Orzeczenie · 2025-09-30

I NC 3057/23

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-09-30
SAOSPracyochrona miejsc pracyWysokaokręgowy
COVID-19pomoc publicznaFGŚPzwolnienie ze składekdofinansowanieustawa covidowasprawiedliwość społecznazasady współżycia społecznegozatajenie informacji

Sprawa dotyczyła żądania Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. zasądzenia od pozwanego I. K. kwoty 30 369,41 zł wraz z odsetkami. Powództwo pierwotnie zostało uwzględnione nakazem zapłaty referendarza sądowego, jednak pozwany złożył sprzeciw. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu wyrokiem z 11 czerwca 2024 r. oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy covidowej oraz Kodeksu cywilnego. Kluczowym zarzutem było uznanie, że pozwany uzyskał dofinansowanie z FGŚP na wynagrodzenia i składki, mimo wcześniejszego skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w związku z COVID-19, co miało być niezgodne z warunkami umowy i przepisami. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok w całości. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, uznając je za bezsporne. Stwierdził, że pozwany skorzystał ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres marzec-maj 2020 r. na podstawie art. 31zo ustawy covidowej. Jednocześnie zawarł umowę z Dyrektorem WUP na dofinansowanie wynagrodzeń i składek za czerwiec-sierpień 2020 r. z FGŚP, składając we wniosku oświadczenie, że nie skorzystał i nie zamierza skorzystać ze zwolnień z opłacania składek. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany zataił istotną okoliczność, co stanowiło podstawę do żądania zwrotu środków jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 2 k.c.). Sąd podkreślił, że takie działanie narusza zasady sprawiedliwości społecznej i równości, wynikające z art. 2 Konstytucji RP, gdyż inni przedsiębiorcy, którzy ujawnili fakt zwolnienia, nie otrzymali podobnego wsparcia. W konsekwencji Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda 30 328,73 zł z odsetkami oraz 39,68 zł z odsetkami, odstępując od obciążenia pozwanego kosztami postępowania przed sądem pierwszej instancji na podstawie art. 102 k.p.c. ze względu na trudną sytuację finansową pozwanego w okresie pandemii. Zasądzono również od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących pomocy publicznej w okresie pandemii COVID-19, zasady sprawiedliwości społecznej i równości w dostępie do środków publicznych, konsekwencje zatajenia informacji przy ubieganiu się o pomoc.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą covidową i pomocą z FGŚP; późniejsze zmiany legislacyjne lub orzecznicze mogą wpływać na stosowanie tej wykładni.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przedsiębiorca, który skorzystał ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w związku z COVID-19, może jednocześnie otrzymać dofinansowanie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na pokrycie tych samych składek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zataił fakt skorzystania ze zwolnienia, naruszając tym samym zasady sprawiedliwości społecznej i równości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że pozwany zataił fakt skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek, co było warunkiem uzyskania dofinansowania z FGŚP. Pomimo potencjalnej możliwości kumulacji pomocy w świetle późniejszych interpretacji, zatajenie informacji przez pozwanego było rażące i nieakceptowalne, naruszając zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec innych przedsiębiorców.

Czy środki pobrane z FGŚP na pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, gdy przedsiębiorca uzyskał zwolnienie z ich opłacania, stanowią świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zostały uzyskane w wyniku zatajenia istotnych okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że środki te były nienależne, ponieważ pozwany uzyskał je podstępnie, zatajając fakt skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek, co było kluczowe dla decyzji o przyznaniu dofinansowania.

Czy zatajenie przez przedsiębiorcę faktu skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w związku z COVID-19, przy jednoczesnym ubieganiu się o dofinansowanie z FGŚP na te same składki, stanowi nadużycie prawa podmiotowego lub naruszenie zasad współżycia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że takie zachowanie pozwanego było rażące, nieakceptowalne i naruszało zasadę lojalności wobec partnera umowy, co uzasadniało żądanie zwrotu środków.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P.organ_państwowypowód
I. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

ustawa covidowa art. 15g § ust. 16 i 18

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zakaz kumulacji pomocy publicznej, w tym z FGŚP, w odniesieniu do tych samych pracowników i tych samych tytułów wypłat.

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Niewłaściwa wykładnia umowy i wniosku, uznanie wykorzystania środków na składki za zgodne z umową, mimo zwolnienia.

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Świadczenia pobrane na dofinansowanie składek, w sytuacji zwolnienia z ich opłacania, uznane za świadczenia nienależne.

Pomocnicze

ustawa covidowa art. 31zo

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa prawna zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zastosowanie w kontekście zasad współżycia społecznego i nadużycia prawa.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 1 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 15g ust. 16 i 18 ustawy covidowej poprzez błędne przyjęcie, że zwrot świadczeń wymaga tożsamości podmiotowej i przedmiotowej z inną pomocą, podczas gdy wystarczająca jest tożsamość podmiotowa. • Naruszenie art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z § 5 ust. 2 umowy poprzez błędną wykładnię, uznającą wykorzystanie środków na składki za zgodne z umową, mimo zwolnienia z ich opłacania. • Niezastosowanie art. 410 § 2 k.c. i niezakwalifikowanie świadczeń pobranych na dofinansowanie składek jako nienależnych. • Zatajenie przez pozwanego faktu skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek, co stanowiło podstawę do żądania zwrotu środków jako świadczenia nienależnego i naruszało zasady sprawiedliwości społecznej i równości.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu pierwszej instancji oddalająca powództwo.

Godne uwagi sformułowania

pozostaje w ścisłym związku z zasadą równości: „Zasada sprawiedliwości społecznej wymaga, aby zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej jako adresatów danych norm prawnych. • nie jest demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości, przynajmniej pojmowanej jako dążenie do zachowania równości w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli. • Wykorzystanie przez pozwanego uprawnień wynikających z przepisów prawa nastąpiło w wyniku zatajenia przez niego faktu od którego powód wówczas uzależniał przystąpieniem do umowy. • nadużył prawa podmiotowego na skutek zachowania rażącego i nieakceptowalnego w społeczeństwie oraz obowiązującej w stosunkach cywilnoprawnych zasady lojalności wobec partnera

Skład orzekający

Ewa Blumczyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy publicznej w okresie pandemii COVID-19, zasady sprawiedliwości społecznej i równości w dostępie do środków publicznych, konsekwencje zatajenia informacji przy ubieganiu się o pomoc."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą covidową i pomocą z FGŚP; późniejsze zmiany legislacyjne lub orzecznicze mogą wpływać na stosowanie tej wykładni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnie znanej pandemii COVID-19 i pomocy publicznej, a jej rozstrzygnięcie opiera się na zasadach sprawiedliwości społecznej i uczciwości, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców.

Czy pomoc z FGŚP w czasie pandemii była legalna? Sąd Okręgowy ujawnia zatajone fakty i zmienia wyrok!

Dane finansowe

WPS: 30 369,41 PLN

zwrot środków z FGŚP: 30 328,73 PLN

zwrot środków z FGŚP: 39,68 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst