Orzeczenie · 2024-11-27

I KZP 7/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-11-27
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kontrola operacyjnaprokuraturasąd najwyższypytanie prawneskuteczność powołaniaprawo o prokuraturzekpk

Sąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, dotyczące skuteczności powołania Prokuratora Krajowego Jacka Bilewicza oraz Prokuratora Okręgowego Piotra Kowalika, co miało wpływ na możliwość zarządzenia kontroli operacyjnej. Sąd Apelacyjny uznał, że istnieją rozbieżności w interpretacji przepisów i przedstawił trzy pytania prawne. Sąd Najwyższy, po analizie stanowiska prokuratora Prokuratury Krajowej oraz uczestników postępowania, odmówił podjęcia uchwały. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że przedstawione pytania nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 441 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że pytania te dotyczą ustaleń faktycznych, a nie zasadniczej wykładni ustawy, nie wykazano ścisłego związku z konkretną sprawą, a Sąd Apelacyjny nie podjął próby samodzielnego rozstrzygnięcia wątpliwości. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że ocena skuteczności powołania prokuratora pozostaje poza kognicją sądu karnego, a w przypadku braku uzurpacji funkcji, należy przyjąć skuteczność powierzenia obowiązków. Sąd Najwyższy skrytykował brak staranności Sądu Apelacyjnego w przygotowaniu zagadnienia prawnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność przedstawienia zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu w trybie art. 441 § 1 k.p.k., właściwość sądu karnego do oceny skuteczności powoływania organów prokuratury, wymogi formalne pytań prawnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania przed Sądem Najwyższym i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii powoływania prokuratorów.

Zagadnienia prawne (4)

Czy na mocy decyzji Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska wydanej w dniu 12 stycznia 2024 r. na wniosek Prokuratora Generalnego Adama Bodnara, Jacek Bilewicz został skutecznie powołany na stanowisko I Zastępcy Prokuratora Generalnego pełniącego obowiązki Prokuratora Krajowego?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, wskazując, że pytanie dotyczy ustaleń faktycznych i nie spełnia wymogów dla trybu pytań prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pytanie o skuteczność powołania dotyczy faktów, a nie zasadniczej wykładni prawa, i nie zostało wykazane jego powiązanie z konkretną sprawą ani potrzeba zasadniczej wykładni ustawy.

Czy wykonując stanowisko I Zastępcy Prokuratora Generalnego pełniącego obowiązki Prokuratora Krajowego, prokurator Jacek Bilewicz mógł skutecznie powierzyć Piotrowi Kowalikowi pełnienie funkcji Prokuratora Okręgowego w Warszawie?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, wskazując, że pytanie dotyczy ustaleń faktycznych i nie spełnia wymogów dla trybu pytań prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pytanie o skuteczność powierzenia funkcji dotyczy faktów, a nie zasadniczej wykładni prawa, i nie zostało wykazane jego powiązanie z konkretną sprawą ani potrzeba zasadniczej wykładni ustawy.

Czy Piotr Kowalik, powołany w wyżej wymieniony sposób do pełnienia funkcji Prokuratora Okręgowego w Warszawie, był uprawniony do złożenia pisemnej zgody na pisemne wystąpienie przez Komendanta Stołecznego Policji do Sądu Okręgowego w Warszawie o zarządzenie kontroli operacyjnej?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, wskazując, że pytanie dotyczy ustaleń faktycznych i nie spełnia wymogów dla trybu pytań prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pytanie o uprawnienie do złożenia zgody dotyczy faktów, a nie zasadniczej wykładni prawa, i nie zostało wykazane jego powiązanie z konkretną sprawą ani potrzeba zasadniczej wykładni ustawy.

Czy sąd karny jest właściwy do oceny skuteczności powierzenia obowiązków służbowych Pierwszego Zastępcy Prokuratora Generalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ocena skuteczności powierzenia obowiązków pozostaje poza zakresem kognicji sądu karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że ocena skuteczności powierzenia obowiązków funkcjonariuszowi publicznemu pozostaje we właściwości sądów administracyjnych lub cywilnych (sądów pracy), a nie sądu karnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówić podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Komendant Stołeczny Policjiorgan_państwowywnioskodawca
Prokurator Prokuratury Krajowej Dariusz Kuberskiorgan_państwowyprokurator
Niezależne Stowarzyszenie Prokuratorów Ad Voceminneuczestnik postępowania
Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów „Sędziowie RP”inneuczestnik postępowania
Stowarzyszenie Prawnicy dla Polskiinneuczestnik postępowania
Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iurisinneuczestnik postępowania
Rzecznik Interesu Społecznegoinneuczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 441 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa warunki dopuszczalności przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 8

Kodeks postępowania karnego

Wyraża zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego.

u.o. Policji art. 19 § ust. 1

Ustawa o Policji

Dotyczy przesłanek zarządzenia kontroli operacyjnej.

u.o. SN art. 82

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przewiduje możliwość wystąpienia z abstrakcyjnym zagadnieniem prawnym.

Prawo o prokuraturze

Ustawa Prawo o prokuraturze

Ustawa, której wykładni dotyczyło przedstawione zagadnienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 441 § 1 k.p.k. • Pytania dotyczą ustaleń faktycznych, a nie zasadniczej wykładni ustawy. • Nie wykazano ścisłego związku między zagadnieniem prawnym a konkretną sprawą. • Sąd Apelacyjny nie podjął próby samodzielnego rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych. • Ocena skuteczności powierzenia obowiązków prokuratora pozostaje poza kognicją sądu karnego.

Godne uwagi sformułowania

zagadnienia prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy • zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego • exceptiones non sunt extendendae (zakaz wykładni rozszerzającej wyjątków) • nie można zastępować sądów w dokonywaniu jakiejkolwiek wykładni, powinno jedynie dokonywać wykładni zasadniczej • ocena skuteczności powierzenia obowiązków pozostaje we właściwości odrębnego pionu sądownictwa - sądów administracyjnych • nie można zaakceptować sytuacji, w której orzeczenie sądu powszechnego - sądu karnego miałoby tworzyć swego rodzaju dualizm bytu prawnego • Sąd odwoławczy nie wykazał choćby minimalnej staranności w przygotowaniu zagadnienia prawnego

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Michał Laskowski

sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność przedstawienia zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu w trybie art. 441 § 1 k.p.k., właściwość sądu karnego do oceny skuteczności powoływania organów prokuratury, wymogi formalne pytań prawnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania przed Sądem Najwyższym i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii powoływania prokuratorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z prokuraturą i kontrolą operacyjną, a także procedury przed Sądem Najwyższym, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.

Sąd Najwyższy odmawia rozstrzygnięcia kluczowej kwestii dotyczącej powołania Prokuratora Krajowego – dlaczego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst