I NKRS 87/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy, rozpoznając sprawę z odwołania sędziego M. G. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zmiany podziału czynności, odroczył jej rozpoznanie i przedstawił zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów SN. Zagadnienie dotyczy zgodności art. 22a § 5 pkt 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z Konstytucją RP. Przepis ten stanowi, że odwołanie do KRS od zmiany podziału czynności, w tym przeniesienia do innego wydziału, nie przysługuje, gdy przeniesienie następuje do wydziału rozpoznającego sprawy z tego samego zakresu. Sąd Najwyższy powziął wątpliwości co do zgodności tego przepisu z art. 45 ust. 1 (prawo do sądu) oraz art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada przyzwoitej legislacji, zasada ochrony zaufania do państwa i prawa) Konstytucji RP. W uzasadnieniu wskazano na argumenty przemawiające za dopuszczalnością odwołania, w tym potrzebę badania legalności czynności prezesa sądu oraz ochronę praw sędziego, a także na orzecznictwo TSUE i ETPCz dotyczące niezawisłości sędziowskiej i prawa do sądu. Podniesiono również kwestię niejasności pojęcia „sprawy z tego samego zakresu”. Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie pytania prawnego SN z uwagi na niespełnienie warunku relewantności, co Sąd Najwyższy uznał za pominięcie istotnych aspektów sprawy i postanowił kontynuować postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przenoszenia sędziów między wydziałami, prawo do sądu, zasady przyzwoitej legislacji, rola KRS i SN w sprawach ustrojowych.
Sprawa dotyczy specyficznego przepisu i procedury, a jej rozstrzygnięcie zależy od dalszych orzeczeń SN i potencjalnie TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 22a § 5 pkt 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w zakresie w jakim stanowi, że odwołanie do Krajowej Rady Sądownictwa od zmiany podziału czynności sędziego (w tym przeniesienia do innego wydziału) nie przysługuje w przypadku przeniesienia do wydziału, w którym rozpoznaje się sprawy z tego samego zakresu, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (prawo do sądu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy powziął wątpliwości co do zgodności tego przepisu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizuje, czy wyłączenie możliwości odwołania do KRS od przeniesienia sędziego do wydziału rozpoznającego sprawy z tego samego zakresu nie narusza prawa do sądu, biorąc pod uwagę orzecznictwo ETPCz i TSUE oraz argumenty dotyczące ochrony niezawisłości sędziowskiej i możliwości naruszenia praw sędziego.
Czy art. 22a § 5 pkt 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w zakresie w jakim stanowi, że odwołanie do Krajowej Rady Sądownictwa od zmiany podziału czynności sędziego (w tym przeniesienia do innego wydziału) nie przysługuje w przypadku przeniesienia do wydziału, w którym rozpoznaje się sprawy z tego samego zakresu, jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada przyzwoitej legislacji, zasada ochrony zaufania do państwa i prawa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy powziął wątpliwości co do zgodności tego przepisu z art. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozważa, czy nieprecyzyjne sformułowanie „sprawy z tego samego zakresu” narusza zasadę określoności prawa, przyzwoitej legislacji i ochrony zaufania do państwa, co może prowadzić do nadmiernej uznaniowości i braku pewności prawnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | organ |
Przepisy (11)
Główne
p.u.s.p. art. 22a § 5 pkt 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis ten wyłącza możliwość odwołania do Krajowej Rady Sądownictwa od zmiany podziału czynności sędziego, w tym przeniesienia do innego wydziału, jeśli następuje ono do wydziału, w którym rozpoznaje się sprawy z tego samego zakresu.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Pomocnicze
p.u.s.p. art. 22a § 4b pkt 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa warunek, kiedy przeniesienie sędziego do innego wydziału nie wymaga jego zgody.
p.u.s.p. art. 22a § 6
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Reguluje procedurę odwołania do KRS i stwierdza, że od uchwały KRS w sprawie odwołania nie przysługuje dalsze odwołanie.
u.KRS art. 41
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Podstawa prawna uchwały KRS o umorzeniu postępowania.
u.KRS art. 44 § 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Reguluje możliwość odwołania do Sądu Najwyższego od uchwały KRS.
Konstytucja RP art. 180 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja nieusuwalności sędziego.
Konstytucja RP art. 180 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz przenoszenia sędziego do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew jego woli.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja Odwołującego oparta na orzecznictwie ETPCz i TSUE dotycząca prawa do sądu i niezawisłości sędziowskiej. • Argumentacja Sądu Najwyższego wskazująca na niejasność pojęcia „sprawy z tego samego zakresu” i potencjalne naruszenie zasady przyzwoitej legislacji. • Argumentacja Sądu Najwyższego dotycząca potrzeby badania legalności czynności prezesa sądu przez KRS.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Najwyższego, że zmiana zakresu czynności sędziego nie konstytuuje „sprawy” w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Argumentacja Sądu Najwyższego, że art. 22a § 6 p.u.s.p. jest przepisem szczególnym wyłączającym możliwość odwołania do SN od uchwały KRS.
Godne uwagi sformułowania
„Czy art. 22a § 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (...) w zakresie w jakim stanowi, iż odwołanie do Krajowej Rady Sądownictwa od poddziału czynności (...) nie przysługuje w przypadku przeniesienia do wydziału, w którym rozpoznaje się sprawy z tego samego zakresu, jest zgodny z art. 45 ust. 1 oraz z art. 2 Konstytucji RP?” • „Sąd Najwyższy powziął poważne wątpliwości co do zgodności art. 22a § 5 pkt 1 p.u.s.p. (...) z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także z art. 2 Konstytucji RP.” • „Ustawodawca nie definiuje określenia „sprawa z tego samego zakresu”.” • „Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie wobec niespełnienia warunku relewantności wyroku Trybunału dla rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed Sądem Najwyższym.” • „Sąd Najwyższy – zważywszy na okoliczności sprawy oraz treść przesłanek warunkujących merytoryczne rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego, w szczególności przesłanki funkcjonalnej – ograniczył przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne do oceny zgodności art. 22a § 5 pkt 1 p.u.s.p. ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP.”
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
przewodniczący, sprawozdawca
Tomasz Przesławski
członek
Aleksander Stępkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia sędziów między wydziałami, prawo do sądu, zasady przyzwoitej legislacji, rola KRS i SN w sprawach ustrojowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przepisu i procedury, a jej rozstrzygnięcie zależy od dalszych orzeczeń SN i potencjalnie TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii ustrojowych polskiego sądownictwa, prawa do sądu i niezawisłości sędziowskiej, a także relacji między SN, KRS a Trybunałem Konstytucyjnym. Jest to temat budzący duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej opinii publicznej.
“Czy sędzia może być przeniesiony do innego wydziału bez swojej zgody i bez możliwości odwołania? SN stawia kluczowe pytanie Konstytucji.”
Zdanie odrębne
Tomasz Przesławski
SSN Tomasz Przesławski złożył zdanie odrębne do postanowienia.
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.