I NR 325/00

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-31
NSAbudowlaneWysokansa
nadzór budowlanygrzywna w celu przymuszeniapostępowanie egzekucyjneuchylenie decyzjiwznowienie postępowaniaprawo administracyjnekontrola legalnościNSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd niższej instancji powinien był zbadać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście uchylenia decyzji stanowiącej podstawę egzekucji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd niższej instancji powinien był uwzględnić fakt uchylenia decyzji, która stanowiła podstawę nałożenia grzywny, i zbadać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący podnosił, że postępowanie egzekucyjne jest przedwczesne, gdyż zaskarżona decyzja została uchylona wyrokiem NSA. WSA uznał, że jego rolą jest kontrola legalności aktu według stanu prawnego i faktycznego z daty jego wydania, a uchylenie decyzji nie wpływa na ocenę legalności postanowienia o grzywnie. NSA uznał jednak skargę kasacyjną za uzasadnioną. Podkreślił, że sąd administracyjny, oceniając legalność aktu, powinien uwzględnić naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W tej sprawie, w dacie orzekania przez WSA, w obrocie prawnym nie było już decyzji stanowiącej podstawę nałożenia grzywny. Dlatego WSA powinien był zbadać przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Niewzięcie tego pod uwagę stanowiło naruszenie prawa. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien uwzględnić fakt uchylenia decyzji stanowiącej podstawę nałożenia grzywny i zbadać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że sąd administracyjny oceniając legalność aktu powinien uwzględnić naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy decyzja stanowiąca podstawę postanowienia o grzywnie została uchylona, sąd powinien zbadać przesłanki wznowienia postępowania, co mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobligowany jest uwzględnić naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie przepisu w sytuacji braku przesłanek do jego zastosowania.

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowolna ocena dowodów.

u.NSA art. 22 § ust.2 pkt 2

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd niższej instancji powinien był uwzględnić fakt uchylenia decyzji administracyjnej przez NSA i zbadać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA, że jego rolą jest kontrola legalności aktu według stanu prawnego i faktycznego z daty jego wydania, bez uwzględniania późniejszych orzeczeń NSA.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zobligowany jest- w świetle wówczas obowiązującego przepisu art.22 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym(...) uwzględnić przy tej ocenie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W dacie orzekania przez Sąd, kontrolujący legalność tego postanowienia, w obrocie prawnym nie było już decyzji stanowiącej podstawę jego wydania.

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

sędzia

Zygmunt Niewiadomski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku sądu administracyjnego do uwzględniania naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania, nawet w kontekście oceny legalności postanowienia o grzywnie w celu przymuszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja stanowiąca podstawę egzekucji została uchylona przez sąd wyższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wpływu późniejszych orzeczeń na ocenę legalności aktów administracyjnych i stanowi przykład, jak NSA koryguje błędy sądów niższej instancji w stosowaniu prawa.

NSA: Uchylenie decyzji administracyjnej to nie tylko formalność – wpływa na ocenę legalności grzywny!

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1478/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Łd 130/01 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-01-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 stycznia 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 130/01 w sprawie ze skargi A. D. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania; 2) zasądza na rzecz J. W. – R. od Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi - kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 stycznia 2004 r.(II SA/Łd 130/01) oddalił skargę A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2000 (nr [...]) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia.
W motywach wyroku Sąd wyjaśnił ,że trwające od 1994 r. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie przebudowanego budynku gospodarczego zakończone zostało decyzją ostateczną nr [...] a postępowanie egzekucyjne spowodowane jest brakiem wykonania nałożonego obowiązku. W skardze do sądu A.D. podnosił że zaskarżył do Sądu przedmiotową decyzję a zatem do czasu wydania wyroku w tej sprawie postępowanie egzekucyjne jest przedwczesne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podniósł ,że jego rolą jest kontrola legalności aktów i czynności organów administracji publicznej według stanu prawnego i faktycznego sprawy obowiązującego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu czy czynności. Okoliczność ,że wyrokiem z dnia 27 listopada 2003 r.(II SA/Łd 1981/00)Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję nr 325/00 Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2000 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 listopada 1996 r. nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem Sądu, w dacie wydania zaskarżone postanowienie było zgodne z prawem. O skutkach wskazanego wyroku powinien orzec organ egzekucyjny, rozważając czy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Pełnomocnik A. D. wniósł skargę kasacyjną od wyroku, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w kwocie 1500zł.Wyrokowi zarzucił : 1/naruszenie art.145 § 1pkt 1b ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i art.126 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy ujawnione w toku postępowania okoliczności sprawy uzasadniały uwzględnienie skargi poprzez uchylenie skarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia,2/naruszenie prawa procesowego tj.art.106 § 5 pow.ustawy w związku z art.233 § 1 k.p c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów a w konsekwencji 3/naruszenie art.151 pow.ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji ,gdy brak było przesłanek do jego zastosowania.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd nieprawidłowo uznał że wyrok z dnia 27 listopada 2003 r.(II SA/Łd 1981/00) nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Sąd pominął treść powołanych w skardze kasacyjnej przepisów i ocenił sprawę z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów.Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd badając pod względem legalności skarżone postanowienie, ocenił wadliwie materiał dowodowy gdyż pominął fakt, że uchylenie przez Sąd wcześniejszym wyrokiem decyzji nr 325/00 spowodowało, że w dacie wydawania skarżonego postanowienia decyzja, stanowiąca jego podstawę nie istniała.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowany uznawano pogląd iż oceniając, stosownie do swoich kompetencji, legalność zaskarżonego do sądu aktu lub czynności na dzień jego doręczenia stronie- Sąd zobligowany jest- w świetle wówczas obowiązującego przepisu art.22 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym(Dz.U. Nr 74,poz.368 ze zm.)uwzględnić przy tej ocenie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższy pogląd został wprawdzie sformułowany na gruncie przepisów obowiązujących poprzednio ale ma on zastosowanie także w odniesieniu do stanów prawnych rozstrzyganych na gruncie regulacji z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270) gdyż nowy przepis art.145 § 1 pkt 1b odpowiada treścią przepisowi art.22 ust.2 pkt 2 ustawy o NSA. W rozpoznawanej sprawie kontroli pod względem legalności podlegało postanowienie o nałożeniu grzywny celem przymuszenia. W dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w obrocie prawnym był już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 27 listopada 2003 r.(sygn.II SA/Łd 1981/00)którym uchylono decyzję nr 325/00 Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2000 r.i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 listopada 1996 r. Decyzja nr 325 nie została wykonana i w celu przymuszenia do jej wykonania wydane zostało zaskarżone postanowienie. W dacie orzekania przez Sąd, kontrolujący legalność tego postanowienia, w obrocie prawnym nie było już decyzji stanowiącej podstawę jego wydania. W tej sytuacji Sąd powinien rozważyć zastosowanie przepisu art.145 § 1 pkt 1b w związku z art.145 § pkt 8 kodeksu postępowania administracyjnego i zbadać czy – w okolicznościach faktycznych danej sprawy – nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Stwierdzenie ich istnienia obligowałoby Sąd do uwzględnienia skargi na podstawie powołanego przepisu. Nie czyniąc tego, Sąd naruszył powołany przepis i przepis art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zarzut naruszenia przepisu art.106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać za niezasadny bo Wojewódzki Sąd Administracyjny postępowania dowodowego nie prowadził i powołanego przepisu nie naruszył a fakt istnienia w dacie orzekania wyroku z dnia 27 listopada 2004 r. był Sądowi znany.
Z uwagi na istnienie usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie i na podstawie art.185 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.203 pkt 1 pow.ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI