I NKRS 82/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od uchwały KRS z powodu wad procesowych stwierdzonych przez TSUE i ETPCz, oczekując na zmiany legislacyjne.
Sąd Najwyższy, w sprawie z odwołania R.B. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, postanowił zawiesić postępowanie. Powodem są wady procesowe stwierdzone w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-718/21) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (Wałęsa przeciwko Polsce, nr 50849/21), które dotyczą niezależności KRS i wadliwości orzeczeń wydanych z jej udziałem. Sąd uznał, że tylko ustawodawca może usunąć te wady, a zawieszenie postępowania jest konieczne do czasu wprowadzenia zmian legislacyjnych.
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, rozpoznając sprawę z odwołania R.B. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 21 września 2023 r., postanowił zawiesić postępowanie. Podstawą decyzji są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2023 r. (C-718/21) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2023 r. (skarga nr 50849/21, Wałęsa przeciwko Polsce). Oba orzeczenia wskazują na systemowe wady procesowe polskiego wymiaru sprawiedliwości, w szczególności dotyczące niezależności Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. TSUE stwierdził, że KRS nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a orzeczenia wydane z jej udziałem są wadliwe. ETPCz wskazał na naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd Najwyższy, powołując się na zasadę lojalnej współpracy z UE oraz utrwalone orzecznictwo TSUE i ETPCz, uznał, że konieczne jest zawieszenie postępowania do czasu wprowadzenia zmian legislacyjnych przez polskiego ustawodawcę, które usuną stwierdzone wady.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zawieszenie postępowania jest uzasadnione i konieczne do czasu usunięcia wad procesowych przez ustawodawcę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na orzecznictwo TSUE i ETPCz, które stwierdziły systemowe wady procesowe w polskim wymiarze sprawiedliwości związane z KRS. Uznał, że tylko ustawodawca może naprawić te wady, a zawieszenie postępowania jest niezbędne dla zapewnienia zgodności z prawem UE i EKPC.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zawieszenie postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany per analogiam do zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe.
Pomocnicze
TUE art. 4 § ust. 3 akapit pierwszy
Traktat o Unii Europejskiej
Podstawa zasady lojalnej współpracy Państw Członkowskich w zakresie stosowania i poszanowania prawa Unii.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura odesłania prejudycjalnego jako mechanizm zapewnienia jednolitej wykładni prawa Unii.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., na podstawie której ukształtowano KRS, co doprowadziło do stwierdzonych wad procesowych.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Artykuł naruszony w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce, dotyczący prawa do rzetelnego procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność dostosowania polskiego systemu prawnego do standardów UE i EKPC. Wady procesowe stwierdzone przez TSUE i ETPCz są systemowe i wymagają interwencji ustawodawcy. Zawieszenie postępowania jest właściwym środkiem do czasu usunięcia wad.
Godne uwagi sformułowania
usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową
Skład orzekający
Grzegorz Żmij
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności zawieszenia postępowań w sprawach dotyczących wadliwości sądownictwa i niezależności organów, w kontekście orzecznictwa TSUE i ETPCz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości procesowej polskiego sądownictwa, wynikającej z konkretnych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i relacji Polski z Unią Europejską, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie: Polska czeka na naprawę wad sądownictwa?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NKRS 82/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie z odwołania R. B. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 21 września 2023 r. w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisko sędziego sądu apelacyjnego w Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie, ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2022 r., poz. 306, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 marca 2024 r., na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesza postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym. UZASADNIENIE W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19 przesądzono, że prawo Unii Europejskiej znajduje zastosowanie do sprawy z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, niezależność Krajowej Rady Sądownictwa od władzy wykonawczej i ustawodawczej podlega badaniu przez Sąd Najwyższy, a Sąd Najwyższy jest związany wykładnią prawa Unii ustaloną w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach C - 585/18 , C - 624/18 i C - 625/18, A.K. i in. przeciwko Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, w uzasadnieniu tej uchwały, mającej moc zasady prawnej, przypomniał, że podstawą funkcjonowania Unii Europejskiej jest wzajemne zaufanie państw członkowskich, w szczególności przez przestrzeganie prawa UE. Z tego względu, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy wyrażoną w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm., dalej: „TUE”) – Państwa Członkowskie zapewniają na swym terytorium stosowanie i poszanowanie prawa Unii oraz podejmują w tym celu środki służące zapewnieniu wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii. Realizacji celów Unii służyć ma system sądowniczy, na który składa się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz sądy państw członkowskich. Zapewnienie jednolitego stosowania prawa Unii na całym jej obszarze wymaga ścisłej współpracy TSUE oraz sądów państw członkowskich. Jej ramy wyznacza procedura odesłania prejudycjalnego przewidziana w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany Dz.Urz. UE 2016 C 202, s. 1, dalej: „TFUE”), która, ustanawiając dialog między sądami, zwłaszcza między Trybunałem a sądami Państw Członkowskich, ma na celu zapewnienie jednolitej wykładni prawa Unii, umożliwiając tym samym zapewnienie jego spójności, skuteczności i autonomii. Nie ulega zatem wątpliwości, iż każdy sąd krajowy, w tym Sąd Najwyższy, działający w ramach swojej właściwości, ma jako organ państwa członkowskiego obowiązek, zgodnie z zasadą współpracy wyrażoną w art. 4 ust. 3 TUE, stosować w całości podlegające bezpośredniemu stosowaniu prawo Unii i zapewnić ochronę uprawnień wynikających z tego prawa dla jednostek. Obowiązek ten nie ustaje - sam z siebie - nawet z chwilą opuszczenia przez Państwo Członkowskie Unii Europejskiej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2024 r., C - 516/22). W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 21 grudnia 2023 r., C - 718/21 potwierdzono, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3), nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową. Stwierdzona wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedłożone przez tak ukształtowany Sąd. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyznaczył termin na jego usunięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyną stwierdzonej wady procesowej jest przede wszystkim wydanie orzeczenia przez sąd ukształtowany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa działającej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3). Mając na względzie utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a nadto ustrojowy charakter instytucji pytań prejudycjalnych i jej fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego Unii Europejskiej (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 6 marca 2018 r., C - 284/16), Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania jest właściwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, ponieważ w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową. Zawieszenie postępowania z urzędu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam, okazało się zatem konieczne do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI