Orzeczenie · 2025-03-19

I KZP 9/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentówŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćsąd najwyższyzagadnienie prawnekodeks postępowania karnegozaświadczenie lekarskieoszustwokorupcja

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie, dotyczące wyłączenia sędziego od rozpoznania apelacji od wyroku w sprawie oskarżonych o czyny z art. 229 § 3 k.k. i inne, w sytuacji gdy sędzia ten brał już udział w rozpoznaniu spraw innych oskarżonych o podobne czyny, opierając się na zbliżonym materiale dowodowym. Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo ETPCz, TSUE i SN, wskazując na potrzebę oceny bezstronności sędziego w takich sytuacjach. Sąd Najwyższy, po analizie przesłanek formalnych określonych w art. 441 § 1 k.p.k., odmówił podjęcia uchwały. Stwierdził, że sąd pytający dokonał kompleksowej analizy judykatury i przedstawił dość jednoznaczne konkluzje, nie wykazując wątpliwości co do sposobu rozstrzygnięcia, co wyklucza potrzebę uniwersalnej wykładni prawa przez Sąd Najwyższy. Ponadto, drugie z pytań nie zostało sformułowane zgodnie z procedurą. Sąd Najwyższy przypomniał dominujące stanowisko orzecznicze, zgodnie z którym sędzia powinien być wyłączony, gdy materiał dowodowy w kolejnej sprawie był już przedmiotem jego jednoznacznej oceny w sprawie ściśle powiązanej, jednakże podkreślił konieczność indywidualnej analizy każdej sytuacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w przypadku niespełnienia wymogów formalnych z art. 441 § 1 k.p.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd pytający nie wykazuje wątpliwości interpretacyjnych lub gdy pytanie nie spełnia wymogów proceduralnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uprzedni udział sędziego w składzie sądu rozpoznającego apelację od wyroku w sprawie oskarżonego o czyny z art. 229 § 3 k.k. i inne, stanowi okoliczność wywołującą uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. i konieczność jego wyłączenia od udziału w rozpoznaniu środków odwoławczych wnoszonych w sprawach innych oskarżonych o tak samo zakwalifikowane czyny, przy zbliżonych opisach?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych z art. 441 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pytający sam przedstawił jednoznaczne konkluzje i nie wykazał wątpliwości interpretacyjnych, co wyklucza potrzebę uniwersalnej wykładni prawa przez Sąd Najwyższy. Ponadto, drugie z pytań nie zostało sformułowane zgodnie z procedurą.

Czy sędzia, który brał udział w uprzednio wydanym wyroku sądu drugiej instancji, jest wyłączony jako iudex in sua causa od rozpoznania wniosku strony lub żądania innego sędziego o wyłączenie go z powodów, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k., od udziału w składzie wyznaczonym do rozpoznania apelacji w warunkach opisanych w punkcie 1)?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych z art. 441 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że drugie z pytań nie zostało sformułowane zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 441 § 1 k.p.k., gdyż dotyczy postępowania incydentalnego, które było przedmiotem analizy niejako dopiero w pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznaoskarżony
K. J.osoba_fizycznaoskarżony
J. K.osoba_fizycznaoskarżony
A. K.osoba_fizycznaoskarżony
M. K.osoba_fizycznaoskarżony
M. O.osoba_fizycznaoskarżony
T. B.osoba_fizycznaoskarżony
A. D.osoba_fizycznaoskarżony
U. F.osoba_fizycznaoskarżony
M. Z.osoba_fizycznaoskarżony
A. W.osoba_fizycznaoskarżony
S. B.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 229 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 273

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 441 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 441 § 1 k.p.k., co uzasadnia odmowę podjęcia uchwały. • Sąd pytający sam przedstawił jednoznaczne konkluzje i nie wykazał wątpliwości interpretacyjnych, co wyklucza potrzebę uniwersalnej wykładni prawa przez Sąd Najwyższy. • Drugie z pytań nie zostało sformułowane zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 441 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia wymogów określonych w art. 441 § 1 k.p.k. • nie jest rolą Sądu Najwyższego utwierdzanie sądów powszechnych w ich przekonaniach co do kierunku wykładni przepisów. • istota problemu sprowadza się do oceny in concreto czy w kolejnej sprawie materiał dowodowy podlegający analizie nie był już wcześniej przedmiotem jednoznacznej wypowiedzi sądu mającego orzekać w nowym postępowaniu.

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący

Marek Pietruszyński

sprawozdawca

Waldemar Płóciennik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w przypadku niespełnienia wymogów formalnych z art. 441 § 1 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd pytający nie wykazuje wątpliwości interpretacyjnych lub gdy pytanie nie spełnia wymogów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezstronności sędziego i potencjalnego konfliktu interesów, choć ostatecznie Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął meritum z powodów formalnych. Jest to interesujące dla prawników procesowych.

Czy sędzia może orzekać w sprawie, w której już wcześniej oceniał dowody? Sąd Najwyższy odmawia uchwały z powodów formalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst