I NKRS 94/23

Sąd Najwyższy2024-03-19
SNinneustrojoweWysokanajwyższy
sąd najwyższykrajowa rada sądownictwatsueetpczpraworządnośćwady procesowezawieszenie postępowaniazmiany legislacyjne

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od uchwały KRS z powodu wad procesowych stwierdzonych przez TSUE i ETPCz, oczekując na zmiany legislacyjne.

Sąd Najwyższy, w składzie sędziowskim, zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Decyzja ta jest odpowiedzią na wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz), które stwierdziły wady procesowe polskiego systemu prawnego, w tym dotyczące niezależności KRS i składu orzekającego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. Sąd uznał, że zawieszenie jest konieczne do czasu wprowadzenia zmian legislacyjnych przez polskiego ustawodawcę.

Sąd Najwyższy, rozpoznając na posiedzeniu niejawnym sprawę z odwołania R. F. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 5 września 2023 r., postanowił zawiesić postępowanie. Podstawą tej decyzji są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 21 grudnia 2023 r. (C-718/21) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) z 23 listopada 2023 r. (skarga nr 50849/21, sprawa Wałęsa przeciwko Polsce). Oba trybunały stwierdziły systemowe wady procesowe w polskim systemie prawnym, w szczególności dotyczące niezależności Krajowej Rady Sądownictwa od władzy wykonawczej i ustawodawczej oraz wadliwość orzeczeń wydawanych przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, powołując się na własną uchwałę z dnia 8 stycznia 2020 r. (I NOZP 3/19) oraz orzecznictwo TSUE i ETPCz, uznał, że zawieszenie postępowania jest jedynym sposobem na uniknięcie naruszenia prawa Unii Europejskiej i Konwencji o ochronie praw człowieka. Sąd podkreślił, że usunięcie stwierdzonych wad procesowych leży w gestii polskiego ustawodawcy. Postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam, do czasu przeprowadzenia niezbędnych zmian legislacyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzone wady procesowe uzasadniają zawieszenie postępowania w celu uniknięcia naruszenia prawa UE i Konwencji o prawach człowieka, do czasu wprowadzenia zmian legislacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wyroki TSUE i ETPCz, które stwierdziły systemowe wady procesowe w polskim systemie prawnym. Uznał, że zawieszenie postępowania jest konieczne, aby zapobiec dalszym naruszeniom prawa i oczekiwać na działania ustawodawcy w celu usunięcia tych wad.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
R. F.osoba_fizycznawnioskodawca
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaorgan
W. Z.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

per analogiam

Pomocnicze

Dz. U. 2018 r., poz. 3

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Przepisy tej ustawy ukształtowały KRS w sposób uznany za wadliwy przez TSUE i ETPCz.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność dostosowania się do orzecznictwa TSUE i ETPCz w zakresie praworządności i niezależności sądownictwa. Wady procesowe polskiego systemu prawnego uniemożliwiające rzetelne rozpatrzenie sprawy. Potrzeba oczekiwania na zmiany legislacyjne usuwające stwierdzone nieprawidłowości.

Godne uwagi sformułowania

prawo Unii Europejskiej znajduje zastosowanie do sprawy z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa niezależność Krajowej Rady Sądownictwa od władzy wykonawczej i ustawodawczej podlega badaniu przez Sąd Najwyższy Sąd Najwyższy jest związany wykładnią prawa Unii ustaloną w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową zawieszenie postępowania jest jedyną możliwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową

Skład orzekający

Leszek Bosek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności zawieszenia postępowań w sprawach dotyczących nominacji sędziowskich i uchwał KRS w obliczu orzecznictwa TSUE i ETPCz."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami sądownictwa i ich zgodnością z prawem UE i EKPC.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu prawa Unii Europejskiej na polski system prawny, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie ws. KRS: Polska czeka na zmiany legislacyjne po wyrokach TSUE i ETPCz.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NKRS 94/23
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bosek
w sprawie z odwołania R. F.
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr
[…]
z 5 września 2023 r.
‎
w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na
‎
stanowisku sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w Świdnicy,
‎
ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2023 r., poz. 181,
z udziałem W. Z.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
‎
Publicznych w dniu 19 marca 2024 r.,
na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
per analogiam
zawiesza postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz
‎
w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym.
UZASADNIENIE
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19 przesądzono, że prawo Unii Europejskiej znajduje zastosowanie do sprawy z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, niezależność Krajowej Rady Sądownictwa od władzy wykonawczej i
ustawodawczej podlega badaniu przez Sąd Najwyższy, a Sąd Najwyższy jest
związany wykładnią prawa Unii ustaloną w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach
C
-
585/18
, C
-
624/18 i C
-
625/18, A.K. i in. przeciwko Sądowi Najwyższemu. Uchwale tej Sąd Najwyższy nadał moc zasady prawnej.
W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21 potwierdzono, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. 2018 r., poz. 3), nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i
ustawodawczej, a orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i
Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową. Stwierdzona wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedłożone przez tak ukształtowany Sąd.
Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 23 listopada 2023 r. w
sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyznaczył termin na jego usunięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że
przyczyną stwierdzonej wady procesowej jest przede wszystkim wydanie orzeczenia przez sąd ukształtowany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa działającej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz.  3).
Mając na względzie utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a nadto ustrojowy
charakter instytucji pytań prejudycjalnych i jej fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego Unii Europejskiej (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z
dnia 6 marca 2018 r., C
-
284/16), Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania jest jedyną możliwą drogą do
uniknięcia poważnego naruszenia prawa, ponieważ w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową.
Wadliwość procesowa tego rodzaju nie ustanie
per se
nawet z chwilą opuszczenia przez Państwo Członkowskie Unii Europejskiej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2024 r., C-516/22).
Zawieszenie postępowania z urzędu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
per analogiam,
okazało się zatem konieczne do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI