I KZP 8/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 września 2017 r. odmówił podjęcia uchwały w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w S. dotyczące interpretacji terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych (art. 28 ust. 4 ustawy o PIT w brzmieniu do 31.12.2006 r.). Sąd Okręgowy pytał, czy określenie „w terminie płatności podatku” odnosi się wyłącznie do terminu wskazanego w art. 28 ust. 2, czy również do terminu z art. 28 ust. 3 tej ustawy. Sąd Najwyższy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki formalne do podjęcia uchwały, w tym wymóg, aby zagadnienie prawne było kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy oraz aby sąd odwoławczy podjął wystarczające próby samodzielnego wyjaśnienia wątpliwości. Szczególną uwagę zwrócono na kwestię przedawnienia karalności czynu zarzucanego podejrzanej, która mogła nastąpić przed wszczęciem postępowania przygotowawczego. Mimo odmowy podjęcia uchwały, Sąd Najwyższy dokonał szczegółowej analizy merytorycznej przepisów, wskazując, że termin płatności podatku, o którym mowa w art. 28 ust. 4, odnosi się zarówno do terminu z ust. 2, jak i ust. 3 ustawy. Podkreślono, że w przypadku złożenia oświadczenia o przeznaczeniu środków na cele mieszkaniowe, a następnie niedotrzymania tego warunku, termin płatności podatku przypada najpóźniej następnego dnia po upływie dwóch lat od sprzedaży nieruchomości, a do tego dnia podatnik jest zobowiązany złożyć deklarację PIT-23. Sąd wskazał również, że niejasna redakcja przepisów art. 28 u.p.d.o.f. może wpływać na ocenę winy w sprawach karnych skarbowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych w kontekście sprzedaży nieruchomości i przeznaczenia środków na cele mieszkaniowe, a także kwestie przedawnienia karalności czynów skarbowych i przesłanki wystąpienia z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2006 r., choć z uwagi na przepisy przejściowe może mieć zastosowanie do starszych transakcji. Analiza przedawnienia i przesłanek formalnych jest uniwersalna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy określenie „w terminie płatności podatku” użyte w art. 28 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu do 31.12.2006 r.) odnosi się wyłącznie do terminu płatności wskazanego w art. 28 ust. 2, czy również do terminu wskazanego w art. 28 ust. 3 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Określenie „w terminie płatności podatku” odnosi się zarówno do terminu wskazanego w art. 28 ust. 2, jak i w art. 28 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, analizując systematykę przepisów i cel ich wprowadzenia, doszedł do wniosku, że ustawa przewiduje więcej niż jeden termin płatności podatku. Zwolnienie podatkowe nie jest definitywne, a jego utrata skutkuje powstaniem zobowiązania podatkowego i obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami w terminie określonym w art. 28 ust. 3, który jest terminem płatności podatku. Odsetki o niższej stawce mają charakter sankcji za przesunięcie terminu płatności.
Czy w przypadku złożenia oświadczenia o przeznaczeniu środków ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, a następnie niedotrzymania tego warunku, podatnik jest zobowiązany do złożenia korekty deklaracji PIT-23?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli podatnik złożył deklarację PIT-23, a następnie nie postąpił zgodnie ze złożonym oświadczeniem, przepis art. 28 ust. 4 u.p.d.o.f. rodzi obowiązek skorygowania deklaracji.
Uzasadnienie
Jeśli podatnik złożył deklarację PIT-23, a następnie nie dotrzymał warunków zwolnienia, obowiązek zapłaty podatku powstaje, co skutkuje obowiązkiem złożenia korygującej deklaracji na podstawie art. 28 ust. 4 u.p.d.o.f.
Czy w sprawie doszło do przedawnienia karalności zarzucanego czynu skarbowego?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte, ale Sąd Najwyższy wskazał, że kwestia ta budzi zasadnicze wątpliwości i powinna być zbadana w pierwszej kolejności, gdyż mogła nastąpić przed wszczęciem postępowania przygotowawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo analizuje przepisy dotyczące przedawnienia karalności przestępstw skarbowych i momentu wszczęcia postępowania. Wskazuje, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji, moment wszczęcia postępowania przygotowawczego (wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów) jest niejasny, co może oznaczać, że karalność czynu uległa przedawnieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | podejrzana/oskarżona |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| Drugi Urząd Skarbowy w S. | organ_państwowy | oskarżyciel skarbowy |
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.f. art. 28 § ust. 2, 2a, 3, 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określenie „w terminie płatności podatku” odnosi się do terminów wskazanych w ust. 2 i 3. Podatnik, który złożył oświadczenie o przeznaczeniu środków na cele mieszkaniowe, a następnie nie dotrzymał warunku, jest zobowiązany zapłacić podatek wraz z odsetkami w terminie określonym w ust. 3 i złożyć deklarację PIT-23.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 32 lit. a lub e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisy dotyczące zwolnienia podatkowego z tytułu przeznaczenia środków na cele mieszkaniowe.
k.p.k. art. 441 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do przekazania zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
k.k.s. art. 56 § § 2, § 4
Kodeks karny skarbowy
Przepisy dotyczące przestępstw skarbowych związanych z uszczupleniem podatku.
k.k.s. art. 44 § § 1, § 2, § 3, § 5
Kodeks karny skarbowy
Przepisy dotyczące przedawnienia karalności przestępstw skarbowych.
o.p. art. 47 § § 3
Ordynacja podatkowa
Definicja terminu płatności podatku dla podatników zobowiązanych do samodzielnego obliczenia i wpłaty.
o.p. art. 5
Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2, 6
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 71 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Moment wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy.
k.p.k. art. 313 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Warunki wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 1
Przepis przejściowy dotyczący stosowania art. 28 u.p.d.o.f. do nieruchomości wybudowanych do 31.12.2006 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez Sąd Okręgowy wymogów formalnych do wystąpienia z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego. • Konieczność zbadania w pierwszej kolejności kwestii przedawnienia karalności czynu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Okręgowego dotycząca potrzeby zasadniczej wykładni ustawy. • Argumentacja prokuratora o braku obowiązku złożenia deklaracji PIT-23 w przypadku niespełnienia warunków zwolnienia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie może zastępować sądów w dokonywaniu wykładni ustawy, a powinien jedynie dokonywać wykładni zasadniczej, tj. takiej, która ma charakter wyjątkowy, często precedensowy, odnoszący się do zagadnień dotąd niewyjaśnionych, budzących spory i kontrowersje. • Systematyka art. 28 u.p.d.o.f. wskazuje, że użyte w ustępie 4 tego artykułu określenie „termin płatności” odnosi się zarówno do terminu zapłaty podatku określonego w ust. 2, jak i ust. 3 tego artykułu. • Zobowiązanie podatkowe tworzy „dla podatników obowiązek uiszczenia podatku, a dla organu podatkowego uprawnienie, będące zarazem także obowiązkiem, do żądania takiej zapłaty, jej przyjęcia lub egzekwowania należnej sumy z zastosowaniem przewidzianych środków przymusu.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Cesarz
członek
Andrzej Ryński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych w kontekście sprzedaży nieruchomości i przeznaczenia środków na cele mieszkaniowe, a także kwestie przedawnienia karalności czynów skarbowych i przesłanki wystąpienia z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2006 r., choć z uwagi na przepisy przejściowe może mieć zastosowanie do starszych transakcji. Analiza przedawnienia i przesłanek formalnych jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej ze sprzedażą nieruchomości i celami mieszkaniowymi, a także zawiera szczegółową analizę przedawnienia karnego skarbowego i procedury zadawania pytań prawnych Sądowi Najwyższemu, co jest cenne dla prawników.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Kiedy naprawdę płacimy podatek od sprzedaży mieszkania?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.