I NO 6/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek Ministra Sprawiedliwości o wyłączenie sędziów, uznając, że sprawa dotyczy oceny zgodności z prawem powołania sędziego, co wyłączone jest z kognicji sądu.
Minister Sprawiedliwości złożył wniosek o wyłączenie sędziów SN od rozpoznania sprawy dotyczącej odmowy uznania skuteczności cofnięcia wniosku o przejście w stan spoczynku. Wniosek opierał się na zarzutach dotyczących wadliwego powołania sędziów w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po nowelizacji z 2017 r. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 26 § 3 ustawy o SN, pozostawił wniosek bez rozpoznania, wskazując, że nie może oceniać zgodności z prawem powołania sędziego.
Minister Sprawiedliwości złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Joanny Lemańskiej, Pawła Czubika i Grzegorza Pastuszko od orzekania w sprawie dotyczącej odwołania sędziego K. F. od decyzji Ministra Sprawiedliwości odmawiającej uznania skuteczności cofnięcia wniosku o przejście w stan spoczynku. Wniosek opierał się na zarzutach dotyczących wadliwego powołania wskazanych sędziów, co miało być wynikiem udziału w procedurze konkursowej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie sprzed nowelizacji z 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że powinien on być procedowany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Jednakże, zgodnie z art. 26 § 3 ustawy o SN, wniosek taki pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd podkreślił, że powołanie sędziego przez Prezydenta RP jest definitywne, a procedura powołania KRS była zgodna z Konstytucją RP na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, Sąd wskazał, że nie ma instrumentów prawnych pozwalających uczestnikowi postępowania na wpływanie na sposób przydziału spraw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o SN, jeśli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 26 § 3 ustawy o SN, który stanowi, że wnioski dotyczące wyłączenia sędziego pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmują ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. Podkreślono, że powołanie sędziego przez Prezydenta RP jest definitywne, a procedury KRS były zgodne z Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie wniosku bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. F. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (8)
Główne
ustawa o SN art. 26 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.
ustawa o SN art. 26 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 ustawy o SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. 2018, poz. 3)
Konstytucja RP art. 187 § ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 oraz z art. 186 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw uznane za zgodne z tymi przepisami.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu działania organów władzy publicznej.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – Regulamin Sądu Najwyższego
Ustawa z dnia 14 lipca 2022 r. (Dz.U. 2024, poz. 806)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego dotyczy oceny zgodności z prawem powołania sędziego, co wyłącza jego rozpoznanie na podstawie art. 26 § 3 ustawy o SN. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP jest definitywne i nie podlega kwestionowaniu w postępowaniu o wyłączenie. Procedura powołania Krajowej Rady Sądownictwa była zgodna z Konstytucją RP na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie istnieją mechanizmy prawne pozwalające uczestnikowi postępowania na wpływanie na przydział spraw w Sądzie Najwyższym.
Godne uwagi sformułowania
Powołanie przez Prezydenta RP rozstrzyga w sposób definitywny kto jest sędzią. Tak powołany sędzia jest prawidłowo umocowany do wykonywania czynności orzeczniczych. Sąd Najwyższy zobowiązany jest działać na podstawie i w granicach prawa, co wprost wynika z wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady legalizmu.
Skład orzekający
Tomasz Przesławski
przewodniczący
Joanna Lemańska
członek
Paweł Czubik
członek
Grzegorz Pastuszko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności powołania sędziów w obecnym stanie prawnym oraz brak możliwości kwestionowania ich statusu w postępowaniu o wyłączenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, opartego na zarzutach dotyczących KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i statusem sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy nie oceni legalności powołania sędziów – wniosek o wyłączenie pozostawiony bez rozpoznania.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NO 6/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie z odwołania K. F. od pisma (decyzji) Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 stycznia 2024 r. nr DKO-I.[…] w przedmiocie odmowy uznania skuteczności cofnięcia wniosku o przeniesienie w stan spoczynku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 listopada 2024 r., w przedmiocie wniosku Ministra Sprawiedliwości o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Joanny Lemańskiej, Pawła Czubika, Grzegorza Pastuszko od orzekania w sprawie toczącej się przed Sadem Najwyższym o sygn. I NO 6/24, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskiem z 6 listopada 2024 r. Minister Sprawiedliwości wniósł o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Joanny Lemańskiej, Pawła Czubika, Grzegorza Pastuszko od rozpoznania sprawy zawisłej na skutek odwołania sędziego Sądu Rejonowego w Nowym Targu w stanie spoczynku K. F. dotyczącego pisma Ministra Sprawiedliwości z 17 stycznia 2024 r. (znak: DKO - I.[…]) w przedmiocie odmowy uznania skuteczności cofnięcia wniosku o przejście w stan spoczynku. Jednocześnie Minister Sprawiedliwości wniósł, w oparciu o treść art. 52 § 1 k.p.c., o rozpoznanie wniosku przez sędziów Sądu Najwyższego, którzy zostali powołani do pełnienia swojej funkcji na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Joanny Lemańskiej, Pawła Czubika, Grzegorza Pastuszko od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym o sygn. I NO 6/24 pozostawiono bez rozpoznania. Analiza treści wniosku przekonuje, że powinien on być procedowany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 622, dalej: „ustawa o SN”) do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 ustawy o SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 ustawy o SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Lektura wywiedzionego w ocenianej sprawie wniosku wskazuje, że osią argumentacji uczyniono wadliwe – w ocenie wnioskodawcy – powołanie oznaczonych sędziów Sądu Najwyższego, co ma być wynikiem udziału w procedurze konkursowej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Przypomnieć należy, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów nie ma możliwości kwestionowania prawidłowości powołania sędziego przez Prezydenta RP (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2022 r., I NWW 130/21). Powołanie przez Prezydenta RP rozstrzyga w sposób definitywny kto jest sędzią (postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lutego 2023 r., I NWW 191/21). Tak powołany sędzia jest prawidłowo umocowany do wykonywania czynności orzeczniczych. Podkreślić należy, że procedura powołania Krajowej Rady Sądownictwa, a tym samym jej pozycji ustrojowej, była przedmiotem kontroli konstytucyjnej przeprowadzonej przez Trybunał Konstytucyjny. W efekcie kontroli konstytucyjnej, przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3), wyrokiem z 25 marca 2019 r., K 12/18, uznane zostały za zgodne z art. 187 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 oraz z art. 186 ust. 1 Konstytucji RP. Odnosząc się do przywołanej uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I - 4110 - 1/20 wskazać należy, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, została uznana za niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 1 EKPCz. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Są nimi związane zatem wszystkie podmioty występujące w obrocie prawnym, w tym także organy stosujące prawo (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 października 2022 r., I NWW 142/22). Skutki rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wiążą zatem także Sąd Najwyższy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 22 sierpnia 2018 r., III PK 71/17). Sąd Najwyższy zobowiązany jest działać na podstawie i w granicach prawa, co wprost wynika z wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady legalizmu. Jak wskazuje Trybunał Konstytucyjny: „legalizmem działania organów władzy publicznej jest stan polegający na tym, że organy te są tworzone w drodze prawnej i działają na podstawie i w granicach prawa, które określa ich zadania i kompetencje oraz tryb postępowania. Prowadzi to do wydawania rozstrzygnięć w przepisanej przez prawo formie, opartych na należytej podstawie prawnej i w zgodności z wiążącymi dany organ przepisami materialnymi” (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2011 r., K 35/08, OTK - A 2011, nr 2, poz. 10). W świetle tak określonych reguł jednoznacznie wynika, że każdy organ władzy publicznej zobowiązany jest do stosowania obowiązujących przepisów prawa, dopóki nie zostaną one uchylone w przewidziany prawem sposób, a więc przez odpowiednio umocowany do tego organ działający w granicach przyznanych mu kompetencji. Odnosząc się do wniosku o wyznaczenie do rozpoznania wywiedzionego żądania Ministra Sprawiedliwości sędziów, którzy spełniają zdefiniowane przez wnioskodawcę kryteria, podkreślić należy, że procedura przydziału sędziom spraw określona jest w przepisach rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 lipca 2022 r. – Regulamin Sądu Najwyższego (Dz.U. 2024, poz. 806). Stwierdzić należy, że prawodawca nie przewidział żadnego instrumentu, za pomocą którego uczestnik postępowania mógłby wpływać na sposób przydziału spraw w Sądzie Najwyższym. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 3 ustawy o SN orzekł jak w sentencji. ł.n [a.ł].
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI