I NKRS 50/21

Sąd Najwyższy2021-10-05
SNinneustrój sądówŚrednianajwyższy
sędziastan spoczynkuKrajowa Rada Sądownictwazdolność do pracyorzeczenie lekarskieZUSodwołanieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odmawiającej przeniesienia w stan spoczynku z powodu braku trwałej niezdolności do pracy.

Sędzia B.H. złożyła wniosek o przeniesienie w stan spoczynku, powołując się na chorobę. Krajowa Rada Sądownictwa odmówiła, opierając się na orzeczeniach ZUS, które nie stwierdziły trwałej niezdolności do pracy. Sędzia wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów i dowolną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, uznając, że KRS miał prawo samodzielnie ocenić materiał dowodowy i odmówić przeniesienia w stan spoczynku z powodu niespełnienia przesłanki trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków.

Sędzia B.H. złożyła wniosek o przeniesienie w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, dołączając opinię lekarską i orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, które nie stwierdziły trwałej niezdolności do pracy. Komisja Lekarska ZUS również potwierdziła brak takiej niezdolności. Krajowa Rada Sądownictwa (KRS) uchwałą z 30 października 2020 r. odmówiła przeniesienia sędziego w stan spoczynku, uznając, że nie została spełniona podstawowa przesłanka trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty sił. Sędzia B.H. wniosła odwołanie do Sądu Najwyższego, zarzucając KRS naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolną ocenę dowodów lekarskich, zaniechanie weryfikacji ich wiarygodności i mocy dowodowej w świetle dokumentacji medycznej oraz brak zasięgnięcia opinii specjalisty. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 44 ust. 1 ustawy o KRS, uznał, że uchwała KRS mieści się w zakresie kontroli sądowej. Podkreślając dotychczasową judykaturę Sądu Najwyższego dotyczącą wykładni art. 70 § 1 u.s.p., sąd stwierdził, że kluczowe znaczenie ma wystąpienie materialnoprawnej przesłanki trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. Sąd Najwyższy przyznał KRS prawo do samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i przyznania waloru wiarygodności orzeczeniom ZUS, co skutkowało możliwością odmowy przeniesienia w stan spoczynku z powodu niespełnienia warunku sine qua non. W konsekwencji, na podstawie art. 398¹⁴ k.p.c. w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS, Sąd Najwyższy oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, KRS ma prawo samodzielnie ocenić materiał dowodowy i odmówić przeniesienia w stan spoczynku, jeśli nie została spełniona przesłanka trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe znaczenie ma materialnoprawna przesłanka trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. KRS miała prawo przyznać walor wiarygodności orzeczeniom ZUS i odmówić przeniesienia w stan spoczynku z powodu niespełnienia tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Krajowa Rada Sądownictwa

Strony

NazwaTypRola
B.H.osoba_fizycznaskarżąca
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaorgan

Przepisy (7)

Główne

ustawa o KRS art. 44 § ust. 1 zd. 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z prawem, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

u.s.p. art. 70 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sędziego przenosi się w stan spoczynku na jego wniosek albo na wniosek właściwego kolegium sądu, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił został uznany za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków.

u.s.p. art. 70 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przesłanka trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty sił jest kluczowa dla nabycia uprawnień w zakresie przeniesienia w stan spoczynku.

Pomocnicze

ustawa o KRS art. 3 § 2 pkt 2

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

ustawa o KRS art. 44 § ust. 3

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.s.p. art. 73 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

KRS miała prawo samodzielnie ocenić materiał dowodowy. Niespełnienie przesłanki trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego uzasadnia odmowę przeniesienia w stan spoczynku. Orzeczenia ZUS, mimo odmiennej dokumentacji medycznej, mogły być uznane za wiarygodne przez KRS.

Odrzucone argumenty

Dowolne przyznanie waloru dowodowego orzeczeniom ZUS. Zaniechanie weryfikacji wiarygodności i mocy dowodowej orzeczeń ZUS. Zaniechanie zasięgnięcia opinii specjalisty. Nierzetelna i niefachowa ocena stanu zdrowia przez Komisję Lekarską ZUS.

Godne uwagi sformułowania

kluczowe znaczenie dla nabycia uprawnień w zakresie przeniesienia sędziego w stan spoczynku ma wystąpienie materialnoprawnej przesłanki trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty sił Krajowa Rada Sądownictwa, w ocenie Sądu Najwyższego, miała więc prawo dokonać samodzielnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego niespełnienie warunku sine qua non z art. 70 § 1 u.s.p.

Skład orzekający

Janusz Niczyporuk

przewodniczący, sprawozdawca

Paweł Księżak

członek

Krzysztof Wiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przeniesienia sędziego w stan spoczynku oraz zakresu kontroli uchwał KRS przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i oceny orzeczeń ZUS przez KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i merytorycznych związanych z prawami sędziów, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów.

Czy sędzia może przejść w stan spoczynku wbrew opinii ZUS? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NKRS 50/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 października 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Księżak
‎
SSN Krzysztof Wiak
w sprawie z odwołania B.H.
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr (…)/2020 z dnia 30 października 2020 r.
w przedmiocie odmowy przeniesienia sędziego w stan spoczynku,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 października 2021 r.,
oddala odwołanie.
UZASADNIENIE
Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą z 30 października 2020 r., nr
(…)
/2020 działając na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (t.j. Dz.U. 2021, poz. 269 z późn. zm., dalej: ustawa o KRS) oraz art. 73 § 1 w zw. z art. 70 § 1 i 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. 2020, poz. 2072 z późn. zm., dalej: u.s.p.) odmówiła przeniesienia w stan spoczynku sędziego Sądu Okręgowego w W. B.H. (dalej: Skarżąca).
Krajowa Rada Sądownictwa podjęła zaskarżoną uchwałę w następującym stanie faktycznym.
Pismem z 7 października 2020 r., sędzia B.H. działając na podstawie art. 70 § 1 u.s.p. złożyła do Krajowej Rady Sądownictwa wniosek o przeniesienie jej w stan spoczynku. Do wniosku dołączyła opinię lekarską oraz orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z
7
sierpnia 2020 r., nr akt
(…)
, który nie stwierdził trwałej niezdolności do pracy Skarżącej. Brak niezdolności do pracy stwierdziła następnie Komisja Lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzeczeniem z 23 września 2020 r., nr akt
(…)
.
Powyższe spowodowało, że zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa podczas posiedzenia 27 października 2020 r. zapoznał się ze zgromadzoną w  sprawie dokumentacją oraz uznał, że materiały są wystarczające do zajęcia stanowiska w sprawie. W wyniku przeprowadzonego głosowania Zespół jednomyślnie rekomendował Krajowej Radzie Sądownictwa nieuwzględnienie wniosku o przeniesienie sędziego B.H. w stan spoczynku.
W  ocenie Zespołu nie zachodziła przesłanka z art. 70 § 1 u.s.p., ponieważ Skarżąca nie została uznana za trwale niezdolną do pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty zdrowia. Krajowa Rada Sądownictwa wyjaśniła, że zgodnie z art. 70 § 1 u.s.p. sędziego przenosi się w stan spoczynku na jego wniosek albo na wniosek właściwego kolegium sądu, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił został uznany za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków. Z uwagi na to, że lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzeczeniem z 7 sierpnia 2020 r. nie stwierdził takiej okoliczności, co następnie potwierdziła Komisja Lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (orzeczeniem z 23 września 2020 r.), Krajowa Rada Sądownictwa uznała, że nie został spełniony warunek
sine qua non
z art. 70 § 1 u.s.p. W konsekwencji uchwałą z
30 października 2020 r. Krajowa Rada Sądownictwa odmówiła przeniesienia Skarżącej w stan spoczynku.
Pismem z 18 grudnia 2020 r. sędzia
B.H.
, za  pośrednictwem Krajowej Rady Sądownictwa, wniosła do Sądu Najwyższego odwołanie od powyższej uchwały domagając się jej
uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, a to
art. 33 ust. 1 w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 2 i art. 38 ust. 3 ustawy o KRS, poprzez podjęcie uchwały bez wypełnienia obowiązku wszechstronnego rozważenia sprawy, na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz wyjaśnień Skarżącej, co wyraziło się:
1.
dowolnym przyznaniu orzeczeniom (lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) waloru dowodowego i bezwzględnie rozstrzygającego, że Skarżąca nie jest trwale niezdolna z powodu choroby lub utraty sił do pełnienia obowiązków sędziego, mimo że orzeczenia nie zostały wydane przez lekarzy o specjalnościach odpowiadających jej chorobom i pozostają w sprzeczności z dokumentacją medyczną, która dowodzi istnienia choroby od 8 maja 2019 r.;
2.
zaniechaniu weryfikacji wiarygodności i mocy dowodowej orzeczeń lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pod względem zgodności z dokumentacją lekarską i zaświadczeniem lekarza psychiatry, a także w odniesieniu do podniesionych przez Skarżącą w piśmie z 20 października 2020 r. zarzutów nierzetelnej i niefachowej oceny stanu jej zdrowia przez Komisję Lekarską Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
3.
zaniechaniu ustalenia okresów niepełnienia przez Skarżącą służby na podstawie szczegółowego zestawienia;
4.
zaniechaniu zasięgnięcia opinii specjalisty w sytuacji, kiedy orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zawierały uzasadnienia rozstrzygnięcia, a zatem nie zawierały specjalistycznego wyjaśnienia podstawy formalnej, na której została oparta uchwała - które to uchybienia miały wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu odwołania Skarżąca przedstawiła argumenty popierające podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na odwołanie Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa wniósł o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 44 ust. 1 zd. 1 ustawy o KRS,
uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z prawem, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
Zaskarżona uchwała w przedmiocie odmowy
przeniesienia sędziego w stan spoczynku
dotyczy indywidualnej sprawy. Mieści się w zakresie przedmiotowym przepisu art. 44 ust. 1 zd. 1 ustawy o KRS.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy uchwała
Krajowej Rady Sądownictwa
z 30 października 2020 r. odmawiająca przeniesienia Skarżącej w stan spoczynku była zasadna i legalna. W ramach tak zarysowanego sporu, Sąd Najwyższy przychyla się do argumentacji, w myśl której Krajowa Rada Sądownictwa mogła odmówić Skarżącej przeniesienia w stan spoczynku, dlatego poddana kontroli uchwała nie może zostać uchylona.
Należy podkreślić, że dotychczasowa judykatura Sądu Najwyższego w zakresie wykładni art. 70 § 1 u.s.p. wskazuje, że kluczowe znaczenie dla nabycia uprawnień w zakresie przeniesienia sędziego w stan spoczynku ma wystąpienie materialnoprawnej przesłanki trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty sił (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2015 r., III KRS 72/14 oraz wyrok Sądu Najwyższego z
dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt I NO 45/18
). Krajowa Rada Sądownictwa, w ocenie Sądu Najwyższego, miała więc prawo dokonać samodzielnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ostatecznie przyznać walor wiarygodności opinii lekarskiej wyrażonej w orzeczeniu lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z  7  sierpnia 2020 r. i orzeczeniu Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 23 września 2020 r. W konsekwencji miała prawo odmówić przeniesienia Skarżącej w stan spoczynku z uwagi na niespełnienie warunku
sine qua non
z art. 70 § 1
u.s.p.
Z tych względów, na podstawie art. 398
14
k.p.c. w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI