I NO 116/19

Sąd Najwyższy2019-11-05
SNinneustrój sądówŚrednianajwyższy
sędziastan spoczynkuKrajowa Rada SądownictwaSąd Najwyższyustrój sądówniezdolność do pracyorzeczenie lekarskieuchwała

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego od uchwały KRS o przeniesieniu w stan spoczynku, uznając, że data przeniesienia powinna być datą uchwały, a nie datą orzeczenia lekarskiego.

Sędzia M. C. odwołał się od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) przenoszącej go w stan spoczynku z dniem podjęcia uchwały, argumentując, że powinno to nastąpić z dniem wydania orzeczenia lekarskiego o trwałej niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, stwierdzając, że uchwała KRS ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki na przyszłość, a przeniesienie z mocą wsteczną jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, których w tej sprawie nie wykazano. Sąd uznał również, że błąd w dacie badania lekarskiego był omyłką pisarską.

Sędzia M. C. zaskarżył uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) nr […]/2019 z dnia 15 lutego 2019 r., która przeniosła go w stan spoczynku z dniem podjęcia uchwały. Sędzia argumentował, że uchwała narusza art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (p.u.s.p.) poprzez błędną wykładnię i ustalenie daty przeniesienia. Wskazał, że powinien zostać przeniesiony w stan spoczynku z dniem 4 stycznia 2019 r., czyli z datą wydania orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który uznał go za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego. Sędzia zarzucił również błąd w ustaleniach stanu faktycznego dotyczący daty badania lekarskiego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił odwołanie. Sąd uznał, że uchwała KRS o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku ma charakter konstytutywny i co do zasady wywołuje skutki na przyszłość. Przeniesienie z mocą wsteczną jest możliwe jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy np. długotrwała niezdolność do pracy przekracza rok, co umożliwia zachowanie ciągłości świadczeń. W niniejszej sprawie sędzia nie wykazał istnienia takiej wyjątkowej sytuacji. Sąd podkreślił, że uchwała KRS została podjęta niezwłocznie po wydaniu orzeczenia ZUS. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał za niezasadny zarzut dotyczący błędu w dacie badania lekarskiego, wskazując, że była to oczywista omyłka pisarska, która została sprostowana i nie miała wpływu na prawidłowość uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawidłową datą przeniesienia sędziego w stan spoczynku jest data podjęcia uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa, chyba że zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające przeniesienie z mocą wsteczną.

Uzasadnienie

Uchwała KRS o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki na przyszłość. Przeniesienie z mocą wsteczną jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy długotrwała niezdolność do pracy uniemożliwia zachowanie ciągłości świadczeń. W tej sprawie sędzia nie wykazał istnienia takich wyjątkowych okoliczności, a uchwała została podjęta niezwłocznie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Krajowa Rada Sądownictwa

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznaodwołujący
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaorgan

Przepisy (6)

Główne

p.u.s.p. art. 70 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przeniesienie sędziego w stan spoczynku na jego wniosek albo na wniosek właściwego kolegium sądu, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił uznany został przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego. Uchwała w tym przedmiocie ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki na przyszłość, chyba że zachodzą wyjątkowe sytuacje uzasadniające wsteczne przeniesienie.

Pomocnicze

u.k.r.s. art. 3 § 2 pkt 2

Ustawa o Krajowej Radze Sądownictwa

u.k.r.s. art. 44 § 3

Ustawa o Krajowej Radze Sądownictwa

p.u.s.p. art. 73 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 94 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wskazuje na możliwość odstąpienia od zasady skutków na przyszłość w przypadku długotrwałej niezdolności sędziego do wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby, trwającej dłużej niż 1 rok, po upływie którego sędzia pomimo pozostawania na stanowisku nie otrzymywałby wynagrodzenia za pracę.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała KRS o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki na przyszłość. Przeniesienie sędziego w stan spoczynku z datą wsteczną jest możliwe jedynie w wyjątkowych sytuacjach, które nie zostały wykazane w tej sprawie. Omyłka pisarska w uzasadnieniu uchwały nie wpływa na jej prawidłowość, zwłaszcza gdy została sprostowana.

Odrzucone argumenty

Sędzia powinien zostać przeniesiony w stan spoczynku z dniem wydania orzeczenia lekarza orzecznika ZUS (4 stycznia 2019 r.), a nie z dniem podjęcia uchwały przez KRS. Błędne ustalenie daty badania lekarskiego stanowiło błąd w ustaleniach stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

uchwała KRS (...) ma charakter konstytutywny i co do zasady wywołuje skutki na przyszłość Przeniesienie sędziego w stan spoczynku z datą wsteczną (...) jest możliwe jedynie w wyjątkowych sytuacjach oczywista omyłka pisarska

Skład orzekający

Janusz Niczyporuk

przewodniczący

Marcin Łochowski

sprawozdawca

Oktawian Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia sędziów w stan spoczynku, w szczególności kwestii daty wejścia w życie uchwały KRS i możliwości przeniesienia z mocą wsteczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego, ale zawiera ogólne zasady interpretacji przepisów ustrojowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z przenoszeniem sędziów w stan spoczynku, co jest istotne dla środowiska prawniczego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakującego rozstrzygnięcia.

Kiedy sędzia przechodzi w stan spoczynku? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię daty.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I NO 116/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący)
‎
SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca)
‎
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z odwołania M. C.
‎
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr (…)/2019 z dnia 15 lutego 2019 r. w przedmiocie przeniesienia sędziego w stan spoczynku,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 listopada 2019 r.,
oddala odwołanie.
UZASADNIENIE
Uchwałą nr […]/2019 z dnia 15 lutego 2019 r. Krajowa Rada Sądownictwa na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radze Sądownictwa (t.j. Dz. U. 2019 poz. 84; dalej jako: u.k.r.s.) oraz art. 70 § 1 w zw. z art. 73 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j.
Dz.U. 2019 poz. 52 ze zm.; dalej jako: p.u.s.p.), przeniosła sędziego Sądu Apelacyjnego w (…) M. C.  w stan spoczynku z dniem podjęcia uchwały.
KRS wskazała,
że pismem z 10 lipca 2018 r. M. C  wystąpił z wnioskiem o przeniesienie w stan spoczynku. Do wniosku dołączył orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.  z dnia 4
stycznia 2019 r.,
nr akt (…), uznające sędziego za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków z powodu choroby lub utraty sił.
KRS ustaliła na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 4 stycznia 2019 r., że M. C.  jest trwale niezdolny do pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty sił. W ocenie KRS przesłanki warunkujące przeniesienie sędziego w stan spoczynku zostały w niniejszej sprawie spełnione. W trakcie posiedzenia KRS w dniu 15 lutego 2019 r. za przeniesieniem M. C.  w stan spoczynku z dniem podjęcia uchwały oddano 17 głosów „za”, przy braku głosów „przeciw” i „wstrzymujących się”.
Odwołaniem z dnia 7 maja 2019 r. M. C.  zaskarżył uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa nr […]/2019 z dnia 15 lutego 2019 r., zarzucając jej obrazę art. 70 § 1 p.u.s.p. na skutek dokonania błędnej wykładni oraz błąd w ustaleniach stanu faktycznego przez nieprawidłowe ustalenie dnia, w którym przeprowadzono badanie lekarskie. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy KRS do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na odwołanie Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa wniósł o jego oddalenie, jako pozbawionego uzasadnionych podstaw.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Odwołanie nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 70
§ 1 p.u.s.p.,
s
ędziego przenosi się w stan spoczynku na
jego wniosek albo na wniosek właściwego kolegium sądu, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił uznany został przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że przesłanki uzasadniające przeniesienie odwołującego w stan spoczynku zostały spełnione. Sędzia kwestionuje jedynie datę, z jaką nastąpiło jego przeniesienie w stan spoczynku.
Przepis art. 70 § 1 p.u.s.p. nie rozstrzyga o dacie przeniesienia w stan spoczynku sędziego w przypadku stwierdzenia przez lekarza orzecznika ZUS trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków. Orzeczenie takie otwiera jedynie możliwość przeniesienia sędziego w stan spoczynku. Zdaniem Sądu Najwyższego uchwała KRS podjęta na podstawie art. 70 § 1 p.u.s.p. o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku ma charakter konstytutywny i co do zasady wywołuje skutki na przyszłość, kształtując nowy status prawny sędziego. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy w wyniku długotrwałej niezdolności sędziego do wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby, trwającej dłużej niż 1 rok, po upływie którego sędzia pomimo pozostawania na stanowisku nie otrzymywałby wynagrodzenia za pracę, możliwe jest odstąpienie od tej zasady (zob. art. 94 § 1 p.u.s.p.). W takiej sytuacji uwzględnienie wniosku zainteresowanego sędziego o  przeniesienie w stan spoczynku z mocą wsteczną umożliwia zachowanie ciągłości świadczeń wynikających ze stosunku służbowego – wynagrodzenia za pracę i uposażenia w stanie spoczynku (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2018 r., III PO 20/17). Konstytucyjne zagwarantowanie prawa sędziego do   wynagrodzenia albo uposażenia w stanie spoczynku przesądza zatem o  konieczności wskazania w uchwale KRS takiej daty przeniesienia sędziego w   stan spoczynku, aby sędzia nie był w żadnym okresie pozbawiony wynagrodzenia lub uposażenia (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2007 r., III KRS 7/06).
Sąd Najwyższy za niezasadny uznał zatem pierwszy podnoszony przez odwołującego zarzut dotyczący naruszenia art. 70 § 1 p.u.s.p. Z treści uzasadnienia wniesionego odwołania wynika, że naruszenia tego przepisu odwołujący upatruje w  nieprawidłowym wskazaniu w zaskarżonej uchwale daty, od której powinien zostać przeniesiony w stan spoczynku. Zdaniem odwołującego winno to nastąpić z dniem wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS, czyli 4 stycznia 2019 r., a nie z dniem podjęcia uchwały przez KRS. Sąd Najwyższy nie podziela tego stanowiska odwołującego. Przeniesienie sędziego w stan spoczynku z datą wsteczną (poprzedzającą datę podjęcia uchwały przez KRS) jest możliwe jedynie w wyjątkowych sytuacjach. W niniejszej sprawie odwołujący nie tylko nie wykazał, ale nawet nie przytoczył żadnych faktów, wskazujących na to, że taka wyjątkowa sytuacja ma miejsce. Poza tym zaskarżona uchwała KRS została podjęta w dniu 15 lutego 2019 r., a zatem niezwłocznie – w niewiele ponad miesiąc po wydaniu przez lekarza orzecznika ZUS orzeczenia uznającego odwołującego za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego.
Niezasadny jest także drugi z zarzutów podniesionych w odwołaniu. Nieprawidłowe wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały daty, w której przeprowadzono badanie lekarskie (10 stycznia, zamiast 4 stycznia), stanowiło jedynie oczywistą omyłkę pisarską i nie miało wpływu na prawidłowość zaskarżonej uchwały. Poza tym omyłka ta została sprostowana zarządzeniem Przewodniczącego KRS z dnia 13 maja 2019 r. Należy przy tym zauważyć, że  w  pkt I. uzasadnienia podana została prawidłowa data orzeczenia lekarza orzecznika ZUS.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
k.p.c. w zw. z  art.  44 ust. 3 u.k.r.s. oddalił odwołanie, jako nieoparte na uzasadnionych podstawach.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI