I NO 50/22

Sąd Najwyższy2022-05-12
SNinnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaspór o właściwośćsąd najwyższykodeks postępowania karnegoprawo do sądu

Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Sąd Okręgowy w P. jako właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania dotyczącego wyłącznie Sądu Rejonowego w P.

Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o właściwość między Sądem Okręgowym w P. a Sądem Apelacyjnym w [...] w sprawie skargi M. S. na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarga dotyczyła postępowania przed Sądem Rejonowym w P. Sąd Apelacyjny uznał się niewłaściwym, wskazując na właściwość Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy k.p.k. i ustawy o skardze na przewlekłość, stwierdził, że właściwym do rozpoznania skargi jest Sąd Okręgowy w P., ponieważ skarga dotyczyła wyłącznie czynności Sądu Rejonowego, a nie Sądu Okręgowego.

Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego o właściwość do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesionej przez M. S. Skarga ta odnosiła się do postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w P. w sprawie o wydanie wyroku łącznego. Sąd Okręgowy w P. uznał się niewłaściwym do rozpoznania skargi i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w [...]. Sąd Apelacyjny również uznał się za niewłaściwy, wszczął spór kompetencyjny i zwrócił się do Sądu Najwyższego o wskazanie właściwego sądu. Sąd Apelacyjny argumentował, że właściwość sądu do rozpoznania skargi na przewlekłość zależy od tego, przed którym sądem przewlekłość wystąpiła. Ponieważ skarga M. S. dotyczyła wyłącznie postępowania przed Sądem Rejonowym w P., właściwym powinien być Sąd Okręgowy w P. Sąd Najwyższy, rozpatrując spór kompetencyjny, potwierdził tę argumentację. Powołując się na art. 38 § 1 k.p.k. i art. 4 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy podkreślił, że właściwość sądu apelacyjnego do rozpoznania skargi na przewlekłość dotyczy sytuacji, gdy skarga obejmuje postępowanie przed sądem rejonowym i okręgowym, lub tylko przed okręgowym. W niniejszej sprawie, skarżący M. S. jednoznacznie wskazał, że skarga dotyczy wyłącznie czynności Sądu Rejonowego w P. i nie formułował żadnych zarzutów wobec Sądu Okręgowego. Dlatego Sąd Najwyższy stwierdził, że właściwym do rozpoznania skargi jest Sąd Okręgowy w P.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Właściwym do rozpoznania skargi jest sąd okręgowy, jeśli skarga dotyczy wyłącznie postępowania przed sądem rejonowym.

Uzasadnienie

Zgodnie z ustawą o skardze na przewlekłość, właściwość sądu do rozpoznania skargi zależy od tego, przed którym sądem przewlekłość wystąpiła. Sąd apelacyjny jest właściwy, gdy skarga dotyczy postępowania przed sądem rejonowym i okręgowym, lub tylko przed okręgowym. W przypadku, gdy skarga dotyczy wyłącznie postępowania przed sądem rejonowym, właściwy jest sąd okręgowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdza właściwość sądu

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w P.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 38 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Spór o właściwość między sądami rozstrzyga ostatecznie sąd wyższego rzędu właściwy ze względu na siedzibę sądu, który pierwszy wszczął spór. Spór o właściwość między sądem rejonowym a sądem okręgowym rozstrzyga sąd apelacyjny, a spór o właściwość między sądem apelacyjnym a innym sądem powszechnym – Sąd Najwyższy. Przepis ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia skargi na przewlekłość postępowania.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 4 § ust. 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Ustanawia ogólną zasadę właściwości sądu przełożonego nad sądem, przed którym toczy się postępowanie. Sąd apelacyjny jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 4 § ust. 1a

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sąd apelacyjny jest właściwy do rozpoznania w całości skargi, która dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 4 § ust. 1b

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sąd apelacyjny jest właściwy do rozpoznania skargi, która dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Potwierdza odpowiednie zastosowanie art. 38 k.p.k. do rozstrzygania sporów o właściwość w sprawach skarg na przewlekłość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na przewlekłość dotyczy wyłącznie postępowania przed sądem rejonowym, co zgodnie z ustawą o skardze na przewlekłość, czyni sąd okręgowy właściwym do jej rozpoznania. Treść skargi i sformułowane zarzuty wyznaczają zakres badania sprawności postępowania, zgodnie z zasadą dyspozycyjności stron.

Godne uwagi sformułowania

Właściwość rzeczową sądu do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania reguluje art. 4 ustawy o skardze na przewlekłość. Treść skargi na przewlekłość postępowania wniesionej przez M. S. – tj. zarówno żądania sformułowanego w pkt. I petitum, jak i jej uzasadnienia – wskazuje jednoznacznie, że żąda on zbadania wyłącznie czynności Sądu Rejonowego w P.

Skład orzekający

Joanna Lemańska

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości sądu do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania w zależności od zakresu zarzutów skarżącego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego między sądami w kontekście skargi na przewlekłość.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną interpretację przepisów dotyczących właściwości sądu w sprawach o przewlekłość postępowania.

Kto rozpozna skargę na przewlekłość? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady właściwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NO 50/22
POSTANOWIENIE
Dnia 12 maja 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Joanna Lemańska
w sprawie ze skargi M. S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki,
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 12 maja 2022 r.
wniosku Sądu Apelacyjnego w […] zawartego w postanowieniu z 22 marca 2022 r., sygn. II S […], o rozstrzygnięcie sporu o właściwość,
na podstawie art. 38 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki,
stwierdza, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy w P.
UZASADNIENIE
Pismem z 22 grudnia 2021 r., które wpłynęło do Sądu Okręgowego w
P.  30 grudnia 2021 r., M. S. wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu w sprawie o sygn. VIII K
[…]
(obecnie: III K
[…]
), toczącym się przed Sądem Rejonowym w P. o wydanie wyroku łącznego.
Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z 17 lutego 2022 r., sygn.
XVII
S
[…]
, uznał się niewłaściwym do rozpoznania ww. skargi i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w
[…]
.
Sąd Apelacyjny w
[…]
postanowieniem z 22 marca 2022 r., sygn.
II
S
[…]
, również uznał się niewłaściwym do rozpoznania ww. skargi, wszczął spór kompetencyjny o właściwość z Sądem Okręgowym w P. i
w
związku z tym zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie tego sporu poprzez wskazanie Sądu Okręgowego w P. jako właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny podniósł, że lektura akt sprawy o sygn. VIII K
[…]
Sądu Rejonowego w
P. oraz skargi na przewlekłość postępowania z 22 grudnia 2021 r. nie
wskazują, by w niniejszej sprawie zachodziła którakolwiek z sytuacji uzasadniających jego właściwość do
rozpoznania skargi. Artykuł 4 ustawy z dnia 17
czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (
t.j. Dz.U. 2018, poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość) łączy kwestię właściwości z
kryterium miejsca, w jakim przewlekłość wystąpiła. Dlatego też jedynie w sytuacji, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i przed sądem okręgowym, właściwym do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. Skarga M. S. nie dotyczy postępowania przed Sądem Okręgowym, a tylko postępowania przed Sądem Rejonowym i dlatego właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Okręgowy w P.
Akta sprawy o sygn. II S
[…]
Sądu Apelacyjnego w […] wraz z aktami związkowymi wpłynęły do Sądu Najwyższego celem rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego tego Sądu z Sądem Okręgowym w P. 24 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 38 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. 2021, poz. 534 ze zm.; dalej: k.p.k.), [s]pór o właściwość między sądami rozstrzyga ostatecznie sąd wyższego rzędu właściwy ze względu na siedzibę sądu, który pierwszy wszczął spór. Spór o właściwość między sądem rejonowym a sądem okręgowym rozstrzyga sąd apelacyjny, a spór o właściwość między sądem apelacyjnym a innym sądem powszechnym – Sąd Najwyższy. Powołany przepis ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu toczącym się na
skutek wniesienia skargi na przewlekłość postępowania na mocy odesłania zawartego w art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość.
Właściwość rzeczową sądu do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania reguluje art. 4 ustawy o skardze na przewlekłość. Jako ogólną zasadę przepis ten ustanawia właściwość sądu przełożonego nad sądem, przed którym toczy się postępowanie (ust. 1). Oznacza to, że sąd apelacyjny jest rzeczowo właściwy do rozpoznania skargi, która dotyczy przewlekłości postępowania toczącego się przed sądem okręgowym. Ponadto sąd apelacyjny jest
właściwy do rozpoznania w całości skargi, która dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym (ust. 1a) oraz skargi, która dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym (ust. 1b).
Treść skargi na przewlekłość postępowania wniesionej przez M. S. – tj. zarówno żądania sformułowanego w pkt. I
petitum,
jak
i
jej
uzasadnienia

wskazuje jednoznacznie, że żąda on zbadania wyłącznie czynności Sądu Rejonowego w P., podejmowanych w postępowaniu w sprawie o sygn. VIII K
[…]
o wydanie wyroku łącznego. Wprawdzie w uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że
w
toku
postępowania w sprawie orzekał również Sąd Okręgowy w P. (rozpoznając zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania), jednak w odniesieniu do postępowania zażaleniowego nie sformułował żadnych zarzutów.
Uwaga Sądu Okręgowego w P. zawarta w uzasadnieniu postanowienia z 17 lutego 2022 r., że „należy mieć na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie toczyło się również przed Sądem Okręgowym w P.”, nie
uzasadnia wniosku, że w związku z powyższym właściwym do rozpoznania skargi M. S. jest Sąd Apelacyjny w […] Artykuł 4 ust. 1a ustawy o skardze na przewlekłość nie wiąże bowiem właściwości rzeczowej sądu apelacyjnego do rozpoznania skargi z tym, że postępowanie w danej sprawie toczyło się przed sądem rejonowym i sądem okręgowym, ale z tym, że skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym. Rozstrzygające znaczenie ma zatem treść sformułowanych w skardze zarzutów, które – zgodnie z zasadą dyspozycyjności stron – wyznaczają, w jakim zakresie skarżący domaga się zbadania sprawności postępowania w sprawie. Dlatego należy pamiętać, że konieczność dokonania oceny czynności podejmowanych na poszczególnych etapach postępowania występuje tylko wówczas, gdy zażąda tego skarżący – jako dysponent skargi – formułując zarzuty odnoszące się do tych faz postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2022 r., I NO 44/22).
Ponieważ w niniejszej sprawie M. S. we wniesionej do Sądu Okręgowego w P. skardze oznaczył jej zakres wskazując, że jest to skarga wyłącznie na czynności Sądu Rejonowego w
P. podejmowane w sprawie o sygn. VIII K
[…]
i tylko postępowania przed tym Sądem dotyczy sformułowany przez niego w pkt. 1
petitum
wniosek o
stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz zarzuty powołane w uzasadnieniu na jego poparcie, stwierdzić należy, że w świetle art. 4 ust. 1 ustawy o skardze na
przewlekłość właściwym do rozpoznania tej skargi jest Sąd Okręgowy w P..
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 38 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość Sąd Najwyższy orzekł jak
w sentencji.
a.s.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI