Orzeczenie · 2022-05-31

I NKRS 121/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-05-31
SNAdministracyjnesądownictwo administracyjneWysokanajwyższy
Krajowa Rada Sądownictwapowołanie sędziegoasesor sądowysądownictwo administracyjnepostępowanie nominacyjneuchwała KRSSąd Najwyższykontrola orzecznictwa

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z odwołania M. K. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) nr [...] z dnia 28 maja 2021 r., która ponownie rozpatrzyła sprawę dotyczącą postępowania w przedmiocie powołania M. K. do pełnienia urzędu na dwa stanowiska asesorskie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w W. (ogłoszone w Monitorze Polskim z 2019 r., poz. 372). KRS, powołując się na art. 45 ust. 1 ustawy o KRS, uznała, że ujawniła się nowa okoliczność – złożenie przez M. K. kandydatury na cztery stanowiska sędziego WSA (ogłoszone w Monitorze Polskim z 2020 r., poz. 745) – co uzasadniało ponowne rozpatrzenie sprawy. KRS uchyliła następnie pkt 1 uchwały z 27 października 2020 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie M. K. na stanowisko asesora i umorzyła postępowanie ze zgłoszenia M. K. na to stanowisko, opierając się na art. 29 § 1 pkt 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 57 § 1a Prawa o ustroju sądów powszechnych, który zakazuje kandydatowi na stanowisko sędziego w sądzie powszechnym zgłaszania kandydatury na stanowisko sędziego w SN, NSA lub WSA do czasu zakończenia postępowania w sądzie powszechnym, co powoduje zakończenie tego postępowania ex lege. M. K. wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 57 § 1a Prawa o ustroju sądów powszechnych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę KRS. Sąd uznał, że chociaż formalnie zaistniała przesłanka ponownego rozpatrzenia sprawy (ujawnienie się nowej okoliczności), to jednak zarzuty skarżącego dotyczące braku podstaw do stwierdzenia zakończenia postępowania w sprawie powołania na asesora okazały się zasadne. Sąd Najwyższy zinterpretował art. 57 § 1a i 1b Prawa o ustroju sądów powszechnych w sposób zawężający, wskazując, że dotyczą one sytuacji, gdy kandydat na sędziego w sądzie powszechnym zgłasza się jednocześnie na stanowisko w SN, NSA lub WSA, i odwrotnie. Stwierdził, że przepis ten nie ma odpowiedniego zastosowania do postępowania w przedmiocie powołania na stanowisko asesora sądowego w WSA, ponieważ art. 29 § 1 pkt 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych przewiduje jedynie subsydiarne i dorozumiane stosowanie przepisów o sądach powszechnych. W związku z tym, M. K. mógł równolegle ubiegać się o stanowisko asesora w WSA i sędziego w WSA, a złożenie kandydatury na sędziego nie kończyło postępowania w sprawie asesora. W konsekwencji, zaskarżona uchwała KRS była pozbawiona podstaw prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących równoczesnego ubiegania się o stanowiska sędziowskie i asesorskie w sądach administracyjnych oraz zasady ponownego rozpatrywania spraw przez Krajową Radę Sądownictwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniami nominacyjnymi w sądownictwie administracyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy złożenie przez kandydata kandydatury na stanowisko sędziego w sądzie administracyjnym w toku postępowania o powołanie na stanowisko asesora w tym samym sądzie, stanowi podstawę do ponownego rozpatrzenia sprawy przez Krajową Radę Sądownictwa i zakończenia postępowania w sprawie powołania na asesora?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie kandydatury na stanowisko sędziego WSA w toku postępowania o powołanie na stanowisko asesora w WSA nie stanowi podstawy do ponownego rozpatrzenia sprawy przez KRS ani do zakończenia postępowania w sprawie powołania na asesora.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy dotyczące zakazu równoczesnego ubiegania się o stanowiska sędziowskie w sądach powszechnych i administracyjnych (art. 57 § 1a i 1b Prawa o ustroju sądów powszechnych) powinny być interpretowane zawężająco i nie mają zastosowania do sytuacji, gdy kandydat ubiega się o stanowisko asesora w WSA i jednocześnie o stanowisko sędziego w WSA. Przepis art. 29 § 1 pkt 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych przewiduje jedynie subsydiarne stosowanie przepisów o sądach powszechnych, a nie wszystkich ich regulacji, zwłaszcza tych o wąskim zakresie zastosowania.

Czy okoliczność ujawnienia się po podjęciu uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa, ale przed faktycznym dostrzeżeniem jej przez organ, może stanowić podstawę do ponownego rozpatrzenia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli pierwsza czynność organu umożliwiająca ujawnienie tej okoliczności nastąpiła po podjęciu uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że dla oceny, czy określona okoliczność posiada walor 'nowości' w danym postępowaniu, należy uznać chwilę podjęcia przez Krajową Radę Sądownictwa pierwszej czynności, umożliwiającej ujawnienie owej nowej okoliczności. Nie ma przy tym znaczenia, czy w tym momencie okoliczność została rzeczywiście dostrzeżona – liczy się chronologia zdarzeń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie uchwały
Strona wygrywająca
M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskarżący
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaorgan

Przepisy (8)

Główne

u.k.r.s. art. 45 § 1 i 3

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Rada może z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania ponownie rozpatrzyć sprawę w przypadku ujawnienia nowych okoliczności. O ponownym rozpatrzeniu albo jego odmowie Rada rozstrzyga w drodze uchwały.

p.u.s.a. art. 29 § 1 pkt 4

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Do postępowania w przedmiocie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu w przedmiocie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu powszechnego.

p.u.s.p. art. 57 § 1a

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Osoba, która zgłosiła swoją kandydaturę na wolne stanowisko sędziowskie w sądzie powszechnym nie może, do czasu zakończenia postępowania w sprawie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim w sądzie powszechnym, zgłosić swej kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Najwyższym, Naczelnym Sądzie Administracyjnym ani wojewódzkim sądzie administracyjnym. Zgłoszenie kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie w tych sądach powoduje zakończenie postępowania w sprawie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim w sądzie powszechnym. Sąd Najwyższy zinterpretował ten przepis zawężająco, uznając, że nie ma on zastosowania do sytuacji kandydata na asesora w WSA.

Pomocnicze

u.k.r.s. art. 44 § 1 zd. 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

u.k.r.s. art. 41

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Przepis dotyczący umorzenia postępowania.

p.u.s.p. art. 57 § 1b

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Osoba, która zgłosiła swoją kandydaturę na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Najwyższym, Naczelnym Sądzie Administracyjnym albo wojewódzkim sądzie administracyjnym, nie może, do czasu zakończenia postępowania w sprawie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim w tym sądzie, zgłosić swej kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie w sądzie powszechnym. Sąd Najwyższy zinterpretował ten przepis zawężająco.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący uchylenia orzeczenia.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy kasacyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dotyczące zakazu równoczesnego ubiegania się o stanowiska sędziowskie w sądach powszechnych i administracyjnych (art. 57 § 1a i 1b p.u.s.p.) mają charakter zawężający i nie mają zastosowania do sytuacji kandydata na asesora w WSA, który jednocześnie ubiega się o stanowisko sędziego w WSA. • Złożenie kandydatury na stanowisko sędziego WSA nie kończy postępowania w sprawie powołania na stanowisko asesora w WSA, ponieważ art. 29 § 1 pkt 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych przewiduje jedynie subsydiarne stosowanie przepisów o sądach powszechnych.

Odrzucone argumenty

Krajowa Rada Sądownictwa prawidłowo uznała, że ujawniła się nowa okoliczność (złożenie kandydatury na sędziego WSA) uzasadniająca ponowne rozpatrzenie sprawy. • Złożenie kandydatury na sędziego WSA w toku postępowania o powołanie na asesora w WSA powoduje zakończenie tego drugiego postępowania ex lege.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe przyjęcie, iż w każdym z tych postępowań organ „wie” o wszelkich okolicznościach, które zostały mu zakomunikowane w innych postępowaniach już od chwili, gdy dana informacja dotarła do tego organu • Za adekwatną dla dokonania oceny, czy określona okoliczność posiada walor „nowości” w danym postępowaniu, należy uznać chwilę podjęcia przez Krajową Radę Sądownictwa pierwszej czynności, umożliwiającej ujawnienie owej nowej okoliczności. • opisane w art. 57 § 1a i 1b p.u.s.p. ograniczenia powinny być interpretowane w sposób zawężający • nie znajduje on odpowiedniego zastosowania do postępowania w przedmiocie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym.

Skład orzekający

Paweł Księżak

przewodniczący-sprawozdawca

Oktawian Nawrot

członek

Janusz Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących równoczesnego ubiegania się o stanowiska sędziowskie i asesorskie w sądach administracyjnych oraz zasady ponownego rozpatrywania spraw przez Krajową Radę Sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniami nominacyjnymi w sądownictwie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy zasad powoływania sędziów i asesorów, co jest kluczowe dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i może być interesujące dla prawników. Wykładnia przepisów przez Sąd Najwyższy jest istotna dla praktyki.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy kandydat na sędziego może jednocześnie ubiegać się o stanowisko asesora?

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst