach publicznych ani Prawa o ruchu drogowym, co miało znaczenie przy ocenie wniosku o ukształtowanie zasad ruchu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. w W. | spółka | wnioskodawca |
| Skarb Państwa – Starosta (...) | organ_państwowy | uczestnik |
| Gmina R. | instytucja | uczestnik |
| (...) S.A. (...) w B. | spółka | uczestnik |
| (...) (...) w B. | inne | uczestnik |
| (...) sp. z o.o. w W. (obecnie (...) SA w W. (...) w W. ) | spółka | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowych.
Pomocnicze
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary.
k.c. art. 340
Kodeks cywilny
Domniemywa się ciągłość posiadania, a niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania.
k.c. art. 177
Kodeks cywilny
Przepis wyłączający nabycie poprzez zasiedzenie własności nieruchomości państwowej (uchylony).
Ustawa o zmianie ustawy – kodeks cywilny art. 10
Przepis dotyczący biegu terminu zasiedzenia po wejściu w życie nowelizacji k.c. w 1990 r.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania w sprawach, w których nie zachodzi sprzeczność interesów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie trwałego i widocznego urządzenia (drogi) od lat 60. XX wieku. • Ciągłość i samoistność posiadania służebności drogi przez właściciela działki nr (...). • Możliwość zasiedzenia służebności na nieruchomości państwowej po zmianach przepisów w 1990 roku. • Droga wzdłuż torów kolejowych stanowiła jedyny dojazd do nieruchomości wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej (został oddalony na rzecz zasiedzenia). • Argumenty uczestników sprzeciwiające się ustanowieniu służebności na działce nr (...).
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest związany ani przepisami ustawy o drogach publicznych, ani przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym. • Trwałe urządzenie musi być wykonane w sposób zamierzony pracą rąk ludzkich (jako widoczna trwała sztuczna konstrukcja), urządzenia takiego nie stanowią zatem same wyjeżdżone koleiny. • Teren zamknięty nie oznacza terenu wyłączonego całkowicie z obrotu, a zatem nie jest niemożliwe stwierdzenie zasiedzenia lub ustanowienie służebności obciążającej taki teren.
Skład orzekający
Hanna Woźniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "zasiedzenie służebności drogi koniecznej, charakter trwałego i widocznego urządzenia, zasiedzenie na nieruchomościach państwowych po 1990 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego istnienia utwardzonej drogi wzdłuż torów kolejowych od wielu lat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia służebności drogi koniecznej, co jest częstym problemem w praktyce, a sąd szczegółowo analizuje przesłanki zasiedzenia, w tym pojęcie 'trwałego i widocznego urządzenia' oraz zasiedzenie na nieruchomościach państwowych.
“Czy stara droga wzdłuż torów kolejowych może zostać zasiedziana? Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.