Orzeczenie · 2019-12-03

I NO 75/19Badanie niezależności krs przez sąd najwyższy po wyroku TSUE

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-12-03
SNInneustrojoweWysokanajwyższy
KRSSąd NajwyższyTSUEniezależność sądownictwapraworządnośćnominacje sędziowskieprawo europejskieKarta Praw Podstawowych

Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał odwołania A. Ś. i M. J. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) nr (...)/2018 z dnia 4 grudnia 2018 r., która dotyczyła przedstawienia Prezydentowi RP kandydata na stanowisko sędziego sądu apelacyjnego. Skarżący zarzucili uchwale m.in. nieważność z powodu wadliwego składu KRS, naruszenie zasad państwa prawa i prawa europejskiego oraz brak wszechstronnego rozważenia kandydatury. W związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18, Sąd Najwyższy powziął poważne wątpliwości prawne. Dotyczą one obowiązku zbadania z urzędu, czy KRS jest organem niezależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej, niezależnie od granic podstaw odwołania, oraz czy ustalenie braku takiej niezależności stanowi samoistną podstawę do uchylenia uchwały KRS. Sąd Najwyższy rozważył różne interpretacje wyroku TSUE, w tym możliwość badania niezależności KRS i jej wpływ na prawidłowość uchwały, a także kwestię interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Z uwagi na wagę zagadnień i ich potencjalne skutki dla wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy postanowił przedstawić je do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów i odroczył wydanie orzeczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja wyroku TSUE w kontekście polskiego prawa nominacyjnego, obowiązki Sądu Najwyższego jako sądu ostatniej instancji, zasada pierwszeństwa prawa UE, niezależność sądownictwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformą sądownictwa i wyrokami TSUE. Konieczność uwzględnienia dalszych rozstrzygnięć Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Sąd Najwyższy rozpoznając odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydata na urząd sędziego, w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18, A.K. i in. przeciwko Sąd Najwyższy, ma obowiązek zbadać z urzędu, niezależnie od granic podstaw odwołania, czy Krajowa Rada Sądownictwa jest organem niezależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej?

Odpowiedź sądu

Przedstawiono do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów.

Uzasadnienie

Wyrok TSUE z 19 listopada 2019 r. rodzi wątpliwości co do obowiązku badania niezależności KRS przez Sąd Najwyższy w postępowaniu odwoławczym od uchwały dotyczącej nominacji sędziowskiej.

Czy ustalenie przez Sąd Najwyższy, że Krajowa Rada Sądownictwa nie jest organem niezależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej, stanowi samoistną podstawę uchylenia zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydata na urząd sędziego, a jeżeli tak, to czy taka uchwała podlega uchyleniu w całości, niezależnie od granic zaskarżenia?

Odpowiedź sądu

Przedstawiono do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów.

Uzasadnienie

Wyrok TSUE z 19 listopada 2019 r. rodzi wątpliwości co do tego, czy brak niezależności KRS od władzy ustawodawczej i wykonawczej stanowi samoistną podstawę do uchylenia uchwały KRS, a jeśli tak, to czy uchylenie następuje w całości, niezależnie od granic zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Przedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów i odroczenie wydania orzeczenia

Strony

NazwaTypRola
A. Ś.osoba_fizycznaskarżący
M. J.osoba_fizycznaskarżący
D. J.osoba_fizycznauczestnik
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaorgan

Przepisy (20)

Pomocnicze

u.KRS art. 3 § 1 pkt 2

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.KRS art. 44 § ust. 3

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

k.p.c. art. 219

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 17 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.SN art. 82

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 86 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 10

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 175 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 180 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 186 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 187 § ust. 1 pkt 2 i ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Czy Sąd Najwyższy rozpoznając odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa [...] ma obowiązek zbadać z urzędu [...] czy Krajowa Rada Sądownictwa jest organem niezależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej? • Czy ustalenie przez Sąd Najwyższy, że Krajowa Rada Sądownictwa nie jest organem niezależnym [...] stanowi samoistną podstawę uchylenia zaskarżonej uchwały [...]? • Stopień niezależności KRS od władzy ustawodawczej i wykonawczej [...] może mieć bowiem znaczenie przy dokonywaniu oceny, czy wyłonieni przez nią sędziowie będą w stanie spełnić wymogi niezawisłości i bezstronności wynikające z art. 47 karty praw podstawowych. • Do celów rzeczonej całościowej oceny sąd odsyłający może także zasadnie uwzględnić sposób, w jaki wspomniany organ wypełnia swoje konstytucyjne zadanie stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów oraz wykonuje swoje poszczególne kompetencje, a w szczególności, czy czyni to w sposób, który może podać w wątpliwość jego niezależność od władzy ustawodawczej i wykonawczej. • Uchwała, która nie została w ogóle zaskarżona, albo została zaskarżona jedynie w części, staje się prawomocna po upływie terminu do jej zaskarżenia.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Księżak

członek

Oktawian Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wyroku TSUE w kontekście polskiego prawa nominacyjnego, obowiązki Sądu Najwyższego jako sądu ostatniej instancji, zasada pierwszeństwa prawa UE, niezależność sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformą sądownictwa i wyrokami TSUE. Konieczność uwzględnienia dalszych rozstrzygnięć Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa, roli Krajowej Rady Sądownictwa i wpływu prawa Unii Europejskiej na polski porządek prawny, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

“Czy polski Sąd Najwyższy musi badać niezależność KRS? Kluczowe pytania po wyroku TSUE.”

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst