I Ns 1076/17
Podsumowanie
Sąd stwierdził nabycie spadku po Z. N. przez jego wnuki, ponieważ wszyscy spadkobiercy ustawowi wyższego rzędu odrzucili spadek.
Wnioskodawca, spółka będąca wierzycielem zmarłego, złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po Z. N. Sąd ustalił, że wszyscy spadkobiercy ustawowi, w tym żona i dzieci spadkodawcy, odrzucili spadek. Córka spadkodawcy zmarła przed jego śmiercią. W związku z tym spadek po Z. N. nabyli jego wnuki (dzieci zmarłej córki), każdy po 1/3 części, ponieważ nie złożyli oni oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki (...) sp. z o.o. w S., będącej wierzycielem zmarłego Z. N., o stwierdzenie nabycia spadku. Zmarły Z. N. zmarł w dniu 24 lipca 2013 r. Sąd ustalił, że żona spadkodawcy, I. N. (1), oraz jego dzieci: M. N., A. N., U. L. i M. S., a także dalsi zstępni, odrzucili spadek w ustawowych terminach. Córka spadkodawcy, L. N., zmarła przed otwarciem spadku. Wnuczka spadkodawcy, I. N. (2), również odrzuciła spadek. Wnukowie K. N. (1) i K. N. (2) również odrzucili spadek. Małoletni wnukowie T. S. i A. S. także odrzucili spadek. Jedynymi spadkobiercami, którzy nie złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku, byli wnukowie spadkodawcy: W. L. (1), A. W. (1) i W. L. (2), będący dziećmi U. L. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, w przypadku braku testamentu i odrzucenia spadku przez spadkobierców ustawowych wyższego rzędu, spadek dziedziczą ich zstępni. Ponieważ wnuki te nie złożyły oświadczenia o odrzuceniu spadku w ciągu sześciu miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule powołania, zgodnie z art. 1016 § 2 kc (w brzmieniu obowiązującym w chwili otwarcia spadku), ich brak oświadczenia był jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Sąd postanowił stwierdzić, że spadek po Z. N. nabyli W. L. (1), A. W. (1) i W. L. (2), każdy po 1/3 części. Sąd ustalił również wynagrodzenie dla kuratora ustanowionego dla nieznanych uczestników, zasądził od uczestników na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania oraz nakazał uczestnikom uiścić wydatki tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Spadek dziedziczą zstępni spadkobierców, którzy odrzucili spadek, pod warunkiem, że sami nie odrzucą spadku. W przypadku braku oświadczenia o odrzuceniu spadku przez zstępnych w terminie, uznaje się, że nabyli oni spadek.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących dziedziczenia ustawowego, odrzucenia spadku i nabycia spadku przez zstępnych. Wskazał, że po odrzuceniu spadku przez żonę i dzieci spadkodawcy, spadek przypadł wnukom, którzy nie złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie, co skutkowało jego nabyciem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie nabycia spadku
Strona wygrywająca
W. L. (1), A. W. (1), W. L. (2)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. w S. | spółka | wnioskodawca |
| W. L. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. W. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. L. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| nieznani z miejsca pobytu uczestnicy | inne | uczestnik |
| W. S. | osoba_fizyczna | kurator |
Przepisy (22)
Główne
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Otwarcie spadku następuje zawsze w chwili śmierci osoby fizycznej.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Z chwilą otwarcia spadku spadkobierca nabywa spadek.
k.c. art. 926 § § 1
Kodeks cywilny
Powolanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
k.c. art. 931
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
k.c. art. 931 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
k.c. art. 1020
Kodeks cywilny
Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
k.c. art. 927 § § 1
Kodeks cywilny
Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku.
k.c. art. 1016 § § 2
Kodeks cywilny
Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych, brak oświadczenia jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
k.c. art. 11
Kodeks cywilny
Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności.
Pomocnicze
k.c. art. 1018 § § 3
Kodeks cywilny
Oświadczenia w imieniu małoletnich dzieci zostały prawidłowo złożone przez rodziców po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego.
k.p.c. art. 672
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania spadkobierców przez ogłoszenie.
k.p.c. art. 510 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach nieprocesowych.
k.r.o. art. 101 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy zgody sądu opiekuńczego na złożenie oświadczenia w imieniu małoletniego.
u.k.s.c. art. 2 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 83 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 83 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 6 § pkt 2
Dotyczy wysokości wynagrodzenia adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszyscy spadkobiercy ustawowi wyższego rzędu odrzucili spadek. Wnuki spadkodawcy (dzieci zmarłej córki) nie złożyły oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie. Brak oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie jest równoznaczny z jego nabyciem.
Godne uwagi sformułowania
Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku.
Skład orzekający
Daria Ratymirska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dziedziczenia ustawowego, odrzucenia spadku i skutków braku oświadczenia w terminie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wszyscy spadkobiercy wyższego rzędu odrzucili spadek, a zstępni nie złożyli oświadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów spadkowych, pokazując, jak spadek może przejść na dalszych zstępnych w wyniku odrzucenia go przez najbliższych krewnych.
“Kto dziedziczy, gdy wszyscy odrzucą spadek? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
wynagrodzenie kuratora: 147,6 PLN
zwrot kosztów postępowania: 326,74 PLN
wydatki tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa: 49,2 PLN
Sektor
inne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I Ns 1076/17 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Daria Ratymirska Protokolant: st. sekr. sąd. Karolina Nesterewicz po rozpoznaniu na rozprawie 25 kwietnia 2019 r. w Kłodzku sprawy z wniosku (...) sp. z o.o. w S. przy udziale W. L. (1) , A. W. (1) , W. L. (2) o stwierdzenie nabycia spadku po Z. N. I. stwierdza, że spadek po Z. N. , zmarłym dnia 24 lipca 2013 r. w K. , ostatnio stale zamieszkałym w D. na podstawie ustawy nabyli: 1) W. L. (1) c. T. i U. E. 2) A. W. (1) c. T. i U. E. 3) W. L. (2) s. T. i U. E. - każdy po 1/3 części; II. ustala i przyznaje na rzecz kuratora ustanowionego dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników adwokata W. S. wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł, które poleca wypłacić z wydatków budżetowych Sądu Rejonowego w Kłodzku; III. zasądza od uczestników postępowania W. L. (1) , A. W. (1) , W. L. (2) na rzecz wnioskodawcy (...) Sp. z o.o. w S. kwoty po 326,74 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. nakazuje uczestnikom W. L. (1) , A. W. (1) , W. L. (2) uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku kwoty po 49,20 zł, tytułem wydatków poniesionych w postępowaniu tymczasowo przez Skarb Państwa. (...) UZASADNIENIE (...) Sp. z o.o. w S. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym w dniu 24.07.2013r. Z. N. , ostatnio zamieszkałym w D. . Podała, że jest wierzycielem zmarłego na podstawie nakazu zapłaty wydanego w tut. Sądzie w dniu 5 marca 2009r., w sprawie o sygn. akt (...) . Sąd ustalił: Spadkodawca Z. N. zmarł w dniu 24 lipca 2013r. w K. . Jego żona I. N. (1) odrzuciła spadek w dniu 22.01.2014r. ( (...) ). Pozostawił po sobie dzieci: M. N. , który odrzucił spadek w dniu 13.08.2013r. ( (...) ); A. N. , który odrzucił spadek w dniu 25.11.2013r. ( (...) ); U. L. , która odrzuciła spadek w dniu 22.01.2014r. ( (...) ); M. S. , która odrzuciła spadek w dniu 14.01.2014r. ( (...) ). Córka Spadkodawcy L. N. zmarła przed otwarciem spadku, tj. 26.12.2011r. W. spadkodawcy I. N. (2) , córka M. , odrzuciła spadek po dziadku w dniu 27.09.2013r., nie pozostawiając dalszych zstępnych ( (...) ). W. spadkodawcy K. N. (1) oraz wnuk K. N. (2) dzieci A. , odrzucili spadek w dniu 14.01.2014r. i 28.01.2014r., nie pozostawili zstępnych ( (...) ). Małoletnie wnuczęta T. S. i A. S. odrzucili spadek w dniu 31.03.2014r. ( (...) ). Córka spadkodawcy U. L. (która odrzuciła spadek) miała dzieci: W. L. (1) , A. W. (1) i W. L. (2) , którzy zostali zawiadomieni o odrzuceniu spadku przez ich matkę w dniu 3.02.2014r. ( (...) ). Dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy, k-5 odpis skrócony aktu małżeństwa A. W. (2) urodzenia W. L. (1) , aktu urodzenia W. L. (2) , k-6-8 odpis skrócony aktu zgonu L. N. , k-57 oświadczenia w.w. spadkobierców o odrzuceniu spadku – w aktach spraw tut. Sądu sygn. INs: (...) . Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 922 § 1 kc , prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów księgi IV kodeksu cywilnego . Otwarcie spadku następuje zawsze w chwili śmierci osoby fizycznej ( art. 924 kc ), z tą też chwilą spadkobierca nabywa spadek ( art. 925 kc ). Z chwilą otwarcia spadku określone prawa i obowiązki wchodzą do majątku spadkobierców, stając się prawami i obowiązkami tych osób. W myśl przepisu art. 926 § 1 kc , powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą (§ 2). W niniejszej sprawie nie ujawniono testamentu spadkodawcy. Nie przeprowadzono dowodu z zapewnienia spadkobiercy, ponieważ miejsce pobytu uczestników nie było znane (doręczenia dokumentów sądowych następowały do rąk kuratora). Postanowienie zapadło po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie ( art. 672 kpc ) W ustawowym terminie nikt nie zgłosił nabycia spadku. Zgodnie z przepisami art. 931 kc , w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku ( § 1 ). Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku , udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (§ 2). Zgodnie z art. 1015 § 1 kc , oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku ( art. 1020 kc ). Zgodnie z art. 927 § 1 kc , nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku. Jak wyżej wskazano, żona i dzieci spadkodawcy oraz dalsi zstępni odrzucili spadek po Z. N. przed sądem lub notariuszem ( art. 1018 § 3 kc ), przy czym oświadczenia w imieniu małoletnich dzieci zostały prawidłowo złożone przez rodziców po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego ( art. 101§3 kro ). Córka L. nie dożyła otwarcia spadku. Od dziedziczenia nie zostali wyłączeni jedynie W. L. (1) , A. W. (1) i W. L. (2) - wnuki spadkodawcy (dzieci U. ), którzy nie złożyli żadnych oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. W myśl przepisu art. 1016 § 2 kc (według stanu aktualnego w chwili otwarcia spadku), brak oświadczenia spadkobiercy w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Zgodnie z art. 11 kc , pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletniości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono, jak w pkt I postanowienia. W niniejszej sprawie ustanowiono kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników postępowania - w osobie adw. W. S. . Wynagrodzenie należne kuratorowi z tego tytułu ustalono w oparciu o przepisy § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (120 zł + VAT) i art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 510 § 2 kpc . Orzeczenie w pkt III oparto na przepisie art. 520 § 2 kpc . W skład kosztów poniesionych przez wnioskodawcę wchodzi: opłata sądowa od wniosku (50 zł), opłata za wpis do rejestru spadków (5 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym, w stawce minimalnej (120 zł), wydatki, poniesione, w celu uzyskania odpisów aktów stanu cywilnego (4 x 39 zł), uiszczona i wykorzystana zaliczka na wynagrodzenie, poniesione w związku z ogłoszeniem w prasie (632,22 zł – k.103), łącznie 980,22 zł. Współuczestników obciążono obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania w częściach równych. Orzeczenie w pkt IV postanowienia oparto na przepisach art. 113 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 520 § 2 k.p.c. Wydatkami, poniesionymi w postępowaniu tymczasowo przez Skarb Państwa na wynagrodzenie kuratora, obciążono po równo uczestników postępowania.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę