I KZP 8/07

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  26  KWIETNIA  2007  R. 
I  KZP  8/07 
 
 
Przewodniczący: sędzia SN S. Zabłocki.  
Sędziowie SN: L. Misiurkiewicz (sprawozdawca), J. Sobczak. 
Prokurator Prokuratury Krajowej: A. Herzog. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Edmunda K. i Zbigniewa R., po 
rozpoznaniu, przekazanego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k., przez Sąd 
Okręgowy w C., postanowieniem z dnia 17 stycznia 2007 r., zagadnienia 
prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: 
 
„Czy jest wygraną w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy o grach i 
zakładach wzajemnych z 29 lipca 1992 r. wygrana w postaci punktów 
kredytowych w ramach opłaconego czasu gry umożliwiająca 
wykorzystanie zdobytych punktów w następnej grze po dokonaniu 
stosownej opłaty?” 
p o s t a n o w i ł   odmówić podjęcia uchwały. 
 
 
Z  U Z A S A D N I E N I A: 
 
Edmund K. został oskarżony o to, że będąc wspólnikiem spółki 
cywilnej „A.” i będąc z tego tytułu na podstawie przepisów prawa 
uprawnionym i zobowiązanym do prowadzenia spraw gospodarczych tej 
spółki, działając wspólnie i w porozumieniu ze wspólnikiem Zbigniewem R., 
prowadził wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i 

 
2 
zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4 poz. 27 ze zm.), w okresie od 
dnia 2 grudnia 2002 r. do dnia 11 lutego 2005 r., w lokalu Zbigniewa B., w 
miejscowości P., gry na trzech automatach o nazwach: Popeye, King Tut i 
Bank, to jest o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. 
Zbigniew R. został oskarżony o to, że będąc wspólnikiem spółki 
cywilnej „A.” i będąc z tego tytułu na podstawie przepisów prawa 
uprawnionym i zobowiązanym do prowadzenia spraw gospodarczych tej 
spółki, działając wspólnie i w porozumieniu ze wspólnikiem Edmundem K., 
prowadził wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i 
zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4 poz. 27 ze zm.), w okresie 
od dnia 2 grudnia 2002 r. do dnia 11 lutego 2005 r. w lokalu Zbigniewa B., 
w miejscowości P., gry na trzech automatach o nazwach: Popeye, King Tut 
i Bank, to jest o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. 
Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2006 r. uniewinnił 
oskarżonych Edmunda K. i Zbigniewa R. od popełnienia zarzucanego im 
czynu, na podstawie art. 230 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. zwrócił 
oskarżonym 3 automaty do gry szczegółowo opisane w pkt 1, 2 i 3 wykazu 
dowodów rzeczowych, na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 
1 k.k.s. kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.  
Sąd Rejonowy ustalił, że zakwestionowane automaty do gry (chociaż 
ich nazwy zostały błędnie wskazane w akcie oskarżenia) nie wypłacały 
żadnych wygranych pieniężnych ani też nagród rzeczowych. Gra na tych 
urządzeniach rozpoczynała się wrzuceniem monety i w zależności od 
nominału gracz kupował punkty kredytowe i określony czas. W czasie 
poszczególnych etapów gry ilość punktów malała lub rosła w zależności od 
umiejętności grającego. Gdy ilość punktów zmalała do zera, choćby przed 
końcem wykupionego czasu gry, oznaczało to zakończenie gry. Natomiast 
w sytuacji, gdy gracz posiadał pewne umiejętności to zdobywał punkty, ale 
po upływie wykupionego czasu automat „przestawał grać”, przestały być 

 
3 
aktywne przyciski niezależnie od tego, czy pozostawała jeszcze pewna 
liczba punktów do wykorzystania. Dalsza ewentualna gra na automacie 
rozpoczynała się od początku po wrzuceniu monety, co powodowało 
pojawienie się na wyświetlaczu w miejsce napisu liczby nowych 
opłaconych minut również liczby wcześniej zdobytych punktów. Zdaniem 
Sądu Rejonowego, powyższe działanie automatów do gry powoduje, że nie 
są to automaty do gry, o których mowa w art. 2 ust 2a ustawy o grach i 
zakładach wzajemnych, albowiem nie wypłacają wygranych pieniężnych i 
rzeczowych, a nadto wygrane punkty kredytowe nie umożliwiały 
kontynuowania gry bez uprzedniego uiszczenia opłaty. Grający na tych 
automatach – zdaniem Sądu – nie uzyskiwał żadnej wymiernej korzyści. 
Powyższy wyrok zaskarżył apelacją oskarżyciel publiczny – Urząd 
Skarbowy w K. Zarzucił temu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych 
przyjęty za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść oraz obrazę 
przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię przepisów art. 2 
ust. 2a i art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach 
wzajemnych, a tym samym niezakwalifikowanie zachowania oskarżonego 
jako przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. 
Oskarżyciel wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie 
sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. 
Zdaniem oskarżyciela, pomimo istnienia w automatach do gry 
ogranicznika czasowego, wygrane wcześniej punkty kredytowe w 
poprzedniej grze, po wrzuceniu ponownie monety pozwalały na 
kontynuację tej samej gry, a więc wygraną były punkty kredytowe, które 
pozwalały kontynuować grę od momentu, w którym została ona przerwana. 
Na rozprawie apelacyjnej Urząd Skarbowy poparł swą apelację, 
zarzuty i wnioski w niej zawarte, natomiast Prokurator wnosił o utrzymanie 
zaskarżonego wyroku w mocy. 
Sąd Okręgowy w C. rozpoznając wniesiony środek odwoławczy 

 
4 
uznał, że wyłoniło się zagadnienie prawne wymagające zasadniczej 
wykładni 
ustawy 
i 
przekazania 
go 
celem 
rozpoznania 
Sądowi 
Najwyższemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.k., ponieważ ma ono istotne 
znaczenie w kwestii odpowiedzialności z art. 107 § 1 k.k.s. a zawiera się w 
pytaniu – „Czy jest wygraną w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o grach i 
zakładach wzajemnych z 29 lipca 1992 r. wygrana w postaci punktów 
kredytowych w ramach opłaconego czasu gry umożliwiająca wykorzystanie 
zdobytych punktów w następnej grze po dokonaniu stosownej opłaty”. 
Sąd Najwyższy zważył co następuje. 
/.../ Zauważyć przy tym należy, że w sprawie zarzuty apelacji 
dotyczyły naruszenia nie art. 2 ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. (Dz. U. 
z 2004 r. Nr 4, poz. 27), jak błędnie wskazano w pytaniu prawnym, a art. 2 
ust 2a i art. 2 ust 2b tej ustawy, a więc układ procesowy uprawnia do 
rozważenia jedynie pojęcia wygranej rzeczowej na gruncie tych dwóch 
ostatnich przepisów. 
Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego, 
Sądowi temu chodzi o kwestię rozumienia użytego we wskazanych wyżej 
przepisach pojęcia „wygranej rzeczowej” w odniesieniu do gry na 
automatach w sytuacji, kiedy – w odniesieniu do konkretnego stanu 
faktycznego – automaty do gry nie wypłacają wygranych pieniężnych i 
rzeczowych, 
a 
wygrane 
punkty 
kredytowe 
nie 
uprawniały 
do 
kontynuowania gry bez uprzedniego uiszczenia opłaty. 
Problem rozumienia pojęcia „wygranej rzeczowej” – w rozumieniu art. 
2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach 
wzajemnych (Dz. U. z 1998 r., Nr 102, poz. 650) – był przedmiotem 
rozważań i rozstrzygnięć w orzecznictwie sądowym. 
W uchwale z dnia 24 listopada 1999 r., I KZP 39/99 (OSNKW 2000, 
z. 1-2, poz. 9) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że „wygraną rzeczową” w 
rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 

 
5 
102, poz. 650) jest nie tylko uzyskanie własności rzeczy, lecz również 
nabycie uprawnień do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu 
prawnego”. 
Stanowisko to spotkało się w piśmiennictwie zarówno z aprobatą (O. 
Górniok: Glosa do uchwały SN z dnia 24 listopada 1999 r., I KZP 39/99, 
OSP 2000, z. 6, poz. 96), jak i krytyką (E. Kosiński: Glosa do uchwały SN I 
KZP 39/99, Mon. Podat. 2000, nr 10, s.27 oraz tegoż autora: Wygrana 
rzeczowa w polskim prawie hazardowym, KPP 2002, nr 3, str.205 i nast.). 
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 sierpnia 2005 r. (V KK 28/05, R-
OSNKW 2005, poz.1596) w nawiązaniu do prezentowanej wyżej uchwały 
Sądu Najwyższego przyjął, że pojęcia „wygranej rzeczowej” w rozumieniu 
art. 2 ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach 
wzajemnych „nie można sprowadzać do wygranej rzeczy, lecz obejmować 
nim trzeba także uzyskanie uprawnień do korzystania z rzeczy w sposób 
określony umową gry. Mieści się w tym również to, co w umowie gry na 
automacie określono jako wygraną – tj. uprawnienie do kontynuowania 
gry”. Z uzasadnienia tego wyroku wynika w sposób jednoznaczny, że 
chodzi o kontynuowanie gry na automacie bez uiszczenia nowej opłaty.  
Konsekwentne w tym przedmiocie jest orzecznictwo Naczelnego 
Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym „gra o wygraną, która ma 
postać prawa do kontynuowania gry bez konieczności wnoszenia nowej 
opłaty, jest grą na automatach w rozumieniu art. 2 ust 2 a ustawy z dnia 29 
lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych” (m.in. wyroki NSA:  z dnia 
18 lutego 2003 r., II SA 4197/01 – niepubl., z dnia 3 kwietnia 2004 r., II SA 
2509/01, LEX nr 194496, z dnia 30 listopada 2004 r., GSK 967/04, 
ONSAiWSA 2005/5/104, nadto wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lipca 
2004 r., II SA 1438/03, LEX nr 159782). 
Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny wskazuje na to, że 
jedyną 
wygraną 
w 
grze 
prowadzonej 
na 
zakwestionowanych 
u 

 
6 
oskarżonego automatach były zdobyte „punkty kredytowe”. Nie dawały one 
jednak uprawnienia do kontynuowania gry bez uiszczenia nowej opłaty. 
W tych warunkach to rzeczą Sądu odwoławczego jest ocena, czy ta 
sytuacja w świetle dotychczasowego orzecznictwa, daje podstawy do 
ewentualnego przyjęcia, że w grę wchodzi „wygrana rzeczowa”, czy 
uzyskane „punkty kredytowe” wpływały na nabycie uprawnienia do 
korzystania z rzeczy pomimo braku możliwości kontynuowania gry bez 
wniesienia nowej opłaty. Chodzi przecież o to, że w ponownej grze gracz 
uzyskuje zwiększoną pulę punktów kredytowych, stwarzającą większą 
szansę pełnego wykorzystania opłaconego czasu gry. W istocie, gracz 
otrzymuje wygraną w postaci punktów o określonej wartości, które może 
przeznaczyć na dalszą grę w automacie, co stwarza możliwość wydłużenia 
czasu tej gry. 
To Sąd Okręgowy – jako sąd odwoławczy – ma ocenić, w konkretnej 
sytuacji faktycznej, jak należy rozumieć pojęcie „wygranej rzeczowej” w 
odniesieniu do gry na automatach objętych treścią zarzutów, dysponując w 
tym przedmiocie konkretnym orzecznictwem zarówno Sądu Najwyższego, 
jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nadto powyższą refleksją 
Sądu Najwyższego. 
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy odmówił podjęcia 
uchwały w odpowiedzi na zadane pytanie prawne.