I NKRS 3/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSędzia X.Y. złożył odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) nr [...] z 2025 r., która nie wyraziła zgody na dalsze zajmowanie przez niego stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku uprawniającego do przejścia w stan spoczynku. Sędzia zarzucił KRS naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 ust. 1 ustawy o KRS w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP, przez podjęcie uchwały bez wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy i arbitralną ocenę, a także naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy o KRS przez brak należytego uzasadnienia. Zarzucił również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 69 § 1 p.u.s.p. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 69 § 1b w zw. z art. 69 § 1 p.u.s.p. i przepisami konstytucyjnymi, wskazując na błędną wykładnię skutkującą naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawa, praworządności i nieusuwalności sędziów. Sędzia wniósł o uchylenie uchwały, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o przekazanie sprawy do Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, ustalenie nieistnienia uchwały oraz zwrócenie się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, stwierdzając, że nie jest uprawniony do ingerencji w materialną treść uchwały KRS, a jedynie do zbadania jej zgodności z prawem. Sąd uznał, że KRS przeprowadziła indywidualną i wieloaspektową analizę działalności orzeczniczej skarżącego, uwzględniając wyniki statystyczne i opinię Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia przepisów konstytucyjnych i prawa UE, wskazując na autonomię KRS w ocenie wniosków sędziów oraz na brak kompetencji TSUE do kształtowania ustroju wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich. Sąd podkreślił, że możliwość dalszego zajmowania stanowiska sędziego ma charakter fakultatywny i stanowi wyjątek od reguły przejścia w stan spoczynku z mocy prawa. Sąd odrzucił również wniosek o przekazanie sprawy do innej izby, wskazując na właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Wreszcie, Sąd uznał za bezpodstawny wniosek o ustalenie nieistnienia uchwały, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego dotyczące sposobu kształtowania składu KRS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przechodzenia sędziów w stan spoczynku, kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa, kontrola sądowa uchwał KRS, zgodność polskiego prawa z prawem UE w zakresie ustroju sądownictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego osiągającego wiek emerytalny i procedury przed KRS. Interpretacja przepisów konstytucyjnych i unijnych może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (5)
Czy Sąd Najwyższy jest uprawniony do ingerencji w materialną treść uchwały Krajowej Rady Sądownictwa dotyczącej zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku emerytalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do ingerencji w materialną treść uchwały KRS, a jedynie do zbadania jej zgodności z prawem.
Uzasadnienie
Kontrola Sądu Najwyższego ograniczona jest do badania legalności procedury oraz arbitralności rozstrzygnięcia, a nie do merytorycznej oceny decyzji KRS.
Czy Krajowa Rada Sądownictwa, odmawiając zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku emerytalnego, naruszyła przepisy prawa materialnego lub zasady konstytucyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Krajowa Rada Sądownictwa działała w granicach przysługującego jej uznania, a jej analiza mieściła się w granicach legalności.
Uzasadnienie
Ustawa przyznaje KRS uznaniową kompetencję do wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, a ocena ta ma charakter autonomiczny. KRS przeprowadziła analizę działalności orzeczniczej skarżącego i uwzględniła przesłanki ustawowe.
Czy wniosek o przekazanie sprawy do Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych był uzasadniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie mógł być uwzględniony, ponieważ Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie jest właściwa do rozpoznawania odwołań od uchwał KRS.
Uzasadnienie
Właściwość do rozpoznawania odwołań od uchwał KRS należy do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, zgodnie z przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym.
Czy przepisy krajowe dotyczące przechodzenia sędziów w stan spoczynku są zgodne z prawem Unii Europejskiej i czy wniosek o zwrócenie się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi był uzasadniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom UE kompetencji do regulowania organizacji krajowego wymiaru sprawiedliwości, a przepisy krajowe są zgodne z art. 19 ust. 1 TUE.
Uzasadnienie
Kompetencje TSUE nie obejmują kształtowania ustroju organów konstytucyjnych państw członkowskich. Obowiązujące przepisy powierzają podejmowanie decyzji w przedmiocie dalszego pełnienia służby sędziowskiej KRS, a nie Ministrowi Sprawiedliwości, co jest zgodne z Konstytucją RP.
Czy uchwała Krajowej Rady Sądownictwa wydana w obecnym składzie posiada przymioty i kompetencje nadane Radzie przez Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała jest ważna, a zarzuty kwestionujące skład i kompetencje KRS są bezpodstawne.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy wielokrotnie potwierdzały zgodność z Konstytucją RP sposobu kształtowania sędziowskiej części KRS oraz kompetencji Sejmu w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | organ |
Przepisy (18)
Główne
p.u.s.p. art. 69 § § 1b
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
KRS może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru sprawiedliwości lub ważnym interesem społecznym, w szczególności, jeśli przemawia za tym racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego lub potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów. Słowo „może” oznacza uznaniową kompetencję KRS.
Pomocnicze
p.u.s.p. art. 69 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 67 roku życia albo z dniem osiągnięcia wieku określonego w § 1a, chyba że nie później niż na sześć miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Ministrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego.
u.KRS art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
Naruszenie przez podjęcie uchwały bez wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy, tj. przeprowadzenie oceny w sposób dowolny i arbitralny oraz faktyczne pominięcie istotnej części zgromadzonej dokumentacji.
u.KRS art. 42 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
Naruszenie przez brak należytego, tj. merytorycznego i kompleksowego uzasadnienia uchwały.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawa.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nieusuwalność sędziów.
Konstytucja RP art. 186 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
KRS jako organ stojący na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
u.SN art. 26 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznawania odwołań od uchwał KRS.
TFUE art. 267 § akapit trzeci
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Tryb pytań prejudycjalnych do TSUE.
TFUE art. 4
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada przyznania kompetencji i poszanowanie tożsamości narodowej państw członkowskich.
TUE art. 19 § ust. 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Wymóg zapewnienia przez państwa członkowskie skutecznej ochrony sądowej.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
u.KRS art. 44 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Konstytucja RP art. 194 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego przez Sejm.
Konstytucja RP art. 199 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wybór sędziów Trybunału Stanu przez Sejm.
Konstytucja RP art. 187 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sposób wyboru członków KRS określa ustawa.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek sędziego do stosowania prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do ingerencji w materialną treść uchwały KRS. • KRS działała w granicach przysługującego jej uznania. • Analiza KRS była indywidualna i wieloaspektowa. • Przepisy krajowe dotyczące przechodzenia sędziów w stan spoczynku są zgodne z prawem UE. • Skład i kompetencje KRS są zgodne z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez KRS (dowolność, arbitralność, pominięcie dokumentacji). • Naruszenie przepisów prawa materialnego przez KRS (niezastosowanie art. 69 § 1 p.u.s.p., błędna wykładnia art. 69 § 1b p.u.s.p.). • Naruszenie zasad konstytucyjnych (demokratyczne państwo prawa, praworządność, nieusuwalność sędziów). • Wniosek o przekazanie sprawy do Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. • Wniosek o zwrócenie się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi. • Wniosek o ustalenie nieistnienia uchwały KRS.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do ingerencji w materialną treść zaskarżonej uchwały • Krajowa Rada Sądownictwa może wyrazić zgodę, a nie wyraża zgodę – oznacza to uznaniową kompetencję • Możliwość dalszego pełnienia służby sędziowskiej ma jedynie charakter fakultatywny i stanowi wyjątek od tej reguły • Sędzia w stanie spoczynku pozostaje sędzią, stąd nie sposób dopatrzyć się naruszenia art. 180 ust. 1 Konstytucji RP • Kompetencje Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie wykładni prawa Unii Europejskiej nie obejmują kształtowania ustroju organów konstytucyjnych państw członkowskich • Wniosek o ustalenie nieistnienia skarżonej uchwały jako wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który ma nie posiadać przymiotów i kompetencji nadanych Radzie przez Konstytucję RP, jest całkowicie bezpodstawny i sprowadza się do kwestionowania porządku prawnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Aleksander Stępkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Czubik
członek
Mirosław Sadowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przechodzenia sędziów w stan spoczynku, kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa, kontrola sądowa uchwał KRS, zgodność polskiego prawa z prawem UE w zakresie ustroju sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego osiągającego wiek emerytalny i procedury przed KRS. Interpretacja przepisów konstytucyjnych i unijnych może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa, rolą KRS i Sądu Najwyższego, a także relacją polskiego prawa z prawem UE. Jest to temat budzący duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i mediach.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy sędzia po 65. roku życia może dalej orzekać? Kluczowa decyzja w sprawie X.Y.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.