I NKRS 73/22

Sąd Najwyższy2024-03-19
SNinneustrojoweWysokanajwyższy
KRSTSUEETPCpraworządnośćwady procesowezawieszenie postępowaniazmiany legislacyjneniezależność sądownictwa

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od uchwały KRS z powodu wad procesowych stwierdzonych przez TSUE i ETPC, oczekując na zmiany legislacyjne.

Sąd Najwyższy, w składzie sędziowskim z SSN Leszkiem Boskiem, zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Decyzja ta jest odpowiedzią na wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-718/21) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (skarga nr 50849/21), które stwierdziły systemowe wady procesowe polskiego sądownictwa, w tym niezależność KRS i wadliwość orzeczeń Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Sąd uznał, że zawieszenie jest konieczne do czasu wprowadzenia zmian legislacyjnych przez polskiego ustawodawcę.

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, rozpoznając sprawę z odwołania G. W. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) z dnia 9 czerwca 2022 r., postanowił zawiesić postępowanie. Podstawą tej decyzji są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 21 grudnia 2023 r. (C-718/21) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) z dnia 23 listopada 2023 r. (skarga nr 50849/21, sprawa Wałęsa przeciwko Polsce). Oba trybunały stwierdziły systemowe naruszenia prawa Unii Europejskiej i Konwencji o ochronie praw człowieka, wskazując na wadliwość procesu powoływania sędziów z udziałem KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. TSUE orzekł, że KRS nie jest organem niezależnym, a orzeczenia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych obarczone są wadą procesową. ETPC wskazał na systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC i wyznaczył termin na usunięcie wad. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 8 stycznia 2020 r. (I NOZP 3/19) oraz orzecznictwo TSUE, uznał, że zawieszenie postępowania jest jedynym sposobem na uniknięcie naruszenia prawa, gdyż usunięcie wad procesowych wymaga zmian legislacyjnych, które leżą w gestii polskiego ustawodawcy. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzone wady procesowe uzasadniają zawieszenie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wyroki TSUE i ETPC wskazujące na systemowe naruszenia prawa UE i EKPC, w tym wadliwość procesu powoływania sędziów z udziałem KRS oraz orzeczeń Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, powodują konieczność zawieszenia postępowania. Sąd podkreślił, że usunięcie tych wad wymaga zmian legislacyjnych, które leżą w gestii polskiego ustawodawcy, a zawieszenie jest jedyną drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
G. W.osoba_fizycznawnioskodawca
G. K.inneuczestnik

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowany per analogiam do zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe.

Pomocnicze

u.o.KRS

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która ukształtowała KRS w sposób uznany za wadliwy przez TSUE i ETPC.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność dostosowania polskiego prawa do orzecznictwa TSUE i ETPC. Wady procesowe stwierdzone przez TSUE i ETPC dotyczące KRS i SN. Potrzeba zmian legislacyjnych do usunięcia wad. Związanie SN wykładnią prawa UE.

Godne uwagi sformułowania

zawiesza postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową zawieszenie postępowania jest jedyną możliwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową

Skład orzekający

Leszek Bosek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowań w sprawach dotyczących wadliwości sądownictwa wynikających z orzecznictwa TSUE i ETPC, konieczność zmian legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości procesowej polskiego sądownictwa w kontekście prawa UE i EKPC.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu prawa UE na polski system prawny, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie: Polski wymiar sprawiedliwości pod lupą TSUE i ETPC!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NKRS 73/22
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bosek
w sprawie z odwołania G. W.
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr
[…]
z dnia 9 czerwca 2022 r.
‎
w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w Radomiu, ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2021 r., poz. 134,
z udziałem G. K.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 marca 2024 r.,
na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
per analogiam
zawiesza postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz
‎
w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym.
UZASADNIENIE
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19 przesądzono, że prawo Unii Europejskiej znajduje zastosowanie do sprawy z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, niezależność Krajowej Rady Sądownictwa od władzy wykonawczej i
ustawodawczej podlega badaniu przez Sąd Najwyższy, a Sąd Najwyższy jest
związany wykładnią prawa Unii ustaloną w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach
C-585/18
, C-624/18 i C-625/18, A.K. i in. przeciwko Sądowi Najwyższemu. Uchwale tej Sąd Najwyższy nadał moc zasady prawnej.
W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21 potwierdzono, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3), nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i
ustawodawczej, a orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową. Stwierdzona wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedłożone przez tak ukształtowany Sąd.
Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 23 listopada 2023 r. w
sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyznaczył termin na jego usunięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że  przyczyną stwierdzonej wady procesowej jest przede wszystkim wydanie orzeczenia przez sąd ukształtowany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa działającej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o  Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz.  3).
Mając na względzie utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a nadto ustrojowy charakter instytucji pytań prejudycjalnych i jej fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego Unii Europejskiej (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 6 marca 2018 r., C-284/16), Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania jest jedyną możliwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, ponieważ w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową.
Wadliwość procesowa tego rodzaju nie ustanie
per se
nawet z chwilą opuszczenia przez Państwo Członkowskie Unii Europejskiej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2024 r., C-516/22).
Zawieszenie postępowania z urzędu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
per analogiam,
okazało się zatem konieczne do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI