III CO 1208/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-03-20
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowybezstronność sądudobro wymiaru sprawiedliwościk.p.c.wyłączenie sędziegojurysdykcja

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi, uznając, że spór pracownika z sądem o przywrócenie do pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sądu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o zapłatę innemu sądowi, powołując się na fakt, że pozwana jest w sporze z Sądem Okręgowym w Warszawie o przywrócenie do pracy, co mogłoby wpływać na społeczne postrzeganie bezstronności sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że taka sytuacja nie stanowi przesłanki do wyłączenia sądu zgodnie z art. 44¹ k.p.c., gdyż nie wywiera realnego wpływu na swobodę orzekania ani nie stwarza przekonania o braku bezstronności.

Powód R. spółka akcyjna wniósł pozew o zapłatę 43.150,46 zł wraz z odsetkami przeciwko D. Z. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Woli w Warszawie, rozpoznając sprawę, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku był argument pozwanej, że jest w sporze z Sądem Okręgowym w Warszawie o przywrócenie do pracy, co mogłoby podważać społeczne postrzeganie bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 44¹ k.p.c., który wprowadza wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i powinien być interpretowany ściśle, odmówił przekazania. Podkreślono, że przesłanki do przekazania sprawy muszą mieć charakter faktyczny, odnosić się do cech sprawy i jednoznacznie świadczyć o tym, że rozpoznanie jej przez sąd właściwy byłoby sprzeczne z interesem publicznym i dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał, że spór pracownika z sądem pracodawcą o przywrócenie do pracy nie stanowi takiej przesłanki, gdyż nie wywiera realnego wpływu na swobodę orzekania ani nie stwarza uzasadnionego przekonania o braku bezstronności. Wskazano, że obawa o brak bezstronności musi być realna, a nie hipotetyczna, a automatyczne upatrywanie zagrożenia w takiej sytuacji mogłoby prowadzić do paraliżu sądownictwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taka sytuacja sama w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki do przekazania sprawy muszą być realne i wpływać na swobodę orzekania lub bezstronność sądu, a spór pracownika z sądem pracodawcą nie spełnia tych kryteriów, nie stwarzając realnego zagrożenia dla prawidłowości wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
R. spółka akcyjnaspółkapowód
D. Z.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten wprowadza wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i powinien być interpretowany ściśle. Przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych, które jednoznacznie świadczą o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł ten stanowi o konstytucyjnej zasadzie rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór pracownika z sądem pracodawcą o przywrócenie do pracy nie stanowi przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi, gdyż nie wpływa realnie na bezstronność ani swobodę orzekania sądu właściwego. Okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości wymiaru sprawiedliwości, a nie hipotetyczne obawy. Art. 44¹ k.p.c. powinien być interpretowany ściśle jako wyjątek od zasady właściwości sądu.

Odrzucone argumenty

Społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego jest naruszone przez fakt, że pozwana jest w sporze z sądem o przywrócenie do pracy.

Godne uwagi sformułowania

powinien być interpretowany ściśle sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości względ na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego nie została przedstawiona jakakolwiek przesłanka o tego rodzaju cechach nie wskazuje bowiem na występowanie jakichkolwiek czynników wywierających ujemny wpływ na swobodę orzekania lub bezstronność Sądu właściwego Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna automatyczne upatrywanie w takiej sytuacji zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości mogłoby prowadzić w konsekwencji do paraliżu sądownictwa

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza w kontekście konfliktu stron ze sądem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy z uwagi na potencjalny brak bezstronności sądu wynikający ze stosunku pracowniczego między stroną a sądem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd najwyższej instancji interpretuje wąskie przesłanki do zmiany właściwości sądu, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Czy spór z sądem o pracę może zmienić sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 43 150,46 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III CO 1208/22
POSTANOWIENIE
20 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
na posiedzeniu niejawnym 20 marca 2023 r. w Warszawie,
‎
w sprawie z powództwa R.  spółki akcyjnej w K.
‎
przeciwko D. Z.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy - Woli w Warszawie
‎
postanowieniem z 30 listopada 2022 r., II C 846/14,
‎
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Powód R. spółka akcyjna z siedzibą w K.  wniósł pozew o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym przeciwko D. Z.  o zapłatę 43.150,46 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Rozpoznający sprawę Sąd Rejonowy dla Warszawy – Woli w Warszawie na podstawie art. 44
1
§ 2 k.p.c. postanowieniem z 30 listopada 2022 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na okoliczności wskazane przez pozwaną na rozprawie w dniu 30 listopada 2022 r. tj. fakt, że pozwana jest w sporze z Sądem Okręgowym w Warszawie o przywrócenie do pracy, a zatem ze względu na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Art. 44
1
k.p.c., dodany przez ustawę z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1469 ze zm.), wprowadza wyjątek od konstytucyjnej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 marca 2020 r., IV CO 44/20, i z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20). Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 10 września 2020 r., II CO 203/20).
Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości ma ocenny charakter, ale z brzmienia art. 44
1
§ 1 k.p.c. wynika, że w rozumieniu tego przepisu składa się na nie „w szczególności” wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (zob. orzecznictwo przytoczone w postanowieniu Sądu Najwyższego z 20 maja 2020 r., I CO 21/20,
postanowienie Sądu Najwyższego z 10 września 2020 r., II CO 203/20). We wniosku o przekazanie niniejszej sprawy sądowi równorzędnemu nie została przedstawiona jakkolwiek przesłanka o tego rodzaju cechach.
Zastosowania w sprawie art. 44
1
k.p.c. nie uzasadnia spór pomiędzy pozwaną (pracownikiem), a Sądem (pracodawcą) jako organem, który jest reprezentowany przez prezesa tego Sądu w sprawie o przywrócenie pozwanej do pracy.
Taka sytuacja nie wskazuje bowiem na występowanie jakichkolwiek czynników wywierających ujemny wpływ na swobodę orzekania lub bezstronność Sądu właściwego. Podkreślić należy, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna ( postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20). Z wystąpienia Sądu Rejonowego nie wynikają natomiast żadne konkretne powody świadczące o tym, że Sąd właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy jest obciążony czynnikami wpływającymi na jego bezstronność czy też swobodę orzekania w niniejszej sprawie. Wręcz przeciwnie, automatyczne upatrywanie w takiej sytuacji zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości mogłoby prowadzić w konsekwencji do paraliżu sądownictwa, nie zaś do zapewnienia warunków do swobodnego rozstrzygania i budowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę