I NS 1109/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczynia E. G. domagała się stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. (...), którą objęła w posiadanie w styczniu 1989 roku. Wskazała, że nastąpiło to po zawarciu nieformalnej umowy sprzedaży z Z. K. (1), który podawał się za administratora i pełnomocnika właściciela. Mimo wadliwości tej umowy i nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości, wnioskodawczyni weszła w posiadanie, rozpoczęła remonty i zagospodarowanie terenu, a następnie zamieszkała na nieruchomości z rodziną. Płaciła podatek od nieruchomości i ponosiła koszty utrzymania. Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta Łodzi, wnosił o oddalenie wniosku, argumentując, że posiadanie wnioskodawczyni miało charakter zależny (umowa użyczenia) i nie spełniało przesłanek do zasiedzenia. Sąd Rejonowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym przesłuchaniu wnioskodawczyni i świadków, ustalił, że E. G. była samoistnym posiadaczem nieruchomości od stycznia 1989 roku. Sąd uznał, że mimo początkowej złej wiary (wynikającej z wadliwej umowy sprzedaży i świadomości nieuregulowanego stanu prawnego), wnioskodawczyni traktowała nieruchomość jak własną, wykonując czynności wskazujące na samoistne posiadanie. Z uwagi na upływ wymaganego 30-letniego terminu posiadania, sąd stwierdził nabycie własności przez zasiedzenie z dniem 1 lutego 2019 roku. Koszty postępowania zostały wzajemnie zniesione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasad dotyczących zasiedzenia nieruchomości, w tym znaczenia samoistnego posiadania, oceny dobrej i złej wiary oraz ciężaru dowodu w kontekście obalania domniemania z art. 339 k.c.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym posiadanie rozpoczęło się od nieformalnej umowy sprzedaży i trwało przez ponad 30 lat. Interpretacja charakteru posiadania może być różna w zależności od szczegółów sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wnioskodawczyni nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości, którą objęła w posiadanie na podstawie nieformalnej umowy sprzedaży od osoby podającej się za administratora, a następnie przez ponad 30 lat nią władała?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioskodawczyni nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawczyni była samoistnym posiadaczem nieruchomości przez wymagany prawem okres 30 lat. Mimo początkowej złej wiary, jej działania (remonty, zagospodarowanie, zamieszkiwanie, płacenie podatków) świadczyły o traktowaniu nieruchomości jako własnej. Skarb Państwa nie obalił domniemania samoistnego posiadania.
Czy posiadanie nieruchomości na podstawie nieformalnej umowy sprzedaży, z której zapłacono część ceny, a strony umawiały się na zawarcie umowy notarialnej, jest posiadaniem samoistnym, czy zależnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Posiadanie takie może być uznane za samoistne, jeśli posiadacz traktuje rzecz jak własną i wykonuje czynności wskazujące na samodzielne władztwo.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił argumentację Skarbu Państwa o posiadaniu zależnym, wskazując, że zapłata części ceny i zamiar zawarcia umowy notarialnej nie wykluczają samoistnego posiadania. Kluczowe jest faktyczne władztwo i wola władania rzeczą dla siebie, co w tym przypadku zostało wykazane przez wnioskodawczynię.
Jaki jest ciężar dowodu w przypadku obalania domniemania samoistnego posiadania z art. 339 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar obalenia domniemania samoistnego posiadania spoczywa na tym, kto wywodzi z tego skutki prawne, czyli na Skarbie Państwa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że Skarb Państwa nie sprostał ciężarowi dowodu w zakresie wykazania, że posiadanie wnioskodawczyni miało charakter zależny, a tym samym nie obalił domniemania z art. 339 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa – Prezydent Miasta Ł. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Określa przesłanki i terminy nabycia własności przez zasiedzenie (20 lat w dobrej wierze, 30 lat w złej wierze).
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definiuje posiadanie samoistne jako faktyczne władztwo nad rzeczą wykonywane jak właściciel.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Stanowi domniemanie samoistnego posiadania osoby, która rzeczą faktycznie włada.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemywa istnienie dobrej wiary, jeśli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Określa, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych okoliczności wywodzi skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długoletnie, nieprzerwane posiadanie nieruchomości od 1989 roku. • Traktowanie nieruchomości jak własnej poprzez remonty, zagospodarowanie, zamieszkiwanie i ponoszenie kosztów. • Niespełnienie przez Skarb Państwa obowiązku obalenia domniemania samoistnego posiadania. • Wykazanie zapłaty części ceny przy nieformalnej umowie sprzedaży, co wykluczało posiadanie zależne (użyczenie).
Odrzucone argumenty
Posiadanie nieruchomości miało charakter zależny (umowa użyczenia). • Wnioskodawczyni nie była samoistnym posiadaczem nieruchomości. • Nieścisłości we wniosku dotyczące właściciela nieruchomości w momencie objęcia posiadania.
Godne uwagi sformułowania
Władztwo nad rzeczą istnieje wówczas, gdy podmiot znajduje się w sytuacji pozwalającej jej na korzystanie z rzeczy w taki sposób, w jaki mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo. • O posiadaniu można mówić jedynie w przypadku, gdy władanie nie napotyka skutecznego oporu osób trzecich, prowadzącego do trwałej utraty władania rzeczą. • Wola władania dla siebie (animus rem sibi habendi) przejawia się w podejmowaniu wielu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako własną, nieograniczoną sferę działalności. • Przeważa przy tym obiektywne ujmowanie elementu animi, w którym o władaniu rzeczą jak właściciel albo inny uprawniony decyduje ocena otoczenia posiadającego. • Dla istoty posiadania, jako przesłanki zasiedzenia jest niezbędne, by wykonywane władztwo odpowiadało treści prawa, które posiadacz nabędzie przez zasiedzenie. • Uczestnik nie sprostał ciężarowi obalenia domniemania z art. 339 k.c. Jego twierdzenia co do zależnego charakteru posiadania nieruchomości przez Wnioskodawczynię są gołosłowne i nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Skład orzekający
Wioletta Sychniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących zasiedzenia nieruchomości, w tym znaczenia samoistnego posiadania, oceny dobrej i złej wiary oraz ciężaru dowodu w kontekście obalania domniemania z art. 339 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym posiadanie rozpoczęło się od nieformalnej umowy sprzedaży i trwało przez ponad 30 lat. Interpretacja charakteru posiadania może być różna w zależności od szczegółów sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe, aktywne posiadanie nieruchomości, nawet rozpoczęte od wadliwego tytułu, może prowadzić do nabycia własności przez zasiedzenie. Jest to przykład praktycznego zastosowania instytucji zasiedzenia, która może być interesująca dla osób zainteresowanych prawem nieruchomości.
“Ponad 30 lat na nie swojej ziemi? Jak zasiedzieć nieruchomość, nawet zaczynając od niepewnego tytułu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.