I NS 1/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek dotyczył zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłych dziadkach przez małoletnią V. W. Przedstawicielka ustawowa małoletniej, M. W. (1), złożyła wniosek po upływie terminu, twierdząc, że była przekonana, iż postanowienie sądu opiekuńczego zezwalające na odrzucenie spadku jest wystarczające i nie wymaga dodatkowego oświadczenia. Sąd, analizując przepisy dotyczące odrzucenia spadku przez małoletnich i wad oświadczeń woli, podkreślił, że termin do złożenia oświadczenia jest terminem zawitym. Choć wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku może zawieszać bieg terminu, samo uzyskanie zezwolenia nie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia. Sąd uznał, że błędne przekonanie matki małoletniej co do procedury i nieznajomość prawa nie stanowi błędu prawnie istotnego w rozumieniu przepisów, który uzasadniałby uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie. W związku z tym, wniosek został oddalony, a koszty postępowania obciążyły wnioskodawczynię i uczestników.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odrzucenia spadku przez małoletnich, wpływu wniosku o zezwolenie sądu opiekuńczego na bieg terminu, a także definicji błędu prawnie istotnego w kontekście niezłożenia oświadczenia spadkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji niezłożenia oświadczenia w terminie przez przedstawiciela ustawowego małoletniego, mimo uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieznajomość prawa lub błędne przekonanie o procedurze prawnej przez przedstawiciela ustawowego małoletniego, które doprowadziło do niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, stanowi błąd prawnie istotny uzasadniający uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieznajomość prawa nie stanowi błędu prawnie istotnego uzasadniającego uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nieznajomość prawa jest niedopuszczalna (ignorantia iuris nocet). Błąd prawnie istotny musi dotyczyć przedmiotu spadku, treści czynności prawnej lub samego prawa, a także być usprawiedliwiony okolicznościami. Mylne przekonanie o procedurze prawnej, wynikające z nieznajomości przepisów, nie spełnia tych kryteriów.
Czy wniosek o zezwolenie sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku przez małoletniego zawiesza bieg terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie wniosku o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego powoduje zawieszenie biegu terminu określonego w art. 1015 § 1 k.c. na czas trwania postępowania.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że skoro ustawa wymaga przeprowadzenia postępowania poprzedzającego udzielenie zezwolenia, a czas jego trwania może uniemożliwić dotrzymanie terminu, to czas ten należy uwzględnić przy ocenie spełnienia przesłanek z art. 1015 § 1 k.c.
Czy uzyskanie przez przedstawiciela ustawowego zezwolenia sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia o odrzuceniu spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzyskanie zezwolenia nie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że uzyskanie zezwolenia na dokonanie czynności nie oznacza jeszcze dokonania tej czynności. W takiej sytuacji względem spadkobiercy znajdzie zastosowanie art. 1015 § 2 k.c. (przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni (małoletnia) |
| M. W. (1) | osoba_fizyczna | przedstawicielka ustawowa wnioskodawczyni |
| M. W. (2) | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy małoletnich uczestników |
| (...) Bank S.A. | spółka | uczestnik postępowania |
| P. K. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (małoletni) |
| P. K. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (małoletni) |
| A. K. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (małoletni) |
| K. K. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy uczestników |
| S. K. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy uczestników |
| A. K. (2) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| C. K. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
Termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Termin ten jest zawity i nie podlega przedłużeniu.
k.c. art. 1019 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami: 1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem; 2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.
k.c. art. 1019 § § 2
Kodeks cywilny
Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.
k.c. art. 1019 § § 3
Kodeks cywilny
Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli wymaga zatwierdzenia przez sąd.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Pomocnicze
k.c. art. 1015 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku niezłożenia oświadczenia w terminie, spadkobierca nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
Dotyczy błędu jako wady oświadczenia woli.
k.c. art. 87
Kodeks cywilny
Dotyczy groźby jako wady oświadczenia woli.
k.c. art. 88 § § 2
Kodeks cywilny
Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli powinno być złożone przed upływem roku od wykrycia błędu lub ustania stanu wywołanego groźbą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieznajomość prawa nie stanowi błędu prawnie istotnego uzasadniającego uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia w terminie. • Uzyskanie zezwolenia sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku nie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Odrzucone argumenty
Przedstawicielka ustawowa działała w błędzie prawnie istotnym, co uzasadnia uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia w terminie.
Godne uwagi sformułowania
nieznajomość prawa szkodzi • nie można zasłaniać się nieznajomością normy prawnej • uzyskanie zezwolenia na dokonanie czynności nie oznacza jeszcze dokonania tej czynności
Skład orzekający
Monika Mleczko-Pawlikowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odrzucenia spadku przez małoletnich, wpływu wniosku o zezwolenie sądu opiekuńczego na bieg terminu, a także definicji błędu prawnie istotnego w kontekście niezłożenia oświadczenia spadkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezłożenia oświadczenia w terminie przez przedstawiciela ustawowego małoletniego, mimo uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem praktyczny związany z dziedziczeniem przez małoletnich i zawiłościami proceduralnymi, a także podkreśla znaczenie dokładnej znajomości prawa.
“Czy błąd w procedurze spadkowej może kosztować majątek? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.