I NO 6/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSędzia Sądu Rejonowego w Nowym Targu, K.F., złożyła oświadczenie o przejściu w stan spoczynku z dniem 1 lutego 2024 r., korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 69 § 2b ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Minister Sprawiedliwości zawiadomił ją o tym fakcie. Następnie sędzia wycofała swoje oświadczenie, jednak Minister Sprawiedliwości decyzją z 17 stycznia 2024 r. odmówił uznania skuteczności tego cofnięcia, argumentując, że oświadczenie o przejściu w stan spoczynku jest aktem o wysokiej doniosłości i nie można go jednostronnie odwołać. Sędzia złożyła odwołanie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uznał odwołanie za zasadne. Po pierwsze, stwierdził, że decyzja Ministra Sprawiedliwości, mimo braku formalnego nazwania jej decyzją, w istocie rozstrzyga o sytuacji prawnej sędziego i podlega zaskarżeniu. Po drugie, potwierdził dopuszczalność odwołania do Sądu Najwyższego w sprawach osobowych sędziów, stosując odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Po trzecie, rozstrzygając istotę sporu, Sąd Najwyższy uznał, że sędzia ma prawo skutecznie wycofać swoje oświadczenie o przejściu w stan spoczynku. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego III PZP 15/03 dotyczącą cofnięcia oświadczenia o zrzeczeniu się urzędu, podkreślił, że takie cofnięcie nie może być uzależnione od zgody Ministra Sprawiedliwości, gdyż naruszałoby to zasadę podziału władz i niezależności sądownictwa. Sąd uznał, że skoro można cofnąć zrzeczenie się urzędu, tym bardziej można wycofać wniosek o przejście w stan spoczynku, który jest fakultatywnym przywilejem. Sędzia zachowała prawidłową procedurę, cofając wniosek przed datą jego wejścia w życie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa sędziego do wycofania wniosku o przejście w stan spoczynku oraz charakteru prawnego decyzji Ministra Sprawiedliwości w sprawach osobowych sędziów.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego kobiety, która chce skorzystać z przywileju przejścia w stan spoczynku po 60. roku życia, ale następnie zmienia zdanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sędzia może skutecznie cofnąć swoje wcześniejsze oświadczenie o przejściu w stan spoczynku złożone na podstawie art. 69 § 2b ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia może skutecznie cofnąć swoje oświadczenie o przejściu w stan spoczynku, jeśli czyni to przed ustaniem stosunku służbowego i nie nastąpiły jeszcze skutki prawne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie o przejściu w stan spoczynku, podobnie jak oświadczenie o zrzeczeniu się urzędu, jest czynnością, którą sędzia może wycofać. Podkreślono, że cofnięcie takiego oświadczenia nie może zależeć od zgody Ministra Sprawiedliwości, gdyż naruszałoby to zasadę niezależności sądownictwa. Sędzia jest dysponentem swojego wniosku i ma prawo go wycofać.
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości odmawiająca uznania skuteczności cofnięcia wniosku o przejście w stan spoczynku jest decyzją administracyjną podlegającą zaskarżeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, akt Ministra Sprawiedliwości z 17 stycznia 2024 r. jest decyzją, niezależnie od braku nadania mu tej nazwy, ponieważ w swojej treści i skutkach rozstrzyga o prawach i obowiązkach wnioskującego sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zastosował zasadę 'falsa demonstratio non nocet', stwierdzając, że skoro akt Ministra Sprawiedliwości w swej treści i skutkach odpowiada jednostronnemu i władczemu rozstrzygnięciu o prawach i obowiązkach sędziego, to jest decyzją, nawet jeśli nie został tak nazwany przez organ.
Jaki tryb postępowania ma zastosowanie do odwołań od decyzji Ministra Sprawiedliwości w sprawach osobowych sędziów, w tym w przedmiocie odmowy uwzględnienia cofnięcia wniosku o przejście w stan spoczynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sprawach osobowych sędziów, w tym w przedmiocie odmowy uwzględnienia cofnięcia wniosku o przejście w stan spoczynku, zastosowanie znajdują przepisy art. 44 ust. 1 zd. 1 i ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, a do postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w braku szczegółowych norm procesowych dotyczących trybu odwołań od decyzji Ministra Sprawiedliwości w tym zakresie, należy stosować ogólne regulacje ustawowe dotyczące postępowań inicjowanych odwołaniami od decyzji organów sędziowskich, w tym przepisy KPC o skardze kasacyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. F. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | organ |
Przepisy (5)
Główne
p.u.s.p. art. 69 § § 2b
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sędzia będący kobietą przechodzi na swój wniosek w stan spoczynku po ukoczeniu 60 lat, niezależnie od okresu przepracowanego.
p.u.s.p. art. 72
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Minister Sprawiedliwości zawiadamia sędziego o jego przejściu w stan spoczynku na podstawie art. 69.
Pomocnicze
p.u.s.p. art. 69 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Zasadniczo sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65. roku życia.
u.KRS art. 44 § ust. 1 zd. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
Uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
k.p.c. art. 87 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten nie stosuje się do postępowania przed Sądem Najwyższym w niniejszej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akt Ministra Sprawiedliwości z 17 stycznia 2024 r. jest decyzją administracyjną, ponieważ rozstrzyga o sytuacji prawnej sędziego. • Sędzia ma prawo skutecznie cofnąć swoje oświadczenie o przejściu w stan spoczynku. • Cofnięcie oświadczenia o przejściu w stan spoczynku nie wymaga zgody Ministra Sprawiedliwości i nie narusza niezależności sądownictwa. • Zastosowanie przepisów KPC o skardze kasacyjnej do postępowania przed SN w sprawach osobowych sędziów.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o przejściu w stan spoczynku jest aktem o wysokiej doniosłości i nie można go jednostronnie odwołać. • Decyzja Ministra Sprawiedliwości jest jedynie pismem informacyjnym. • Brak możliwości skutecznego cofnięcia wniosku o przejście w stan spoczynku bez zgody Ministra Sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
falsa demonstratio non nocet • akt o wysokiej doniosłości i skutkach zarówno dla sędziego, jak i dla organu właściwego do odbioru takiego oświadczenia • wymaganiem powagi, definitywności, stanowczości oraz stosownego rozeznania • narusza prawo sędziego do pełnienia służby do ukończenia 65. roku życia • nie można zgodzić się z organem, że akt datowany na 17 stycznia 2024 r. jest jedynie „pismem informacyjnym” • nie istnieje możliwość skutecznego, wyłącznie jednostronnego odwołania przez sędziego oświadczenia o przejściu w stan spoczynku • skoro zrzeczenie się urzędu przez sędziego jest czynnością o skutkach przede wszystkim ustrojowych, do oceny możliwości odwołania zrzeczenia należy przywołać argumenty natury ustrojowej • Uzależnienie skutku odwołania (cofnięcia) zrzeczenia się urzędu sędziego od wyrażenia na to zgody przez Ministra Sprawiedliwości stanowiłoby naruszenie zasady podziału władz i odrębności oraz niezależności władzy sądowniczej od władzy wykonawczej
Skład orzekający
Joanna Lemańska
przewodniczący
Paweł Czubik
sprawozdawca
Grzegorz Pastuszko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa sędziego do wycofania wniosku o przejście w stan spoczynku oraz charakteru prawnego decyzji Ministra Sprawiedliwości w sprawach osobowych sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego kobiety, która chce skorzystać z przywileju przejścia w stan spoczynku po 60. roku życia, ale następnie zmienia zdanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia niezależności sądownictwa i praw sędziowskich, a także pokazuje, że nawet pozornie rutynowe procedury mogą prowadzić do istotnych sporów prawnych.
“Sędzia wycofała wniosek o emeryturę, a Minister Sprawiedliwości się nie zgodził. Sąd Najwyższy stanął w obronie niezależności sądownictwa.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.