I NO 7/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał 22 połączone odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) nr (...)/2019 z 1 października 2019 r., która dotyczyła przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie 61 sędziów do Sądu Okręgowego w Warszawie spośród 164 kandydatów. Kandydaci, którzy nie zostali przedstawieni do powołania, wnieśli odwołania, zarzucając KRS m.in. naruszenie przepisów postępowania, Konstytucji RP (art. 2, 32, 60), brak niezależności organu oraz wadliwe uzasadnienie uchwały. Sąd Najwyższy, po analizie formalnej i merytorycznej odwołań, uchylił zaskarżoną uchwałę w punktach dotyczących E. D., P. J., T. L., M. R., K. Ś., M. B., A. G., A. J., J. J., A. K., E. K., P. M., A. M., M. O., E. P., A. P., E. S., M. S., E. U., D. W, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania KRS. W pozostałym zakresie odwołania zostały oddalone lub odrzucone. Sąd Najwyższy rozpatrzył również kwestie formalne, takie jak terminowość wnoszenia odwołań oraz dopuszczalność odwołań wniesionych przedwcześnie, a także zarzuty dotyczące składu KRS i braku opinii zgromadzenia sędziów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących procedury nominacyjnej sędziów przez KRS, kontrola sądowa uchwał KRS, wymogi formalne odwołań, zasady oceny kandydatów.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z uchwałą KRS z 2019 roku.
Zagadnienia prawne (6)
Czy Krajowa Rada Sądownictwa (KRS) została prawidłowo obsadzona, a jej uchwała w sprawie przedstawienia wniosku o powołanie sędziów jest ważna, jeśli część członków została powołana w sposób budzący wątpliwości konstytucyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące nieprawidłowej obsady KRS i braku jej niezależności są bezzasadne, ponieważ Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności przepisów regulujących skład KRS z Konstytucją, a Sąd Najwyższy nie stwierdził, aby brak niezależności miał wpływ na konkretne postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (K 12/18) oraz własnego orzecznictwa, które potwierdzają zgodność przepisów dotyczących składu KRS z Konstytucją. Podkreślono, że kontrola niezależności KRS musi być indywidualna i odnosić się do konkretnego postępowania, a nie opierać się na ogólnych zarzutach ustrojowych.
Czy uchwała KRS w sprawie przedstawienia wniosku o powołanie sędziów jest wadliwa z powodu braku uzyskania opinii Zgromadzenia Przedstawicieli Sędziów Apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest nieuzasadniony, ponieważ mimo braku opinii, co wynikało z obiektywnych przyczyn (odroczenie przez samorząd sędziowski), nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, a ponadto nowelizacja przepisów zmieniła charakter tej opinii na fakultatywny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 35 ust. 3 ustawy o KRS stanowi, iż brak dokumentów, w tym opinii zgromadzenia sędziów, nie jest przeszkodą do procedowania. Ponadto, nawet jeśli istniał obowiązek uzyskania opinii, skarżący nie wykazali, aby jej brak miał istotny wpływ na wynik sprawy, a sama sytuacja wynikała z obiektywnych przyczyn niezależnych od KRS.
Czy KRS miała obowiązek przedstawić Prezydentowi RP wnioski o powołanie wszystkich 67 kandydatów, skoro ogłoszono 67 wolnych stanowisk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, KRS nie jest związana liczbą ogłoszonych stanowisk i może przedstawić mniejszą liczbę kandydatów, jeśli uzna, że nie wszyscy spełniają wymagane kryteria.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy Konstytucji i ustawy o KRS nie nakładają obowiązku przedstawienia dokładnie takiej liczby kandydatów, jaka odpowiada liczbie ogłoszonych stanowisk. Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości ma charakter informacyjny, a KRS ma swobodę w ocenie kandydatów.
Czy uchwała KRS w sprawie przedstawienia wniosku o powołanie sędziów została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez dowolną ocenę kandydatów i wadliwe uzasadnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te są nieuzasadnione, ponieważ KRS zastosowała ustawowe kryteria oceny, a jej swoboda w wyborze kandydatów jest szeroka. Uzasadnienie, choć nie musi być wyczerpujące dla każdego kandydata, było wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena kwalifikacji kandydatów należy do wyłącznej kompetencji KRS, która ma szeroką władzę dyskrecjonalną. Kontrola sądowa dotyczy formalnego aspektu dostępu do służby, a nie merytorycznej oceny kandydatów. Uzasadnienie uchwały, ze względu na liczbę kandydatów, nie musi być szczegółowe dla każdego z nich.
Czy odwołanie od uchwały KRS wniesione przed upływem terminu jest niedopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniesienie odwołania przed upływem terminu nie skutkuje jego odrzuceniem, zwłaszcza w kontekście postępowania o mniejszym formalizmie niż kasacyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy nie łączą negatywnych skutków z wyprzedzeniem początkowego momentu terminu. Wniesienie środka zaskarżenia przed rozpoczęciem biegu terminu, o ile orzeczenie zostało już wydane, jest dopuszczalne. Podkreślono różnice między postępowaniem kasacyjnym a kontrolą uchwał KRS.
Czy odwołanie od uchwały KRS, które nie precyzuje zakresu zaskarżenia lub zawiera nieprawidłowo sformułowany wniosek końcowy, powinno zostać odrzucone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieusuwalne braki formalne odwołania, w tym nieprecyzyjne określenie zakresu zaskarżenia lub wniosku końcowego, stanowią podstawę do jego odrzucenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, które stosuje się odpowiednio do odwołań od uchwał KRS. Brak precyzyjnego określenia zakresu zaskarżenia lub wniosku końcowego jest brakiem formalnym, który uzasadnia odrzucenie odwołania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. J. | inne | odwołujący |
| M. B. | inne | odwołujący |
| M. D. | inne | odwołujący |
| M. O. | inne | odwołujący |
| A. K. | inne | odwołujący |
| M. B. | inne | odwołujący |
| A. K. | inne | odwołujący |
| E. S. | inne | odwołujący |
| P. M. | inne | odwołujący |
| R. M. | inne | odwołujący |
| E. U. | inne | odwołujący |
| M. S. | inne | odwołujący |
| M. K. | inne | odwołujący |
| A. M. | inne | odwołujący |
| A. G. | inne | odwołujący |
| K. G. | inne | odwołujący |
| E. K. | inne | odwołujący |
| P. G. | inne | odwołujący |
| J. J. | inne | odwołujący |
| A. P. | inne | odwołujący |
| D. W | inne | odwołujący |
| E. P. | inne | odwołujący |
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | organ |
Przepisy (16)
Główne
u.KRS art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
KRS jest powołana do rozpatrywania i oceniania kandydatów do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziowskich oraz przedstawiania wniosków o powołanie sędziów.
u.KRS art. 33 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Rada w sprawach indywidualnych podejmuje uchwały po wszechstronnym rozważeniu sprawy, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników.
u.KRS art. 35 § ust. 1-3
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Zespół KRS opracowuje listę rekomendowanych kandydatów, kierując się oceną kwalifikacji, doświadczeniem zawodowym i innymi czynnikami. Brak niektórych dokumentów nie stanowi przeszkody do opracowania listy.
u.KRS art. 37 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
KRS rozpatruje i ocenia wszystkie zgłoszone kandydatury łącznie i podejmuje uchwałę.
u.KRS art. 44 § ust. 1 i 3
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem. Do postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej.
p.u.s.p. art. 63
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa wymagania ustawowe dla kandydatów na stanowiska sędziowskie.
p.u.s.p. art. 58 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przewidywał obowiązek opiniowania kandydatów przez zgromadzenie ogólne sędziów apelacji.
p.u.s.p. art. 57 § § 7
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Wymaga załączenia oświadczenia lustracyjnego lub informacji o jego złożeniu dla kandydatów urodzonych przed 1 sierpnia 1972 r.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i równego traktowania.
Konstytucja RP art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo obywateli polskich do dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach.
Pomocnicze
u.KRS art. 43 § ust. 2
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Uchwała KRS staje się prawomocna w części obejmującej rozstrzygnięcia o nieprzedstawieniu wniosku tych uczestników, którzy nie wnieśli odwołania.
k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 1 in fine
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym konieczność oznaczenia zakresu zaskarżenia.
k.p.c. art. 398^6 § § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy odrzucenia skargi kasacyjnej, w tym z powodu braków formalnych.
Konstytucja RP art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezawisłość sędziów i niezależność sądów.
Konstytucja RP art. 187 § ust. 1 pkt 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sposób powoływania członków KRS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez KRS, w tym brak wszechstronnego rozważenia sprawy i dowolna ocena kandydatów. • Naruszenie Konstytucji RP poprzez brak zapewnienia równego dostępu do służby publicznej. • Wniesienie odwołania przed terminem nie skutkuje jego odrzuceniem. • Nieprecyzyjne określenie zakresu zaskarżenia lub wniosku końcowego nie zawsze prowadzi do odrzucenia odwołania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nieprawidłowej obsady KRS i braku jej niezależności. • Brak obowiązku uzyskania opinii zgromadzenia sędziów. • KRS nie jest związana liczbą ogłoszonych stanowisk. • Uzasadnienie uchwały było wystarczające. • Odwołania z nieusuwalnymi brakami formalnymi zostały odrzucone.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest związany granicami zaskarżenia oraz granicami podstaw (zarzutów), sformułowanymi w odwołaniu. • Kognicja Sądu Najwyższego w sprawach z odwołania od uchwał KRS dotyczących obsady stanowisk sędziowskich obejmuje przy tym wyłącznie badanie, czy uchwała nie pozostaje w sprzeczności z prawem. • Poza zakresem kognicji Sądu Najwyższego pozostają ustalenia faktyczne i ocena dowodów dokonana przez Radę. • Krajowa Rada Sądownictwa jest uprawniona do przedstawienia we wniosku o powołanie sędziego mniejszej liczby kandydatów niż liczba wolnych stanowisk sędziowskich określonych w obwieszczeniu Ministra Sprawiedliwości.
Skład orzekający
Joanna Lemańska
przewodniczący-sprawozdawca
Adam Redzik
członek
Krzysztof Wiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury nominacyjnej sędziów przez KRS, kontrola sądowa uchwał KRS, wymogi formalne odwołań, zasady oceny kandydatów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z uchwałą KRS z 2019 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z niezależnością sądownictwa, procesem wyłaniania sędziów i kontrolą sądową nad organami konstytucyjnymi, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy uchyla uchwałę KRS w sprawie nominacji sędziowskich – co dalej z procesem wyłaniania kadr wymiaru sprawiedliwości?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.