I NKRS 7/23

Sąd Najwyższy2024-03-19
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
KRSniezależność sądownictwaTSUEETPCzwady procesowezawieszenie postępowaniazmiany legislacyjnesędzia

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od uchwały KRS w związku z wadami procesowymi stwierdzonymi przez TSUE i ETPCz, oczekując na zmiany legislacyjne.

Sąd Najwyższy, w sprawie dotyczącej odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie przeniesienia sędziego w stan spoczynku, postanowił zawiesić postępowanie. Decyzja ta wynika z konieczności usunięcia wad procesowych wskazanych w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz), które podważają niezależność KRS i prawidłowość postępowań z jej udziałem. Sąd Najwyższy podkreślił, że tylko ustawodawca może naprawić te wady.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z odwołania Kolegium Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) nr [...] z dnia 8 listopada 2022 r. w przedmiocie przeniesienia sędziego w stan spoczynku. Z uwagi na stwierdzone wady procesowe, które mają charakter systemowy i dotyczą niezależności KRS oraz prawidłowości orzekania przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie. Jako podstawę prawną wskazano art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam. Sąd odwołał się do wyroku TSUE z 21 grudnia 2023 r. (C-718/21) oraz wyroku pilotażowego ETPCz z 23 listopada 2023 r. (Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21), które potwierdziły, że KRS ukształtowana na podstawie ustawy z 2017 r. nie jest organem niezależnym, a orzeczenia wydane z jej udziałem obarczone są wadą procesową. Sąd Najwyższy podkreślił, że wada ta pozbawia TSUE kompetencji do merytorycznego odpowiadania na pytania prejudycjalne i narusza art. 6 ust. 1 EKPC. Wskazano, że jedynym sposobem usunięcia tej wady jest interwencja ustawodawcy. W związku z tym, zawieszenie postępowania jest konieczne do czasu wprowadzenia zmian legislacyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie jest obarczone wadą procesową, co potwierdzają orzeczenia TSUE i ETPCz.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-718/21 stwierdził, że KRS ukształtowana na podstawie ustawy z 2017 r. nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a ETPCz w wyroku Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) wskazał na systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC, którego przyczyną jest orzekanie przez sąd ukształtowany z udziałem takiej KRS.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Kolegium Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawieinstytucjawnioskodawca
M. T.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowany per analogiam do zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe.

Pomocnicze

Dz. U. 2018 r., poz. 3

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa określająca sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, którego niezależność została zakwestionowana.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na stwierdzone przez TSUE i ETPCz wady procesowe dotyczące niezależności KRS. Potrzeba oczekiwania na zmiany legislacyjne usuwające te wady.

Godne uwagi sformułowania

prawo Unii Europejskiej znajduje zastosowanie do sprawy z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa niezależność Krajowej Rady Sądownictwa od władzy wykonawczej i ustawodawczej podlega badaniu przez Sąd Najwyższy Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową stwierdzona wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne stwierdzono systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności zawieszenie postępowania jest jedyną możliwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową

Skład orzekający

Leszek Bosek

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania w sprawach dotyczących niezależności sądownictwa i wad procesowych wynikających z wadliwego funkcjonowania organów powołanych do oceny kandydatów na sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami sądownictwa i orzecznictwem TSUE oraz ETPCz.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu prawa unijnego na polski system prawny, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie ws. sędziego z powodu wad praworządności!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NKRS 7/23
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bosek
w sprawie z odwołania Kolegium Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
‎
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 8 listopada 2022 r.
‎
w przedmiocie przeniesienia sędziego w stan spoczynku,
z udziałem M. T.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
‎
Publicznych w dniu 19 marca 2024 r.,
na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
per analogiam
zawiesza postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz
‎
w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym.
UZASADNIENIE
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19 przesądzono, że prawo Unii Europejskiej znajduje zastosowanie do sprawy z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, niezależność Krajowej Rady Sądownictwa od władzy wykonawczej i
ustawodawczej podlega badaniu przez Sąd Najwyższy, a Sąd Najwyższy jest
związany wykładnią prawa Unii ustaloną w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach
C-585/18
, C-624/18 i C-625/18, A.K. i in. przeciwko Sądowi Najwyższemu. Uchwale tej Sąd Najwyższy nadał moc zasady prawnej.
W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21 potwierdzono, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3), nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i
ustawodawczej, a orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową. Stwierdzona wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedłożone przez tak ukształtowany Sąd.
Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 23 listopada 2023 r. w
sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyznaczył termin na jego usunięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że  przyczyną stwierdzonej wady procesowej jest przede wszystkim wydanie orzeczenia przez sąd ukształtowany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa działającej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3).
Mając na względzie utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a nadto ustrojowy charakter instytucji pytań prejudycjalnych i jej fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego Unii Europejskiej (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 6 marca 2018 r., C-284/16), Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania jest jedyną możliwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, ponieważ w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową.
Wadliwość procesowa tego rodzaju nie ustanie
per se
nawet z chwilą opuszczenia przez Państwo Członkowskie Unii Europejskiej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2024 r., C-516/22).
Zawieszenie postępowania z urzędu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
per analogiam,
okazało się zatem konieczne do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI