I NKRS 98/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, która nie przedstawiła wniosku o powołanie kandydatki na stanowisko sędziego sądu okręgowego, uznając, że KRS działała w ramach swoich kompetencji.
G. Ż. odwołała się od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) nr [...] z 10 października 2023 r., która nie przedstawiła Prezydentowi RP wniosku o jej powołanie na stanowisko sędziego sądu okręgowego. Kandydatka zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, a także naruszenie przepisów postępowania przez enigmatyczne uzasadnienie uchwały. Sąd Najwyższy, rozpoznając odwołanie, stwierdził, że bada jedynie legalność uchwały KRS, a nie jej zasadność merytoryczną. Uznał, że KRS działała w ramach swoich kompetencji, stosując ustawowe kryteria oceny kandydatów i należycie uzasadniając swoją decyzję, dlatego odwołanie oddalił.
Skarżąca G. Ż. wniosła odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) nr [...] z dnia 10 października 2023 r., która nie przedstawiła Prezydentowi RP wniosku o jej powołanie na stanowisko sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w Warszawie. Kandydatka zarzuciła Radzie naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Konstytucji RP (zasady równego dostępu do służby publicznej, równego traktowania, demokratycznego państwa prawa), ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (kryteria oceny kandydata wykonującego zawód notariusza) oraz Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (nieuwzględnienie niepełnosprawności i brak działań wspierających). Dodatkowo zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności sporządzenie uzasadnienia uchwały w sposób enigmatyczny i niewystarczający. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, podkreślił, że jego kognicja ogranicza się do badania legalności uchwał KRS, a nie ich zasadności merytorycznej. Sąd nie zastępuje Rady w ocenie kwalifikacji kandydatów. Analizując zarzuty, Sąd Najwyższy stwierdził, że KRS działała w ramach swoich ustawowych kompetencji, wszechstronnie rozważyła sprawę na podstawie dostępnej dokumentacji i wyjaśnień, stosując kryteria oceny kandydatów zgodne z prawem. Uzasadnienie uchwały zostało uznane za wystarczające, a zarzuty dotyczące dyskryminacji i naruszenia zasady równego traktowania uznał za niezasadne, wskazując, że Konstytucja RP gwarantuje prawo ubiegania się o służbę publiczną, ale nie gwarantuje przyjęcia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił odwołanie jako niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Krajowa Rada Sądownictwa działała w ramach swoich kompetencji, stosując ustawowe kryteria oceny kandydatów i należycie uzasadniając swoją uchwałę. Sąd Najwyższy bada jedynie legalność uchwały, a nie jej zasadność merytoryczną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że jego rolą jest kontrola legalności uchwał KRS, a nie merytoryczna ocena kwalifikacji kandydatów. Stwierdził, że KRS wszechstronnie rozważyła sprawę, stosując ustawowe kryteria oceny i należycie uzasadniając swoją decyzję, co wyklucza zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Krajowa Rada Sądownictwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. Ż. | osoba_fizyczna | skarżąca, odwołująca |
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | organ |
Przepisy (14)
Główne
u.k.r.s. art. 3 § 1 pkt 2
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
u.k.r.s. art. 33 § ust. 1-2
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
KRS jest obowiązana przed podjęciem uchwały w sprawie indywidualnej wszechstronnie rozważyć sprawę na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób.
u.k.r.s. art. 35 § ust. 1-3
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Przy ocenie kandydatów Zespół członków KRS kieruje się przede wszystkim oceną kwalifikacji kandydatów, a ponadto uwzględnia: doświadczenie zawodowe, opinie przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty dołączone do karty zgłoszenia, opinię kolegium właściwego sądu oraz ocenę właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów.
u.k.r.s. art. 42 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Uchwały Rady w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia.
u.k.r.s. art. 44 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Zakres kontroli SN nad uchwałami Rady ogranicza się do ich legalności, chyba że naruszają podstawowe zasady prawne lub opierają się na niedozwolonych kryteriach oceny.
u.k.r.s. art. 44 § ust. 3
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Pomocnicze
p.u.s.p. art. 57
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.u.s.p. art. 57f
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy formalnego aspektu dostępu do służby publicznej.
Konstytucja RP art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy bada jedynie legalność uchwał KRS, a nie ich zasadność merytoryczną. KRS działała w ramach swoich kompetencji, stosując ustawowe kryteria oceny. Uzasadnienie uchwały KRS było wystarczające i zgodne z wymogami prawa. Konstytucja RP gwarantuje prawo ubiegania się o służbę publiczną, ale nie gwarantuje przyjęcia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (Konstytucji RP, p.u.s.p., Konwencji) przez KRS. Naruszenie przepisów postępowania przez KRS (enigmatyczne uzasadnienie). Dyskryminacja kandydatki i naruszenie zasady równego traktowania. Niewłaściwe kryteria oceny kandydata.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy rozpoznając odwołania od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, bada wyłącznie ich legalność. Poza zakresem jego kognicji pozostaje zasadność rozstrzygnięcia zawartego w uchwale. Sąd Najwyższy nie zastępuje Krajowej Rady Sądownictwa w jej ustawowo wyznaczonym zadaniu polegającym na rozpatrzeniu i ocenie kandydatów do pełnienia urzędu sędziego. Procedura wyboru kandydata na urząd sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ma charakter konkursowy. Ma ona wyłonić najlepszego kandydata. Krajowa Rada Sądownictwa jest obowiązana przed podjęciem uchwały w sprawie indywidualnej wszechstronnie rozważyć sprawę na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób. Katalog kryteriów wyboru kandydata na stanowisko sędziego nie ma wyczerpującego charakteru i nie hierarchizuje przymiotów. Ocena przydatności kandydata należy do Rady. Zasadność stanowiska Rady nie podlega kontroli Sądu Najwyższego, chyba że to stanowisko przekracza dopuszczalne granice swobodnego uznania. Uzasadnienie uchwały ma na celu wykazanie, że uchwała została podjęta po wszechstronnym rozważeniu okoliczności sprawy. Żadne z kryteriów oceny poszczególnych kandydatów na wolne stanowiska sędziowskie brane pod uwagę w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa nie ma charakteru decydującego, ani też nie jest koniecznie wymagane uszeregowanie kandydatów w oparciu o każde z nich.
Skład orzekający
Elżbieta Karska
przewodniczący, sprawozdawca
Tomasz Demendecki
członek
Janusz Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zakres kontroli Sądu Najwyższego nad uchwałami Krajowej Rady Sądownictwa w sprawach nominacji sędziowskich, obowiązek wszechstronnego rozważenia sprawy przez KRS, kryteria oceny kandydatów oraz wymogi formalne uzasadnienia uchwał."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania przed KRS i SN w sprawach nominacji sędziowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z procesem nominacji sędziowskich i zakresem kontroli sądowej nad decyzjami Krajowej Rady Sądownictwa, co jest istotne dla prawników i środowiska prawniczego.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy KRS może dowolnie odrzucać kandydatów na sędziów?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NKRS 98/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z odwołania G. Ż. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 10 października 2023 r. w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w Warszawie, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2023 r., poz. 143, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 maja 2024 r., oddala odwołanie. Tomasz Demendecki Elżbieta Karska Janusz Niczyporuk UZASADNIENIE Krajowa Rada Sądownictwa (dalej także jako: Rada lub KRS) uchwałą nr […] z 10 października 2023 r. (dalej: uchwała) na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 269, dalej: u.k.r.s.) nie przedstawiła Prezydentowi RP wniosku o powołanie G. Ż. (dalej także jako: Skarżąca lub Odwołująca) do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w Warszawie. Odwołaniem z 19 listopada 2023 r. G. Ż. zaskarżyła przedmiotową uchwałę KRS w całości, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy Radzie do ponownego rozpoznania. Odwołująca się zaskarżonej uchwale KRS zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj: a) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. tj.: art. 2, art. 32, ust 1 i 2, art. 60, art. 69 poprzez: zastosowanie czynnika niesprawiedliwego, dyskryminującego i uniemożliwienie dostępu do służby publicznej (brak jasnych, zgodnych z prawem jednoznacznie zdefiniowanych kryteriów oceny kandydatki) - co nie odpowiada zasadom równego dostępu do służby publicznej, zasadom równego traktowania oraz zasadom demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (przy nieuwzględnieniu pracy w warunkach niepełnosprawności) i miało wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkiem takiego działania było nieprzedstawienie kandydatury kandydatki Prezydentowi RP, b) art. 57f ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 27 lipca 2001 r. (dalej: p.u.s.p.), gdzie przy ocenie kwalifikacji kandydata wykonującego zawód notariusza wymienia się m.in. badanie: jakości, sprawności, rzetelności i terminowości wykonywanych zadań, poprzez naruszenie art. 57 p.u.s.p. i przyjęcie innych dodatkowych kryteriów oceny pracy notariusza niewymienionych w art. 57f p.u.s.p. typu: złożoność wykonywanych zadań i ogrom spraw właściwy dla okręgu warszawskiego, co miało wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkiem takiego działania było nieprzedstawienie kandydatury kandydatki Prezydentowi RP, c) Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (dalej: Konwencja), część Preambuły pkt (j), art. 4 ust. 1 pkt c, d, art. 27, poprzez nieuwzględnienie kryterium niepełnosprawności kandydatki i niestosowanie działań wspierających, tylko utrudniających dostęp do służby publicznej już na etapie rekrutacji, co miało wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkiem takiego działania było nieprzedstawienie kandydatury kandydatki Prezydentowi RP, 2. Naruszeniem przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 42 ust. 1, art. 33 ust. 1-2, art. 35 u.k.r.s. w zw. z art. 19 uchwały Nr 158/2019 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 24 stycznia 2019 r. w sprawie Regulaminu Krajowej Rady Sądownictwa (dalej: Regulamin KRS), poprzez sporządzenie uzasadnienia uchwały w sposób enigmatyczny, niewystarczający, niespełniający wszystkich elementów uzasadnienia z brakiem pełnego, logicznego wywodu, uniemożliwiający ustalenie rzeczywistych motywów podjęcia skarżonej uchwały, co utrudnia, a wręcz uniemożliwia odniesienie się do wszystkich przesłanek umożliwiających stwierdzenie dlaczego Krajowa Rada Sądownictwa negatywnie zaopiniowała kandydaturę skarżącej na stanowisko sędziego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy odzwierciedlony w treści zaskarżonej uchwały - brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy: w tym oceny kwalifikacji kandydatki wraz z jej doświadczeniem zawodowym, stosowanie kryteriów ocennych niewymienionych w przepisach, niezażądanie wyjaśnień i uzupełnienia materiałów sprawy w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaakceptowanie i poparcie wadliwego stanowiska środowiska sędziowskiego, w tym z posiedzenia kolegium z dnia 27 czerwca 2023 r. (art. 33 ust. 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 - 3 u.k.r.s. w zw. z art. 19 Regulaminu KRS w zw. z art. 57f p.u.s.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy odzwierciedlony w treści zaskarżonej uchwały. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że Krajowa Rada Sądownictwa jest organem umocowanym przez Konstytucję RP do rozpatrywania i oceny kandydatów do pełnienia urzędu sędziego i to w jej gestii pozostają ustalenia faktyczne oraz ocena dowodów. Również ocena doboru kryteriów oraz znaczenie przywiązywane do poszczególnych kryteriów przy ocenie kandydatów na stanowiska sędziowskie pozostają poza zakresem kompetencji Sądu Najwyższego do kontroli zgodności uchwał Rady z prawem (art. 44 ust. 1 u.k.r.s.), chyba że naruszają podstawowe zasady prawne lub opierają się na zastosowaniu niedozwolonych kryteriów oceny. Sąd Najwyższy rozpoznając odwołania od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, bada wyłącznie ich legalność. Poza zakresem jego kognicji pozostaje zasadność rozstrzygnięcia zawartego w uchwale. Sąd Najwyższy nie może zajmować się rozpatrywaniem kwalifikacji kandydatów na sędziego, jak również decydować o tym, który z nich powinien zostać przedstawiony Prezydentowi z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu (wyrok Sądu Najwyższego z 6 października 2016 r., III KRS 24/16). Sąd Najwyższy nie zastępuje Krajowej Rady Sądownictwa w jej ustawowo wyznaczonym zadaniu polegającym na rozpatrzeniu i ocenie kandydatów do pełnienia urzędu sędziego i dlatego nie przeprowadza powtórnego badania kwalifikacji zawodowych i moralnych kandydata do pełnienia urzędu sędziego (wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 2016 r., III KRS 17/16 i przywołane tam orzecznictwo). Podobnie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przedmiotem kognicji Sądu Najwyższego pozostaje wyłącznie formalny aspekt dostępu do służby związany z przestrzeganiem przez Radę zastosowanych kryteriów i procedur postępowania, a nie sama ocena kwalifikacji czy też predyspozycji danej osoby z punktu widzenia kryteriów stosowanych w ramach postępowania przed Radą, gdyż jakakolwiek ingerencja w tę szczególną postać władztwa przynależnego Radzie skutkowałaby naruszeniem art. 179 Konstytucji RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2008 r., SK 57/06, OTK ZU 2008 nr 4, poz. 63). Procedura wyboru kandydata na urząd sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ma charakter konkursowy. Ma ona wyłonić najlepszego kandydata. Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do merytorycznego oceniania sprawy rozstrzygniętej w uchwale. Badaniu podlega zatem, co do zasady, jedynie procedura podjęcia uchwały, a nie przesłanki, które zadecydowały o jej treści (wyroki Sądu Najwyższego: z 15 lipca 2009 r., III KRS 11/09; z 24 września 2014 r., III KRS 43/14; z 13 października 2022 r., I NKRS 57/22). Tak więc, w przypadku dochowania przez Radę procedur ustawowych, Sąd Najwyższy nie może dokonywać oceny dlaczego te, a nie inne kryteria, miały charakter decydujący (wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2016 r., III KRS 27/16). Skarżąca w odwołaniu zarzuciła Radzie naruszenie art. 33 ust. 1 i art. 35 ust. 2 u.k.r.s., jednak zarzuty te są nieuzasadnione. Jak stanowi art. 33 ust. 1 u.k.r.s., w sprawach indywidualnych Rada podejmuje uchwały po wszechstronnym rozważeniu sprawy, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeżeli zostały złożone. Z przytoczonego art. 33 ust. 1 u.k.r.s. wynika, że Krajowa Rada Sądownictwa jest obowiązana przed podjęciem uchwały w sprawie indywidualnej wszechstronnie rozważyć sprawę na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeżeli zostały złożone. Nakaz podjęcia uchwały po wszechstronnym rozważeniu sprawy oznacza, że Rada nie może pominąć istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z udostępnionej dokumentacji lub wyjaśnień, czy innych zebranych dowodów, ani dokonać ustaleń sprzecznych z tym materiałem, zaś samo rozstrzygnięcie powinno być wynikiem wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy w sposób, który nie był dowolny (wyroki Sądu Najwyższego: z 26 kwietnia 2012 r., III KRS 11/12; z 22 maja 2012 r., III KRS 14/12; z 15 lutego 2019 r., I NO 14/19; z 22 lutego 2023 r., I NKRS 40/22). W myśl art. 35 ust. 2 u.k.r.s., przy ocenie kandydatów Zespół członków KRS kieruje się przede wszystkim oceną kwalifikacji kandydatów, a ponadto uwzględnia: doświadczenie zawodowe, opinie przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty dołączone do karty zgłoszenia, opinię kolegium właściwego sądu oraz ocenę właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów. Pod pojęciem kwalifikacji należy rozumieć nie tylko wymagania stawiane kandydatom w przepisach ustaw regulujących ustrój sądów powszechnych, gdyż te wyznaczają minimum standardów dla osoby ubiegającej się o stanowisko sędziego, ale także wyniki ukończenia studiów i egzaminu sędziowskiego, uzyskane stopnie naukowe, ukończone studia podyplomowe i szkolenia, reprezentowaną w toku wykonywania dotychczasowej pracy i analizowaną przez sędziów wizytatorów oraz przełożonych wiedzę prawniczą, sposób organizowania pracy i wywiązywania się z obowiązków itp. (wyroki Sądu Najwyższego: z 25 stycznia 2016 r., III KRS 90/15; z 6 lutego 2019 r., I NO 21/18; z 23 czerwca 2021 r., I NKRS 56/21; z 14 września 2022 r., I NKRS 21/22). Odnosząc się do kryteriów wyboru kandydata na stanowisko sędziego wymienionych w art. 35 ust. 2 u.k.r.s., godzi się podkreślić, że katalog ten (adresowany w pierwszej kolejności do członków Zespołu KRS) nie ma wyczerpującego charakteru i - poza wyeksponowaniem kwalifikacji kandydatów - nie hierarchizuje przymiotów, jakimi powinna odznaczać się osoba ubiegająca się o to stanowisko. Samo pojęcie „kwalifikacji” kandydatów na wolne stanowisko sędziowskie, o jakich mowa w art. 35 ust. 2 u.k.r.s., jest nieostre, ocenne, stanowi klauzulę generalną, a przepis go nie precyzuje, stąd ostatecznie decyduje ocena całościowa, wynikająca z łącznego zastosowania wszystkich przesłanek (wyroki Sądu Najwyższego: z 20 października 2009 r., III KRS 13/09; z 14 stycznia 2010 r., III KRS 24/09; z 17 sierpnia 2010 r., III KRS 10/10; z 3 września 2019 r., I NO 129/19). Co prawda, Odwołująca się była jedyną kandydatką w przedmiotowym konkursie, ale w celu przygotowania sprawy na posiedzenie Rady został wcześniej wyznaczony Zespół członków KRS. W wyniku przeprowadzonego głosowania Zespołu Odwołująca otrzymała 2 głosy „za”, 1 głos „przeciw”, 1 głos „wstrzymujący się”. Zespół członków KRS nie rekomendował kandydatki na stanowisko sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w W. Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa uznał, że kandydatka nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków na stanowisku sędziego sądu okręgowego, przy czym należy pamiętać, że to Rada a nie Zespół członków KRS decyduje o rekomendacji kandydata na stanowisko sędziego. Jak wspomniano we wstępie uzasadnienia, Zespół członków KRS miał prawo do przyjęcia jednakowych, dozwolonych prawem, kryteriów, a następnie własnej, merytorycznej oceny kandydata, co też znalazło odzwierciedlenie w uchwale Rady. Nie ulega wątpliwości, że Krajowa Rada Sądownictwa, w świetle art. 33 u.k.r.s., jest obowiązana przed podjęciem uchwały wszechstronnie rozważyć sprawę na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeżeli zostały złożone. Nakaz podjęcia uchwały po wszechstronnym rozważeniu sprawy oznacza, że Rada nie może pominąć istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z udostępnionej dokumentacji lub wyjaśnień, czy innych zebranych dowodów, ani dokonać ustaleń sprzecznych z tym materiałem, zaś samo rozstrzygnięcie powinno być wynikiem wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy w sposób, który nie był dowolny (wyroki Sądu Najwyższego: z 26 kwietnia 2012 r., III KRS 11/12; z 22 maja 2012 r., III KRS 14/12; z 27 września 2023 r., I NKRS 24/23). Naruszenie przez Radę art. 33 ust. 1 u.k.r.s. może więc polegać na pominięciu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z udostępnionej dokumentacji lub wyjaśnień uczestników postępowania czy też innych osób albo dokonaniu ustaleń sprzecznych z tymże materiałem. W niniejszej sprawie do takich naruszeń nie doszło. W rozstrzyganej sprawie Rada kierowała się powyższymi kryteriami, co zostało wprost wskazane w uzasadnieniu uchwały, a ponadto wynika z jej treści. W stosunku do kandydatki przywołano datę ukończenia studiów wyższych, fakt odbycia aplikacji, przebieg zatrudnienia, ocenę uzyskaną na dyplomie ukończenia studiów, opinię wizytatora i inne okoliczności (s. 2-3 uzasadnienia uchwały KRS). Postępowanie przed KRS ma charakter konkursowy, a Rada w swojej kompetencji ma prawo do nieprzedstawiania określonej kandydatury na stanowisko sędziowskie albo też może nie obsadzić stanowiska w danym konkursie, jeżeli uzna, że kandydat nie spełnia jej kryteriów, ustalonych na potrzeby określonego konkursu i konkretnego stanowiska sędziowskiego. Realizacja ustawowych kompetencji KRS ostatecznie została wyrażona także w głosowaniu - na Odwołującą się oddano 6 głosów „za”, 2 głosy „przeciw” i 6 głosów „wstrzymujących się” w rezultacie czego nie uzyskała Ona bezwzględnego poparcia Rady. W ocenie Rady, o nieprzedstawieniu Prezydentowi RP Skarżącej zadecydował całokształt okoliczności sprawy, a przede wszystkim wnioski płynące z oceny Jej pracy i kwalifikacji, a także negatywna opinia Kolegium Sądu Okręgowego w W. (s. 4 uzasadnienia uchwały KRS). Rada podzieliła wnioski płynące z oceny kwalifikacji, z których wynika, że pozytywnie oceniono pracę Skarżącej jako notariusza, ale nie daje to gwarancji prawidłowego przygotowania do pełnienia służby na stanowisku sędziego w sądzie okręgowym (s. 3 uzasadnienia uchwały KRS). Krajowa Rada Sądownictwa została wyposażona w prawo oceny kandydata na urząd sędziego, posiada kompetencje do merytorycznego badania jego kwalifikacji w ustawowo określonych granicach. Pogląd o posiadaniu przez Krajową Radę Sądownictwa prawa do własnej oceny osób zgłaszających się na wolne stanowiska sędziowskie znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, którego kolejnym przykładem jest uzasadnienie wyroku z 13 lipca 2012 r., III KRS 17/12, w którym stwierdzono, że „ocena przydatności kandydata należy do Rady”. Z kolei w motywach wyroku z 6 listopada 2009 r., III KRS 22/09, Sąd Najwyższy podkreślił, że „dokonanie oceny kandydatury i zajęcie stanowiska jest ustawową kompetencją Rady, a podstawą odwołania od uchwały Rady - a co za tym idzie i zakresem rozpoznania sprawy - jest zarzut sprzeczności uchwały z prawem (art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, Dz. U. Nr 11, poz. 67). Wynika stąd, że zasadność stanowiska Rady nie podlega kontroli Sądu Najwyższego, chyba że to stanowisko przekracza dopuszczalne granice swobodnego uznania. Stanowisko Rady nie może być arbitralne, czego jednak Sąd Najwyższy w niniejszym postępowaniu nie stwierdził. Nietrafione są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 42 ust. 1 u.k.r.s. (w zw. z art. 19 Regulaminu KRS), który określa, że uchwały Rady w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia nie określając jednak treści tego uzasadnienia. W świetle wyżej wymienionego przepisu uchwały Rady w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia. Wymagania dotyczące treści uzasadnienia nie zostały określone przez ustawodawcę, były natomiast przedmiotem licznych wypowiedzi judykatury. Sąd Najwyższy stwierdził, że celem uzasadnienia jest wykazanie, iż uchwała została podjęta po wszechstronnym rozważeniu okoliczności sprawy (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2013 r., III KRS 172/13; z 16 czerwca 2021 r., I NKRS 29/21; z 13 października 2022 r., I NKRS 57/22; z 22 lutego 2023 r., I NKRS 40/22). Krajowa Rada Sądownictwa uzasadniając treść podjętej uchwały ma obowiązek wyjaśnienia, jakimi kryteriami kierowała się przy wyborze kandydatów. Uzasadnienie ma na celu umożliwienie kandydatom porównania swojej kandydatury z innymi oraz zweryfikowanie czy zachowane zostały wszystkie zasady proceduralne postępowania nominacyjnego (wyrok Sądu Najwyższego z 24 marca 2021 r., I NKRS 26/21). Ma również na celu wykazanie, że Rada przy dokonywaniu oceny kandydatów kierowała się przejrzystymi, jednolitymi i sprawiedliwymi kryteriami selekcyjnymi (wyroki Sądu Najwyższego: z 1 lipca 2019 r., I NO 70/19; z 12 maja 2021 r., I NKRS 34/21; z 24 marca 2021 r., I NKRS 26/21). Rada ma też obowiązek uzasadnienia, dlaczego dany kandydat nie uzyskał rekomendacji (wyroki Sądu Najwyższego: z 27 marca 2019 r., I NO 9/19; z 27 marca 2019 r., I NO 5/19; z 16 czerwca 2021 r., I NKRS 54/21; z 22 lutego 2023 r., I NKRS 40/22). Należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Krajowa Rada Sądownictwa szczegółowo przedstawiła dane dotyczące kandydatki (por. s. 2 - 3 uzasadnienia uchwały KRS), konkludując, że o Jej nieprzedstawieniu Prezydentowi RP zadecydował całokształt okoliczności sprawy, a w szczególności: wnioski płynące z oceny Jej pracy i kwalifikacji, a także negatywna opinia Kolegium Sądu Okręgowego w W. (s. 4 uzasadnienia uchwały KRS). Nie ma podstaw do przyjęcia, że Krajowa Rada Sądownictwa, nie zamieszczając w uzasadnieniu uchwały jeszcze bardziej szczegółowej charakterystyki niewybranej kandydatki, nie dokonała wnikliwej oceny jej kandydatury, skoro uzasadnienie uchwały wskazuje, iż decyzja była podyktowana całokształtem okoliczności i całościową oceną wynikającą z łącznego zastosowania przyjętych kryteriów (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 15 września 2015 r., III KRS 47/15; z 17 lipca 2014 r., III KRS 24/14; z 2 grudnia 2020 r., I NO 132/20; z 26 maja 2021 r., I NKRS 41/21). Analizując uzasadnienie zaskarżonej uchwały, trzeba pamiętać, że żadne z kryteriów oceny poszczególnych kandydatów na wolne stanowiska sędziowskie brane pod uwagę w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa nie ma charakteru decydującego, ani też nie jest koniecznie wymagane uszeregowanie kandydatów w oparciu o każde z nich. Znaczenie przywiązywane do poszczególnych kryteriów przy ocenie kandydatów na stanowiska sędziowskie pozostaje poza zakresem kompetencji Sądu Najwyższego do kontroli zgodności uchwał Rady z prawem. O przeprowadzeniu prawidłowej oceny zgłoszonych kandydatur decyduje bowiem ocena całościowa (kompleksowa) wynikająca z łącznego zastosowania tych kryteriów, co wynika z obowiązku wszechstronnego rozważenia przez Radę okoliczności sprawy (wyroki Sądu Najwyższego: z 5 listopada 2015 r., III KRS 76/15; 6 lutego 2019 r., I NO 21/18). Niezasadnie Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego - przepisów Konstytucji RP i Konwencji. Naruszeniu zasad demokratycznego państwa prawnego, równego traktowania przez władze publiczne i dyskryminacji w życiu społecznym, jednakowego dostępu do służby publicznej oraz pomocy osobom z niepełnosprawnością przeczą fragmenty samej zaskarżonej uchwały. Rada wskazała na takie kryteria awansu jak: kwalifikacje, doświadczenie zawodowe, poparcie środowiska sędziowskiego oraz dane potwierdzające zdobycie umiejętności dodatkowych (s. 3 uzasadnienia uchwały KRS). Zatem, kryteria awansu zostały expressis verbis przywołane przez Radę. Ani z uzasadnienia uchwały KRS, ani z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania nie wynika też, by Skarżącej ograniczono dostęp do służby publicznej w wyniku zastosowania dyskryminujących Jej kandydaturę kryteriów lub też naruszenia zasady równości (zwłaszcza z uwagi na fakt, że Odwołująca się pracuje z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności – taki argument w ogóle nie występuje w uchwale KRS). Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały argumenty dotyczące nieprzedstawienia Prezydentowi RP kandydatury Odwołującej się wskazywały, że na treść takiego rozstrzygnięcia sprawy decydujący wpływ miał całokształt analizowanych okoliczności (por. s. 4 uzasadnienia uchwały KRS). Przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały motywy rozstrzygnięcia nie zawierały elementów pozwalających uznać je za dyskryminujące w stosunku do kandydatury Skarżącej. Z kolei, zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 w zw. z art. 60 Konstytucji RP oraz powołanych przepisów Konwencji może być rozpatrywany wyłącznie pod kątem zgodności z prawem zastosowanej in casu procedury oceny kandydatur i w efekcie przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie lub odmowy objęcia danego kandydata takim wnioskiem. Przedmiotem ochrony wynikającej z art. 60 Konstytucji RP jest przede wszystkim formalny aspekt dostępu do służby, a więc związany z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur postępowania (wyroki Sądu Najwyższego: z 15 października 2014 r., III KRS 49/14; z 26 maja 2021 r., I NKRS 41/21; z 13 października 2022 r., I NKRS 57/22). Powołane przepisy gwarantują obywatelowi korzystającemu z pełni praw publicznych, prawo ubiegania się o przyjęcie do służby publicznej, nie gwarantują natomiast przyjęcia do tej służby. Nie sposób w takich okolicznościach dopatrywać się naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, czy równości wobec prawa. Podsumowując, Krajowa Rada Sądownictwa podejmując zaskarżoną uchwałę, dysponowała pełną wiedzą o kandydatce, wynikającą ze zgromadzonego w toku procedury konkursowej materiału i po rozważeniu całokształtu okoliczności, stosując kryteria ustawowe, dokonała autonomicznego i zgodnego z prawem wyboru w ramach przysługujących jej kompetencji uzasadniając w sposób należyty podjętą uchwałę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 44 ust. 3 u.k.r.s. w zw. z art. 398 14 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. PB [ms] Tomasz Demendecki Elżbieta Karska Janusz Niczyporuk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI