Orzeczenie · 2023-04-20

I NB 4/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-04-20
SNinneorganizacja sądownictwaŚrednianajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegoniezawisłość sędziowskabezstronnośćkrajowa rada sądownictwapostępowanie cywilnekpc

Sędzia Sądu Najwyższego, Maciej Pacuda, złożył wniosek o własne wyłączenie od orzekania w sprawie dotyczącej zbadania niezawisłości i bezstronności sędziego Marka Dobrowolskiego. Jako podstawę wniosku wskazał sposób powołania sędziego Dobrowolskiego na urząd, argumentując, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 49 § 1 i art. 51 k.p.c.) dotyczących wyłączenia sędziego. Podkreślono, że instytucja ta ma na celu zapewnienie rozpoznania sprawy przez sąd w składzie wolnym od wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziów. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił konstytucyjną zasadę niezawisłości sędziowskiej, jej aspekty (subiektywny i obiektywny), a także powiązanie z bezstronnością, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, TSUE i ETPCz. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że sędzia wnioskodawca nie wykazał żadnych konkretnych okoliczności faktycznych (osobistych, ekonomicznych, służbowych), które mogłyby uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności lub niezawisłości w rozpatrywanej sprawie. Podniesiono, że przedstawione przez niego argumenty stanowiły jedynie wyraz jego poglądów prawnych, a nie dowód istnienia podstaw do wyłączenia. W konsekwencji, uznając wniosek za niespełniający wymogów prawnych, Sąd Najwyższy oddalił go.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego i kryteria oceny jego zasadności w kontekście braku konkretnych dowodów na stronniczość lub brak niezawisłości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście orzecznictwa dotyczącego niezawisłości sędziowskiej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania na jego wniosek, jeżeli powołuje się jedynie na sposób powołania innego sędziego, nie wykazując własnych osobistych, ekonomicznych czy służbowych powiązań z przedmiotem sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego nie został uwzględniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sędzia wnioskujący o wyłączenie nie wykazał żadnych okoliczności faktycznych, które mogłyby uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności lub niezawisłości. Powołanie się na sposób powołania innego sędziego stanowiło jedynie wyraz poglądów prawnych wnioskodawcy, a nie dowód istnienia podstaw do wyłączenia zgodnie z art. 49 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
W. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaorgan
Maciej Pacudaosoba_fizycznasędzia wnioskujący o wyłączenie
Marek Dobrowolskiosoba_fizycznasędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 51

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia zawiadamia sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia.

k.p.c. art. 49 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska stanowi zasadę ustrojową.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy ma prawo do rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

Ustawa o zmianie ustawy Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której przepisy dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa były podstawą powołania sędziego Marka Dobrowolskiego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez sędziego wnioskującego o wyłączenie konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających wątpliwości co do jego bezstronności lub niezawisłości. • Powołanie się na sposób powołania innego sędziego stanowi wyraz poglądów prawnych, a nie podstawę do wyłączenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sędziego wnioskującego o wyłączenie oparta na sposobie powołania innego sędziego, sugerująca potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie • niezawisłość sędziowska stanowi zasadę ustrojową • nie może być sędzią bezstronnym sędzia zawisły • wnioskodawca nie wykazał żadnych okoliczności faktycznych [...] które uzasadniałyby powzięcie wątpliwości, co do jego bezstronności lub niezawisłości.

Skład orzekający

Mirosław Sadowski

przewodniczący

Maciej Pacuda

wnioskodawca

Marek Dobrowolski

sędzia SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego i kryteria oceny jego zasadności w kontekście braku konkretnych dowodów na stronniczość lub brak niezawisłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście orzecznictwa dotyczącego niezawisłości sędziowskiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - wyłączenia sędziego, oraz odnosi się do szeroko dyskutowanej kwestii niezawisłości sędziowskiej w Polsce, co czyni ją interesującą dla prawników i osób zajmujących się praworządnością.

Czy sędzia może sam się wyłączyć od orzekania z powodu poglądów na powołanie innego sędziego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst