I NS 1104/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po S. S. (2), który zmarł w dniu 22 listopada 2000 roku. Wnioskodawca W. M. wskazał jako spadkobierców ustawowych syna A. S. i córkę T. M. (1). W trakcie postępowania uczestniczka T. M. (1) złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, co zostało zatwierdzone postanowieniem sądu w odrębnej sprawie. Następnie T. M. (1) przyłączyła się do wniosku, domagając się stwierdzenia nabycia spadku w 1/3 części. Uczestnik S. S. (1) przyłączył się do wniosku, wnosząc o stwierdzenie, że wszyscy uczestnicy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd ustalił, że spadkodawca nie pozostawił testamentu i był rozwiedziony. Pozostawił czworo dzieci: córkę T. M. (1) oraz synów A. S., W. S. i S. S. (1). Jeden z synów, W. S., zmarł w 2009 roku, nie pozostawiając potomstwa. Sąd, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego (art. 926, 931) i Kodeksu postępowania cywilnego (art. 670, 677), stwierdził, że spadek po S. S. (2) na podstawie ustawy nabyli jego czworo dzieci: S. S. (1), W. S., A. S. i T. M. (2) (z domu S.), po ¼ części każde z nich. Sąd podkreślił, że kwestia przyjęcia spadku wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza nie ma znaczenia dla samego stwierdzenia nabycia spadku i określenia udziałów spadkowych, a przepisy nie wymagają zaznaczania tej okoliczności w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasad dziedziczenia ustawowego i sposobu formułowania postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku, w szczególności w kontekście braku obowiązku zaznaczania sposobu przyjęcia spadku.
Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania postanowienia. Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących treści postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Zagadnienia prawne (2)
Kto nabywa spadek po osobie zmarłej, która nie pozostawiła testamentu i była rozwiedziona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spadek na podstawie ustawy nabywają dzieci spadkodawcy w częściach równych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 926 § 1 i 2 k.c. wskazujący, że dziedziczenie ustawowe następuje, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy powołani nie chcą lub nie mogą dziedziczyć. Zgodnie z art. 931 § 1 i 2 k.c., w pierwszej kolejności powołane są dzieci spadkodawcy, dziedzicząc w częściach równych.
Czy w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku należy zaznaczyć, czy spadek został przyjęty wprost, czy z dobrodziejstwem inwentarza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawowe ani regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych nie wymagają zaznaczania tej okoliczności w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wielokrotnych poglądów Sądu Najwyższego (m.in. uchwała III CZP 64/10, postanowienia III CKN 543/01, IV CZ 85/14), zgodnie z którymi brak jest podstaw prawnych do takiego wymogu. Podkreślono, że złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie ma znaczenia dla samego stwierdzenia nabycia spadku i określenia zakresu dziedziczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. S. (2) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| W. S. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 926 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa zasady dziedziczenia ustawowego.
k.c. art. 931 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa krąg spadkobierców ustawowych w pierwszej kolejności (dzieci) i ich udziały.
k.p.c. art. 670
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje sądowi spadku badać z urzędu, kto jest spadkobiercą.
k.p.c. art. 677 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa treść postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wymieniając spadkodawcę, spadkobierców i ich udziały.
Pomocnicze
k.c. art. 1012
Kodeks cywilny
Dotyczy możliwości przyjęcia spadku wprost, z dobrodziejstwem inwentarza lub odrzucenia.
k.p.c. art. 640 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy składania oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed notariuszem lub w sądzie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkodawca nie pozostawił testamentu, co uzasadnia dziedziczenie ustawowe. • Wszyscy wskazani uczestnicy są dziećmi spadkodawcy i jako pierwsi dziedziczą na mocy ustawy. • Przepisy k.p.c. nie wymagają zaznaczania w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sposobu przyjęcia spadku (wprost/z dobrodziejstwem).
Odrzucone argumenty
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku w 1/3 części przez T. M. (1) z dobrodziejstwem inwentarza (nie został uwzględniony w tej części).
Godne uwagi sformułowania
Sąd spadku z urzędu bada, kto jest spadkobiercą. • Złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie ma natomiast żadnego znaczenia dla samego stwierdzenia nabycia spadku i określenia zakresu dziedziczenia przez poszczególnych spadkobierców.
Skład orzekający
Wioletta Sychniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dziedziczenia ustawowego i sposobu formułowania postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku, w szczególności w kontekście braku obowiązku zaznaczania sposobu przyjęcia spadku."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania postanowienia. Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących treści postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowego postępowania spadkowego, ale zawiera ważne wyjaśnienie dotyczące zakresu kognicji sądu w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku i braku obowiązku zaznaczania sposobu przyjęcia spadku.
“Czy sąd musi wiedzieć, jak przyjąłeś spadek? Wyjaśniamy zasady stwierdzania nabycia spadku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.