I NKRS 70/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od uchwały KRS z powodu wad procesowych stwierdzonych przez TSUE i ETPC, oczekując na zmiany legislacyjne.
Sąd Najwyższy, w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Decyzja ta jest odpowiedzią na wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC), które stwierdziły systemowe wady procesowe polskiego sądownictwa, w tym brak niezależności KRS i wadliwość orzeczeń wydawanych z jej udziałem. Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie jest konieczne do czasu wprowadzenia zmian legislacyjnych przez polskiego ustawodawcę.
Sąd Najwyższy, działając w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, postanowił zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) z dnia 24 sierpnia 2023 r. w przedmiocie powołania na stanowisko sędziego sądu okręgowego. Zawieszenie, zastosowane per analogiam na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c., ma na celu umożliwienie przeprowadzenia zmian legislacyjnych, które usunęłyby wady procesowe zidentyfikowane w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 8 stycznia 2020 r. (I NOZP 3/19), która stanowi zasadę prawną, wskazując na zastosowanie prawa UE do spraw odwoławczych od uchwał KRS oraz na obowiązek badania niezależności KRS przez Sąd Najwyższy. Podkreślono, że Sąd Najwyższy jest związany wykładnią prawa UE ustaloną przez TSUE. Wyrok TSUE z 21 grudnia 2023 r. (C-718/21) potwierdził, że KRS ukształtowana na podstawie ustawy z 2017 r. nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a orzeczenia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową, co pozbawia TSUE kompetencji do merytorycznego odpowiadania na pytania prejudycjalne. Podobnie, wyrok ETPC z 23 listopada 2023 r. (Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21) stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC, wskazując na wadliwość sądownictwa z udziałem KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania jest jedyną drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, ponieważ tylko polski ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową. Podkreślono, że taka wadliwość nie ustanie sama z siebie. W związku z tym, zawieszenie postępowania z urzędu okazało się konieczne do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzone wady procesowe, wynikające z braku niezależności KRS i wadliwości orzeczeń wydawanych z jej udziałem, uzasadniają zawieszenie postępowania do czasu wprowadzenia zmian legislacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na orzecznictwie TSUE i ETPC, uznał, że wady procesowe polskiego sądownictwa są na tyle fundamentalne, iż wymagają interwencji ustawodawcy. Zawieszenie postępowania jest konieczne, aby uniknąć naruszenia prawa UE i Konwencji o prawach człowieka, a także aby umożliwić naprawienie systemowych problemów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zawieszenie postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie per analogiam do zawieszenia postępowania w celu usunięcia wad procesowych wynikających z prawa UE.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Przepisy tej ustawy ukształtowały KRS w sposób uznany za wadliwy przez TSUE i ETPC.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność dostosowania polskiego prawa do standardów UE i EKPC. Wady procesowe stwierdzone przez TSUE i ETPC są systemowe i wymagają interwencji ustawodawcy. Zawieszenie postępowania jest niezbędne do uniknięcia naruszenia prawa i umożliwienia naprawy wad.
Godne uwagi sformułowania
zawiesza postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową zawieszenie postępowania jest jedyną możliwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa
Skład orzekający
Leszek Bosek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowań przez Sąd Najwyższy w związku z wadami praworządnościowymi i koniecznością zmian legislacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami sądownictwa i orzecznictwem TSUE/ETPC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i relacji Polski z UE, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie ws. KRS: Polska czeka na zmiany legislacyjne pod dyktando UE i ETPC?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NKRS 70/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z odwołania K. T. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 24 sierpnia 2023 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w Przemyślu, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2023 r., poz. 272, z udziałem T. P. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 marca 2024 r., na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesza postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym. UZASADNIENIE W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19 przesądzono, że prawo Unii Europejskiej znajduje zastosowanie do sprawy z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, niezależność Krajowej Rady Sądownictwa od władzy wykonawczej i ustawodawczej podlega badaniu przez Sąd Najwyższy, a Sąd Najwyższy jest związany wykładnią prawa Unii ustaloną w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach C - 585/18 , C - 624/18 i C - 625/18, A.K. i in. przeciwko Sądowi Najwyższemu. Uchwale tej Sąd Najwyższy nadał moc zasady prawnej. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21 potwierdzono, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3), nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową. Stwierdzona wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedłożone przez tak ukształtowany Sąd. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyznaczył termin na jego usunięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyną stwierdzonej wady procesowej jest przede wszystkim wydanie orzeczenia przez sąd ukształtowany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa działającej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3). Mając na względzie utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a nadto ustrojowy charakter instytucji pytań prejudycjalnych i jej fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego Unii Europejskiej (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 6 marca 2018 r., C - 284/16), Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania jest jedyną możliwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, ponieważ w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową. Wadliwość procesowa tego rodzaju nie ustanie per se nawet z chwilą opuszczenia przez Państwo Członkowskie Unii Europejskiej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2024 r., C - 516/22). Zawieszenie postępowania z urzędu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam, okazało się zatem konieczne do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI