I NO 40/24

Sąd Najwyższy2024-06-25
SNinneprawo proceduralneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćsąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowykontrola instancyjnakpc

Sąd Najwyższy oddalił wnioski sędziów o wyłączenie od rozpoznania sprawy dotyczącej skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, uznając brak obiektywnych podstaw do wątpliwości co do bezstronności.

Sędziowie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie oraz sędzia delegowana złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jako przyczynę wskazali relacje zawodowe i towarzyskie z pozwanymi sędziami (w sprawie I C 1350/18) oraz obraźliwe wypowiedzi skarżącego wobec jednego z sędziów. Sąd Najwyższy oddalił te wnioski, stwierdzając, że wskazane okoliczności nie wzbudzają uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziów.

W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski sędziów Sądu Apelacyjnego w Szczecinie oraz sędziego delegowanego o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy dotyczącej skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sędziowie Sądu Apelacyjnego wnioskowali o wyłączenie ze względu na relacje zawodowe i towarzyskie z sędziami, którzy byli pozwanymi w postępowaniu przed Sądem Okręgowym (sygn. I C 1350/18). Sędzia delegowana V. O. wniosła o wyłączenie z powodu obraźliwych wypowiedzi skarżącego C. T. i jego małżonki, które naruszały jej cześć i dobre imię. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 49 k.p.c., oddalił wnioski. Uznał, że same relacje służbowe czy koleżeńskie między sędziami nie stanowią podstawy do wyłączenia, podobnie jak niepochlebne sformułowania stron, jeśli nie wpływają na negatywne nastawienie sędziego do strony procesu i nie stały się przedmiotem odrębnego postępowania. Sąd podkreślił, że wątpliwości co do bezstronności muszą być uzasadnione obiektywnie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wątpliwości nie są obiektywnie uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że same relacje służbowe czy koleżeńskie między sędziami nie są wystarczającą podstawą do wyłączenia. Podobnie, niepochlebne sformułowania stron wobec sędziego, jeśli nie prowadzą do negatywnego nastawienia do strony procesu i nie stały się przedmiotem odrębnego postępowania, nie uzasadniają wyłączenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosków

Strona wygrywająca

sędziowie wnioskujący o wyłączenie przegrali

Strony

NazwaTypRola
C. T.osoba_fizycznaskarżący
sędziowie Sądu Apelacyjnego w Szczecinieinstytucjawnioskodawca
R. B.osoba_fizycznawnioskodawca
V. O.osoba_fizycznawnioskodawca
G. C.osoba_fizycznasędzia (w sprawie I C 1350/18)
Z. C.osoba_fizycznasędzia (w sprawie I C 1350/18)
M. J.osoba_fizycznasędzia (w sprawie I C 1350/18)

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 51

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez sędziów okoliczności nie spełniają kryterium uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności. Relacje zawodowe i towarzyskie między sędziami nie są co do zasady podstawą do wyłączenia. Niepochlebne sformułowania stron wobec sędziego nie uzasadniają wyłączenia, jeśli nie wpływają na jego bezstronność.

Odrzucone argumenty

Sędziowie Sądu Apelacyjnego argumentowali, że relacje zawodowe i towarzyskie z pozwanymi sędziami mogą wzbudzić wątpliwości co do bezstronności. Sędzia V. O. argumentowała, że obraźliwe wypowiedzi skarżącego naruszające jej cześć i dobre imię mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności, które w obiektywnym ujęciu wzbudzałyby uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Sama okoliczność, iż sędziów łączą stosunki służbowe (koleżeńskie) z innymi sędziami, nie uzasadnia – co do zasady – ich wyłączenia Same niepochlebne sformułowania stron kierowane do składu sędziowskiego nie uzasadniają jeszcze wyłączenia sędziego od rozpoznawanej sprawy.

Skład orzekający

Adam Redzik

przewodniczący-sprawozdawca

R. B.

członek

V. O.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja przesłanek bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosków o wyłączenie w ramach kontroli nadzwyczajnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości - bezstronności sędziów, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą.

Czy relacje koleżeńskie i obraźliwe słowa dyskwalifikują sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NO 40/24
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Redzik
w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie pod sygn. I S 57/23
‎
ze skargi C. T. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Szczecinie
‎
w sprawie o sygn. akt I C 1350/18,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 25 czerwca 2024 r.
wniosków sędziów Sądu Apelacyjnego w Szczecinie:
[…]
oraz sędziów sądu okręgowego delegowanych do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie R. B. i V. O.
o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. I S 57/23
oddala wnioski.
UZASADNIENIE
Sędziowie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie oraz sędzia sądu okręgowego delegowany do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie R. B. złożyli w
trybie
art.
51
k.p.c. w zw. z art. 49 k.p.c. zawiadomienia, w których wnieśli o
wyłączenie ich od rozpoznania
zawisłej przed Sądem Apelacyjnym w Szczecinie pod sygn. I S 57/23 sprawy ze skargi C. T. na naruszenie prawa strony do
rozpoznania sprawy
bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I C 1350/18
. Jako przyczynę wyłączenia sędziowie wskazali, że pozwanymi w sprawie
o sygn. akt I C 1350/18 są
sędziowie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie: G.C., Z.C. i M. J., z którymi łączą ich relacje zawodowe i towarzyskie. W ocenie sędziów, okoliczności te mogą wzbudzić wątpliwości co do ich bezstronności.
Sędzia sądu okręgowego delegowana do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie V. O., w trybie art. 51 k.p.c. w zw. z art. 49 k.p.c. zawiadomiła o istnieniu podstawy do wyłączenia jej od rozpoznania sprawy I S 57/23, gdyż C. T. i
jego małżonka wielokrotnie kierowali w stosunku do sędziego wypowiedzi naruszające cześć i dobre imię, przy czym sformułowania w nich zawarte w
sposób
wysoce rażący odbiegały od elementarnych zasad kultury i poszanowania dóbr osobistych. Dodatkowo zawierały twierdzenia o pozwaniu sędziego za
dyskryminację. W ocenie sędziego powyższe okoliczności mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy dlatego też wniosła o wyłączenie od orzekania w niej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 49 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w
art.
48
k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do  bezstronności sędziego w danej sprawie.
W ocenie Sądu Najwyższego, treść przedłożonych oświadczeń nie wskazuje na jakiekolwiek okoliczności, które w obiektywnym ujęciu wzbudzałyby uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów. Sama okoliczność, iż sędziów łączą stosunki służbowe (koleżeńskie) z innym
i sędziami, nie uzasadnia – co do zasady – ich wyłączenia od rozpoznania wniosków innych sędziów (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września 2022 r., I NO 69/22).
Odnosząc się do oświadczenia sędziego V. O. wskazać należy, że nie wynika z niego, aby Sędzia na skutek wypowiedzi oraz gróźb Skarżącego
i
jego Małżonki nabrała negatywnego nastawienia do
strony
procesu,
która to okoliczność mogłaby uzasadniać wątpliwości co
do
bezstronności sędziego. Same niepochlebne sformułowania stron kierowane
do składu sędziowskiego nie uzasadniają jeszcze wyłączenia sędziego
od rozpoznawanej sprawy. Z zawiadomienia nie wynika również, aby
wypowiedzi Skarżącego stały się przedmiotem procesu, którego stroną byłaby
Sędzia. W ocenie Sądu dopiero w takiej sytuacji Sędzia powinna złożyć wniosek o wyłączenie.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI