Orzeczenie · 2025-03-04

I NO 1/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-04
SNinnekontrola instancyjnaWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaprzewlekłość postępowaniaskład sąduniezależność sądownictwaKRSpowołanie sędziegoSąd Najwyższykontrola sądowa

Skarżący J.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania, która dotyczyła spraw toczących się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi-Południe (sygn. IV K 1019/17) i Sądem Okręgowym Warszawa Praga (sygn. VI Ka 1139/20). Skarga na przewlekłość została wcześniej oddalona przez Sąd Apelacyjny w Warszawie (sygn. II S 133/23). Jako podstawę wniosku o wznowienie, skarżący wskazał rzekome naruszenie przepisów dotyczących składu orzekającego, w szczególności udział sędziego SSA X.Y., którego powołanie przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. kwestionował. Zarzucił naruszenie art. 55 § 1 PUSP, art. 44 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 47 KPPUE. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Po pierwsze, uznał, że wniosek nie spełnia przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 540 k.p.k. Po drugie, odniósł się do zarzutów dotyczących składu sądu, wskazując, że zgodnie z art. 26 § 2 i 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy rozpoznaje wnioski dotyczące wyłączenia sędziego lub oznaczenia sądu, obejmujące zarzut braku niezależności lub niezawisłości, ale pozostawia bez rozpoznania wnioski dotyczące oceny samego aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP. Podkreślono, że akt powołania sędziego stanowi podstawę konstytucyjnego stosunku prawnego i nie podlega kontroli sądowej, co potwierdzają orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (wyroki P 13/19 i P 22/19) oraz TSUE. Sąd Najwyższy stwierdził, że sama okoliczność powołania sędziego w procedurze z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. nie uzasadnia zarzutu braku niezależności bez dodatkowych okoliczności. Po trzecie, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że wniosek o wznowienie postępowania, niepochodzący od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, czego skarżący nie uczynił. W konsekwencji, Sąd Najwyższy pozostawił wniosek bez rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności kontroli sądowej aktu powołania sędziego oraz wymogów formalnych wniosku o wznowienie postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania w kontekście zarzutów dotyczących składu sądu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie skargi na przewlekłość postępowania może być oparty na zarzutach dotyczących wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania nie może być oparty na zarzutach dotyczących wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP, ponieważ akt powołania sędziego stanowi podstawę konstytucyjnego stosunku prawnego i nie podlega kontroli sądowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.k., ustawę o Sądzie Najwyższym, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz TSUE, stwierdził, że kontrola aktu powołania sędziego jest niedopuszczalna. Wskazał, że sama okoliczność powołania sędziego w procedurze z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. nie uzasadnia zarzutu braku niezależności bez dodatkowych okoliczności.

Czy wniosek o wznowienie postępowania, który nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata, radcę prawnego lub Radcę Prokuratorii Generalnej RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata, radcę prawnego albo Radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na wymóg formalny dotyczący sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika, co stanowiło dodatkową podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Czy istnieją podstawy prawne do wznowienia postępowania w sprawie skargi na przewlekłość, jeśli skarżący kwestionuje skład sądu na podstawie wadliwości powołania sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 540 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że katalog podstaw wznowienia postępowania zawarty w art. 540 k.p.k. nie obejmuje sytuacji kwestionowania składu sądu na podstawie wadliwości procedury powołania sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawia wniosek bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

Katalog podstaw wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 545 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymóg sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika.

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Właściwość Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego lub oznaczenia sądu, obejmujących zarzut braku niezależności lub niezawisłości.

u.SN art. 26 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pozostawienie wniosku bez rozpoznania, jeśli dotyczy oceny aktu powołania sędziego.

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Procedura powoływania sędziów przez Prezydenta RP na wniosek KRS.

Pomocnicze

k.p.k. art. 547 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. dotycząca Krajowej Rady Sądownictwa.

PUSP art. 55 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wspomniany przez skarżącego przepis.

k.p.k. art. 44 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wspomniany przez skarżącego przepis.

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 44

Dotyczy kontroli uchwał KRS.

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 9a

Dotyczy wyboru sędziów do KRS.

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyrok TK P 13/19 stwierdził niezgodność z Konstytucją RP w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyrok TK P 22/19 stwierdził niezgodność z Konstytucją RP w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania.

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyrok TK P 22/19 stwierdził niezgodność z Konstytucją RP w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania.

Ustawa o radcach prawnych art. 74 § 1 pkt 1

Stosowana odpowiednio w kontekście wyroku TK P 22/19.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do wznowienia postępowania zgodnie z art. 540 k.p.k. • Niedopuszczalność kontroli sądowej aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP. • Wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów formalnych (brak podpisu profesjonalnego pełnomocnika).

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości powołania sędziego jako podstawa wznowienia postępowania. • Kwestionowanie składu sądu na podstawie procedury nominacyjnej KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

akt powołania stanowi podstawę prawno-konstytucyjnego stosunku łączącego osobę sędziego z Rzecząpospolitą Polską, który – jako taki – nie może być przedmiotem kontroli sądowej • sama okoliczność, że sędzia został powołany w procesie nominacyjnym przeprowadzonym przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] nie uzasadnia zarzutu braku niezależności lub bezstronności, bowiem konieczne jest wystąpienie dodatkowych okoliczności

Skład orzekający

Elżbieta Karska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności kontroli sądowej aktu powołania sędziego oraz wymogów formalnych wniosku o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania w kontekście zarzutów dotyczących składu sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Sąd Najwyższy: Akt powołania sędziego nie podlega kontroli sądowej – co to oznacza dla sprawiedliwości?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst