I NB 6/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie z powództwa J. G. przeciwko Ż. spółce z o.o. o zapłatę, w związku z wnioskiem o zbadanie wymogów niezawisłości sędziego, z powodu wad procesowych stwierdzonych przez TSUE i ETPCz, wymagających zmian legislacyjnych.
Sąd Najwyższy, w sprawie z powództwa J. G. przeciwko Ż. spółce z o.o. o zapłatę, zawiesił postępowanie na wniosek spółki dotyczący niezawisłości sędziego. Decyzja ta wynika z konieczności usunięcia wad procesowych stwierdzonych w wyrokach TSUE (C-718/21) i ETPCz (Wałęsa przeciwko Polsce), które dotyczą wadliwości Krajowej Rady Sądownictwa i Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Sąd uznał, że tylko ustawodawca może naprawić te wady, a zawieszenie jest niezbędne do uniknięcia naruszenia prawa UE.
Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek spółki Ż. o.o. dotyczący niezawisłości sędziego w sprawie o zapłatę, postanowił zawiesić postępowanie. Podstawą tej decyzji są stwierdzone wady procesowe, które wynikają z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 21 grudnia 2023 r., C-718/21) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (wyrok z 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce). TSUE uznał, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana na podstawie ustawy z 2017 r. nie jest niezależna od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a orzeczenia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego są wadliwe. ETPCz stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wskazując na wadliwość sądu ukształtowanego z udziałem tej KRS. Sąd Najwyższy, powołując się na zasadę lojalnej współpracy i konieczność zapewnienia jednolitego stosowania prawa UE, uznał, że zawieszenie postępowania jest jedyną drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, gdyż usunięcie wad procesowych wymaga zmian legislacyjnych, które leżą w gestii ustawodawcy. Zawieszenie nastąpiło na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam, do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją systemowe wady procesowe związane z funkcjonowaniem Krajowej Rady Sądownictwa i Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, które zostały stwierdzone przez TSUE i ETPCz.
Uzasadnienie
TSUE i ETPCz stwierdziły, że KRS ukształtowana na podstawie ustawy z 2017 r. nie jest niezależna, co prowadzi do wadliwości orzeczeń wydawanych z jej udziałem, w tym przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zawieszenie postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Ż. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwany |
| Sąd Najwyższy Tomasz Demendecki | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany per analogiam do zawieszenia postępowania w celu usunięcia wad procesowych stwierdzonych przez TSUE i ETPCz, które wymagają zmian legislacyjnych.
Pomocnicze
TUE art. 4 § ust. 3 akapit pierwszy
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy, nakładająca na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia stosowania i poszanowania prawa Unii.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura odesłania prejudycjalnego, kluczowa dla zapewnienia jednolitej wykładni prawa Unii.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., na podstawie której ukształtowano KRS, uznaną przez TSUE za wadliwą.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Artykuł dotyczący prawa do rzetelnego procesu, naruszony w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność usunięcia wad procesowych stwierdzonych przez TSUE i ETPCz. Tylko ustawodawca może usunąć stwierdzone wady procesowe. Zawieszenie postępowania jest niezbędne do uniknięcia naruszenia prawa UE i Konwencji.
Godne uwagi sformułowania
konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności zawieszenie postępowania jest w praktyce jedyną możliwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa
Skład orzekający
Leszek Bosek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności zawieszenia postępowania w przypadku stwierdzenia wad ustrojowych systemu sądownictwa przez organy międzynarodowe, wymagających interwencji ustawodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości polskiego sądownictwa, stwierdzonej przez TSUE i ETPCz.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sądownictwa w Polsce, z odniesieniami do kluczowych wyroków TSUE i ETPCz, co czyni je niezwykle istotnym dla prawników i obywateli.
“Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie: Polska praworządność pod lupą TSUE i ETPCz!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NB 6/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa J. G. przeciwko Ż. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę, w przedmiocie wniosku Ż. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego w sprawie II NSNc 101/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesza postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym. UZASADNIENIE W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19, mającej moc zasady prawnej, Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawą funkcjonowania Unii Europejskiej jest wzajemne zaufanie państw członkowskich, w szczególności przez przestrzeganie prawa Unii Europejskiej. Z tego względu, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy wyrażoną w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) – Państwa Członkowskie zapewniają na swym terytorium stosowanie i poszanowanie prawa Unii oraz podejmują w tym celu środki służące zapewnieniu wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii. Realizacji celów Unii służyć ma system sądowniczy, na który składa się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz sądy państw członkowskich. Zapewnienie jednolitego stosowania prawa Unii na całym jej obszarze wymaga ścisłej współpracy TSUE oraz sądów państw członkowskich, w tym zwłaszcza sądów ostatniej instancji. Jej ramy wyznacza procedura odesłania prejudycjalnego przewidziana w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany Dz.Urz. UE 2016 C 202, s. 1), która, ustanawiając dialog między sądami, zwłaszcza między Trybunałem a sądami Państw Członkowskich, ma na celu zapewnienie jednolitej wykładni prawa Unii, umożliwiając tym samym zapewnienie jego spójności, skuteczności i autonomii. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21 potwierdzono, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3), nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową. Stwierdzona wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedłożone przez tak ukształtowany Sąd. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyznaczył termin na jego usunięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyną stwierdzonej wady procesowej jest przede wszystkim wydanie orzeczenia przez sąd ukształtowany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa działającej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3). Mając na względzie utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a nadto ustrojowy charakter instytucji pytań prejudycjalnych i jej fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego Unii Europejskiej (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 6 marca 2018 r., C-284/16), Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania jest w praktyce jedyną możliwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, ponieważ w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową. Wadliwość procesowa tego rodzaju nie ustanie per se nawet z chwilą opuszczenia przez Państwo Członkowskie Unii Europejskiej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2024 r., C-516/22). Zawieszenie postępowania z urzędu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam , okazało się zatem konieczne do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI