I NO 82/21

Sąd Najwyższy2022-05-18
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wyborySąd NajwyższyKonstytucjaKodeks wyborczynieważnośćprotest wyborczyniedopuszczalność

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów z lat 2011-2020 z powodu jego niedopuszczalności formalnej i braku podstaw prawnych.

Wnioskodawca B.W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów prezydenckich, parlamentarnych i do Parlamentu Europejskiego z lat 2011-2020, wskazując jako podstawę art. 118 ust. 1 Konstytucji RP oraz ustawę z 2011 r. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek jako niedopuszczalny, stwierdzając, że wskazane przepisy nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów, a sam wniosek nie spełnia wymogów protestu wyborczego.

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał wniosek B.W. o stwierdzenie nieważności wyborów prezydenckich (2020, 2015), parlamentarnych (2019, 2015, 2011) oraz do Parlamentu Europejskiego (2019, 2014). Wnioskodawca jako podstawę prawną wskazał art. 118 ust. 1 Konstytucji RP oraz ustawę z 2011 r. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek, uznając go za niedopuszczalny. W uzasadnieniu wskazano, że art. 118 ust. 1 Konstytucji RP, dotyczący inicjatywy ustawodawczej, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów. Podobnie ustawa z 2011 r. (Kodeks wyborczy) nie została przez wnioskodawcę powiązana z konkretnymi zarzutami dotyczącymi przebiegu wyborów. Sąd podkreślił również, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie przewidują instytucji wniosku o stwierdzenie nieważności wyborów w takiej formie, a złożony wniosek nie spełnia wymogów protestu wyborczego ze względu na brak zachowania terminów. W konsekwencji, wniosek został odrzucony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie może i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów.

Uzasadnienie

Art. 118 ust. 1 Konstytucji RP określa podmioty inicjatywy ustawodawczej, a nie stanowi podstawy do kwestionowania ważności przeprowadzonych wyborów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
B. W.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

Konstytucja RP art. 118 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów.

Pomocnicze

Kodeks wyborczy art. 321

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Przepis dotyczący protestów wyborczych przeciwko wyborowi Prezydenta RP, który nie został spełniony przez wnioskodawcę.

Kodeks wyborczy art. 241

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Przepis dotyczący protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, który nie został spełniony przez wnioskodawcę.

Kodeks wyborczy art. 258

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Przepis dotyczący protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, który nie został spełniony przez wnioskodawcę.

Kodeks wyborczy art. 336

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Przepis dotyczący protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, który nie został spełniony przez wnioskodawcę.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów oparty na art. 118 ust. 1 Konstytucji RP. Wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów oparty na ustawie z 2011 r. bez wskazania konkretnych naruszeń. Niezłożenie wniosku w formie protestu wyborczego i z naruszeniem terminów.

Godne uwagi sformułowania

Wniosek podlegał odrzuceniu ze względu na jego niedopuszczalność. Przepis ten nie może i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów. Wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów (...) nie został przewidziany ani na gruncie prawa Unii Europejskiej, ani na gruncie konstytucyjnym, ani w kodeksie wyborczym.

Skład orzekający

Grzegorz Żmij

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Elżbieta Karska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku podstaw prawnych i formalnych do kwestionowania ważności wyborów w trybie wniosku, a nie protestu wyborczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia wymogów formalnych protestu wyborczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyborami, ale rozstrzygnięcie jest formalne i nie wchodzi w meritum zarzutów.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o nieważność wyborów. Kluczowe znaczenie mają formalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NO 82/21
POSTANOWIENIE
Dnia 18 maja 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Elżbieta Karska
w sprawie ze wniosku B. W.
o stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z roku 2020 i 2015, wyborów do Sejmu i Senatu z roku 2019, 2015 i 2011 oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego z roku 2019 i 2014 r.,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 maja 2022 r.,
odrzuca wniosek.
UZASADNIENIE
Pismem datowanym na dzień 30 czerwca 2021 r. B. W. wniósł o
stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z
roku
2020 i 2015, wyborów do Sejmu i Senatu z roku 2019, 2015 i 2011 oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego z roku 2019 i 2014 r.
Jako przyczynę stwierdzenia nieważności wyborów wnioskodawca wskazał sprzeczność z art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483) oraz ustawy z 2011 r. (Dz.U. 2021, poz. 113).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek podlegał odrzuceniu ze względu na jego niedopuszczalność.
Zgodnie z art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2
kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.) inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom, Senatowi, Prezydentowi Rzeczypospolitej i Radzie Ministrów. Powyższy przepis został wskazany przez wnioskodawcę jako podstawa stwierdzenia nieważności wyborów. Wnioskodawca w uzasadnieniu pisma nie
wskazał jednak z jakich przyczyn uważa, że przeprowadzone wybory, nieważności których domaga się stwierdzenia, były sprzeczne z art. 118 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie Sądu Najwyższego przepis ten nie może i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów.
Dalej wnioskodawca jako podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów wskazał ustawę z 2011 r. (Dz.U. 2021, poz. 113). We wskazanym publikatorze pod numerem porządkowym znajduje się ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy. Podobnie jak w powyższym przypadku, wnioskodawca ponownie w
uzasadnieniu pisma nie wskazał z jakich przyczyn uważa, że przeprowadzone wybory, nieważności których domaga się stwierdzenia, były sprzeczne z przepisami kodeksu wyborczego.
Niezależnie od powyższego,
wniosek o
stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborów do Sejmu i Senatu oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego
nie został przewidziany ani na gruncie prawa Unii
Europejskiej, ani na gruncie konstytucyjnym, ani w kodeksie wyborczym. Przepisy
Kodeksu wyborczego przewidują natomiast protesty wyborcze przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej (art. 321), przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu (art. 241, oraz 258 w zw. z art. 241), przeciwko ważności wyborów do   Parlamentu Europejskiego (art. 336), jednakże wniosek B. W. nie może być uznany za protest wyborczy ponieważ nie został złożony w przewidzianym do tego czasie wynikającym z przepisów Kodeksu wyborczego.
W powyższych okolicznościach wniosek B. W. należało uznać za niedopuszczalny i w konsekwencji odrzucić (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 września 2019 r., I NSW 69/19).
Biorąc te okoliczności pod uwagę Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.
a.s.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI