I NO 26/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił wniosek spółki o oznaczenie sądu, uznając, że zarzuty braku niezależności sądu okręgowego opierały się na subiektywnych przypuszczeniach i polemice z organizacją sądownictwa, a nie na konkretnych dowodach.
Spółka w restrukturyzacji złożyła wniosek o oznaczenie sądu, twierdząc, że Sąd Okręgowy w Lublinie nie jest niezależny ze względu na potencjalne konsekwencje finansowe dla gminy oraz sposób prowadzenia postępowania. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek, stwierdzając, że zarzuty braku niezależności nie zostały udowodnione konkretnymi okolicznościami faktycznymi, a jedynie subiektywnymi przypuszczeniami i polemiką z organizacją sądownictwa. Podkreślono, że brak zadowolenia strony z czynności sądu nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek powoda „W.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w restrukturyzacji o oznaczenie sądu, przed którym ma toczyć się postępowanie w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Lublinie pod sygn. IX GC 383/21. Wniosek został przekazany do Sądu Najwyższego przez Sąd Okręgowy w Lublinie na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Powód zarzucił brak niezależności Sądu Okręgowego w Lublinie, wskazując na potencjalne znaczące konsekwencje finansowe dla zadłużonej Gminy Lublin w przypadku zasądzenia dochodzonych kwot, co mogłoby wpłynąć na budżet gminy i urzędników, a pośrednio na lubelskie sądy. Dodatkowo, powód kwestionował sposób prowadzenia postępowania przez Sąd Okręgowy oraz interpretację umowy. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek, stwierdzając, że zarzut braku niezależności sądu nie może opierać się na generalnym podważeniu jego właściwości lub subiektywnych przypuszczeniach, lecz wymaga wykazania konkretnych okoliczności faktycznych świadczących o braku spełnienia gwarancji niezależności. Podkreślono, że strona nie jest uprawniona do występowania z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi, a jedynie może zwrócić uwagę sądu na okoliczności przemawiające za skorzystaniem z takiej kompetencji. Brak zadowolenia strony z czynności sądu nie może być uznany za okoliczność negatywnie przekładającą się na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut braku niezależności sądu nie może opierać się na generalnym podważeniu jego właściwości lub subiektywnych przypuszczeniach, lecz wymaga wykazania konkretnych okoliczności faktycznych świadczących o braku spełnienia gwarancji niezależności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wnioskodawca przedstawił jedynie subiektywne przypuszczenia, a nie dowody na brak niezależności sądu. Podkreślono, że brak zadowolenia strony z czynności sądu nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w restrukturyzacji w W. | spółka | powód |
| Gminie Lublin | instytucja | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
ustawa o SN art. 26 § § 2 zd. 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do przekazania wniosku o oznaczenie sądu Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 44¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 44¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w konkretnym sądzie godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut braku niezależności sądu musi być oparty na konkretnych okolicznościach faktycznych, a nie subiektywnych przypuszczeniach. Brak zadowolenia strony z czynności sądu nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi. Strona nie jest uprawniona do składania wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi.
Odrzucone argumenty
Potencjalne konsekwencje finansowe dla gminy mogą wpływać na niezależność sądu. Sposób prowadzenia postępowania przez sąd okręgowy świadczy o jego braku niezależności.
Godne uwagi sformułowania
wnioskodawca upatruje braku niezależności sądu w istocie w jego właściwości, a także w podejmowaniu przez sąd konkretnych decyzji procesowych zarzut braku niezależności sądu nie może opierać się na generalnym podważeniu jego właściwości brak zadowolenia strony z czynności podejmowanych przez sąd w toku postępowania sam w sobie nie może być uznany za okoliczność negatywnie przekładającą się na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego podmiotem uprawnionym do wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu jest wyłącznie sąd, przed którym toczy się postępowanie, uprawnienie to nie przysługuje natomiast stronie.
Skład orzekający
Tomasz Przesławski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi, wymogi dotyczące dowodzenia braku niezależności sądu, kompetencje stron w postępowaniu o przekazanie sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o oznaczenie sądu i zarzutów braku niezależności, które muszą być poparte dowodami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia niezależności sądów i prawidłowości procedur, co jest istotne dla prawników, choć stan faktyczny jest dość rutynowy.
“Czy obawy o budżet gminy mogą podważyć niezależność sądu? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NO 26/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie z powództwa "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w restrukturyzacji w W. przeciwko Gminie Lublin o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 listopada 2024 r., w przedmiocie wniosku powoda o oznaczenie sądu, przed którym ma toczyć się postępowanie w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Lublinie pod sygn. IX GC 383/21, odrzuca wniosek. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r., IX GC 383/21, Sąd Okręgowy w Lublinie w trybie art. 26 § 2 zd. 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej także: „ustawa o SN”) przekazał Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego wniosek powoda „W.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w restrukturyzacji w W. o oznaczenie Sądu, przed którym toczyć się ma postępowanie. We wniosku z 18 maja 2023 r. powód zarzucił brak niezależności Sądu Okręgowego w Lublinie. W jego opinii w przypadku zasądzenia od Gminie Lublin dochodzonych przez powoda kwot „budżet gminy Lublin (jednej z najbardziej zadłużonych Gmin w Polsce – zgodnie z informacjami prasowymi […] to drugie najbardziej zadłużone miasto w Polsce w przeliczeniu na mieszkańca) ucierpi w sposób bardzo znaczący, co w konsekwencji może doprowadzić do bardzo poważnych konsekwencji finansowych dla budżetu gminy oraz urzędników, a co pośrednio odbije się również na sytuacji lubelskich Sądów (w tym Sądu Okręgowego i Apelacyjnego – miejscowo właściwych dla przedmiotowej sprawy)” (k. 6). Ponadto zdaniem powoda „pierwszą zakończoną wyrokiem sprawę z powództwa Spółki (…) Sąd Okręgowy prowadził w sposób bardzo szeroki” (k. 6.), zaś „interpretacja zapisów umowy przez sąd Okręgowy stoi w jaskrawej sprzeczności z literalnym brzmieniem umowy” (k. 7). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek podlegał odrzuceniu. Analiza wniosku o oznaczenie sądu, przed którym toczyć się ma postępowanie prowadzi do konkluzji, iż wnioskodawca upatruje braku niezależności sądu w istocie w jego właściwości, a także w podejmowaniu przez sąd konkretnych decyzji procesowych. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarzut braku niezależności sądu nie może opierać się na generalnym podważeniu jego właściwości, lecz na wykazaniu, iż w realiach konkretnego postępowania gwarancja niezależności nie jest spełniona (postanowienie Sądu Najwyższego z 13 lipca 2023 r., I NO 24/23). Przy czy to obowiązkiem wnioskodawcy jest wskazanie konkretnych okoliczności faktycznych i przedstawienie ich oceny prawnej, a także uzasadnienie lub uprawdopodobnienie zawartych we wniosku twierdzeń (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 2023 r., I NO 25/23). W niniejszej sprawie wnioskodawca przedstawił jedynie subiektywne przypuszczenia, mające świadczyć o braku niezależności Sądu Okręgowego w Lublinie. W istocie jednak sprowadzają się one do polemiki z kwestią organizacji sądownictwa. Wskazane przez powoda okoliczności dotyczące przebiegu postępowania nie uzasadniają żądania wskazanego w wywiedzionym wniosku. Z jednej bowiem strony wnioskodawca zarzuca Sądowi wszechstronne rozpoznanie sprawy, z drugiej zaś podważa dokonaną przez Sąd ocenę. Jednocześnie wnioskodawca w żaden sposób nie wyjaśnia na czym w istocie miałaby polegać w okolicznościach sprawy zależność sądu i od jakiego podmiotu. Jak zaś wskazano wyżej jest to błąd konstrukcyjny wniosku uniemożliwiający jego rozpoznanie. Podkreślić należy, że brak zadowolenia strony z czynności podejmowanych przez sąd w toku postępowania sam w sobie nie może być uznany za okoliczność negatywnie przekładającą się na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, o którym mowa w art. 44 1 § 1 k.p.c., a w konsekwencji uzasadniającą przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 lipca 2023 r., I NO 24/23, z 9 sierpnia 2023 r., I NO 25/23). Zgodnie bowiem z art. 44 1 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2020 r., I CO 21/20 i przywoływane tam orzecznictwo). W realiach przedmiotowej sprawy zaznaczyć także należy, że wniosek powoda przekazany został Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego przez Sąd Okręgowy w Lublinie w trybie art. 26 § 2 ustawy o SN. Podkreślić należy, na co zwrócono już uwagę, że przywołany we wniosku art. 44 1 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w konkretnym sądzie, bez względu na to przez którego sędziego, godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Nie można także pominąć tego, że podmiotem uprawnionym do wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu jest wyłącznie sąd, przed którym toczy się postępowanie, uprawnienie to nie przysługuje natomiast stronie. Strona (uczestnik) może zwrócić sądowi – przed którym toczy się postępowanie – uwagę na okoliczności mogące przemawiać za potrzebą skorzystania z kompetencji przyznanej mu w art. 44 1 § 2 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2023 r., III CO 195/23). Z powyższych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. ł.n r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI