I NO 44/21

Sąd Najwyższy2021-11-03
SNinneorganizacja sądownictwaŚrednianajwyższy
Sąd NajwyższyKrajowa Rada Sądownictwawyłączenie sędziegozażalenieniedopuszczalnośćKodeks postępowania cywilnegoustawa o KRS

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie W.M. na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego, uznając zażalenie za niedopuszczalne.

W.M. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające jego wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie dotyczącej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie wyłączenia sędziego w tym trybie. Wskazano, że Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji, a kontrola sprawowana przez niego ma charakter szczególny.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez W.M. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2019 r. (sygn. akt I NO 130/19), którym odrzucono jego wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie dotyczącej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 11 stycznia 2019 r. w przedmiocie odmowy ponownego rozpatrzenia sprawy z odwołania od zmiany podziału czynności sędziów Sądu Najwyższego. W.M. zarzucił naruszenie art. 379 k.p.c. poprzez wydanie orzeczenia przez skład niezgodny z prawem. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021 r., postanowił je odrzucić jako oczywiście niedopuszczalne. Uzasadnienie opierało się na przepisach ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skargi kasacyjnej i zażaleń. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS, do postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy k.p.c. o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 87¹ k.p.c. Podkreślono, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko w ściśle określonych przypadkach, a postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie wyłączenia sędziego nie mieści się w katalogu zaskarżalnych postanowień. Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji, a zasada dwuinstancyjności nie obejmuje nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Dodatkowo przywołano postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 stycznia 2020 r. (Kpt 1/20) uznające za niedopuszczalne stosowanie art. 379 pkt 4 k.p.c. w określonym rozumieniu. W konsekwencji, zażalenie W.M. zostało uznane za pozbawione podstaw prawnych i niedopuszczalne, co skutkowało jego odrzuceniem na podstawie art. 398⁶ § 3 w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.c. dotyczące zażaleń nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie wyłączenia sędziego. Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji, a kontrola sprawowana przez niego w sprawach z odwołań od uchwał KRS ma charakter szczególny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
W. M.osoba_fizycznaodwołujący

Przepisy (5)

Główne

u.KRS art. 44 § 3

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Do postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 87¹ tej ustawy.

k.p.c. art. 398 § 6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1 § 1, § 1¹, § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 398 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa postanowienia sądu drugiej instancji, na które nie przysługuje zażalenie.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy podstaw do wznowienia postępowania, w tym wydania orzeczenia przez skład niezgodny z przepisami prawa. Trybunał Konstytucyjny uznał za niedopuszczalne stosowanie tego przepisu w określonym rozumieniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie wyłączenia sędziego. Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji, a kontrola sprawowana przez niego w sprawach z odwołań od uchwał KRS ma charakter szczególny. Trybunał Konstytucyjny uznał za niedopuszczalne stosowanie art. 379 pkt 4 k.p.c. w określonym rozumieniu.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powinno zostać rozpoznane merytorycznie, gdyż naruszono art. 379 k.p.c. poprzez wydanie orzeczenia przez skład niezgodny z przepisami prawa.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie jako oczywiście niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Nie ulega zatem wątpliwości, że środek ten nie przysługuje od orzeczenia Sądu Najwyższego, bowiem nie jest on sądem drugiej instancji. O instancyjności postępowania nie przesądza bowiem fakt orzekania przez sąd w danej sprawie po raz pierwszy, lecz systemowe usytuowanie danego organu władzy sądowniczej.

Skład orzekający

Mirosław Sadowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie wyłączenia sędziego w sprawach z odwołań od uchwał KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach związanych z KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dostępem do sądu i możliwością zaskarżania orzeczeń Sądu Najwyższego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ustrojowym i procesowym.

Kiedy nie można zaskarżyć postanowienia Sądu Najwyższego? Analiza niedopuszczalności zażalenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NO 44/21
POSTANOWIENIE
Dnia 3 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosław Sadowski
w sprawie z odwołania W. M.
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia 11 stycznia 2019 r.
w przedmiocie odmowy ponownego rozpatrzenia sprawy z odwołania od zmiany
podziału czynności,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 listopada 2021 r.,
zażalenia W. M. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2019 r., sygn. akt I NKRS 1/21,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 6 września 2019 r., I NO 130/19 Sąd Najwyższy odrzucił wniosek W. M. o wyłączenie od orzekania w sprawie z odwołania od
uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z Nr
[…]
z dnia 11 stycznia 2019 r. w
przedmiocie odmowy ponownego rozpatrzenia sprawy z odwołania od zmiany podziału czynności
sędziów Sądu Najwyższego powołanych na podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. 2018, poz. 5).
W. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Odwołujący podniósł zarzut naruszenia art. 379 k.p.c. poprzez wydanie orzeczenia przez skład sądu niezgodny z przepisami prawa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jako oczywiście niedopuszczalne podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (tj. 2021, poz. 269) do postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020, poz. 1575, 1578 i 2320 oraz z 2021, poz. 11; dalej k.p.c.) o skardze kasacyjnej. Przepisu art. 87
1
tej ustawy nie stosuje się. W myśl art. 394
1
§ 1, § 1
1
i § 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z
prawem prawomocnego orzeczenia, a także na orzeczenie uchylające przez sąd drugiej instancji wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania zaś w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, także na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, poza postanowieniami, o których mowa w art. 398
1
k.p.c. oraz postanowieniami wydanymi w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
Nie ulega zatem wątpliwości, że środek ten nie przysługuje od orzeczenia Sądu Najwyższego, bowiem nie jest on sądem drugiej instancji. Innymi słowy nie
można skutecznie składać zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego wydane - tak jak w tej sprawie - w przedmiocie wyłączenia sędziów od orzekania w
sprawie, brak zaś szczególnej regulacji prawnej, która pozwalałaby na zmianę takiego postanowienia w trybie postępowania zażaleniowego.
Dodatkowo zaznaczyć należy, że zasada dwuinstancyjności postępowania przewiduje prawo do zaskarżenia wyłącznie orzeczeń wydanych w pierwszej instancji (tak F. Zedler,
Zagadnienia instancyjności postepowania cywilnego
[w:] Z. Banaszczyk (red.),
Prace z prawa prywatnego. Księga pamiątkowa ku czci Sędziego Janusza Pietrzykowskiego
, Warszawa 2000, s. 381 i n.). Nie obejmuje ona nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Tymczasem odwołania od uchwały KRS nie są rozpatrywane przez Sąd Najwyższy ani w pierwszej instancji, ani też w
ogóle w ramach kontroli instancyjnej. O instancyjności postępowania nie przesądza bowiem fakt orzekania przez sąd w danej sprawie po raz pierwszy, lecz systemowe usytuowanie danego organu władzy sądowniczej (zob. wyrok TK z
dnia 12 stycznia 2010 r., SK 2/09; P. Grzegorzczyk, K. Weitz,
Komentarz do art. 78
[w:]
Komentarz do Konstytucji…, s. 1790
). Sąd Najwyższy jest jedynym organem władzy sądowniczej uprawnionym do orzekania w sprawie, a kontrola sprawowana przez Sąd Najwyższy ma charakter szczególny, uregulowany w
ustawie o KRS, w której do postępowania przed Sądem Najwyższym odpowiednio stosuje się przepisy k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 listopada 2020 r., I NO 89/20).
Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn. akt Kpt 1/20 (M.P.2020.103), uznał za niedopuszczalne stosowanie art. 379 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) w rozumieniu przyjętym w uchwale składu połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020). Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Wobec powyższego zażalenie Odwołującego się, jako pozbawione podstaw prawnych, nie podlega rozpoznaniu merytorycznemu.
Reasumując, zażalenie W. M., jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 3 w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. k.c. w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (t.j. Dz. U. 2021, poz. 269).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI