I KZP 6/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, dotyczące skuteczności powołania Prokuratora Krajowego, w sytuacji gdy nie uzyskano opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Apelacyjny powziął wątpliwość, czy Prokurator Krajowy powołany bez tej opinii może skutecznie wyrazić zgodę na wniosek o kontrolę operacyjną. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących pytań prawnych (art. 441 § 1 k.p.k.), stwierdził, że przedstawione zagadnienie nie spełnia wymaganych przesłanek. Podkreślono, że Sąd Najwyższy w tym trybie nie rozstrzyga konkretnych kazusów ani nie udziela porad prawnych, lecz zajmuje się problemami interpretacyjnymi wymagającymi zasadniczej wykładni ustawy. W ocenie Sądu Najwyższego, kwestia skuteczności powołania Prokuratora Krajowego w opisanych okolicznościach jest zagadnieniem faktycznym, a nie prawnym. Sąd wskazał, że Prezes Rady Ministrów podjął wymagane czynności proceduralne, a brak opinii Prezydenta RP, który nie przedstawił jej mimo zwrócenia się o nią, należy traktować jako opinię negatywną, która nie blokuje możliwości powołania. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że opinia Prezydenta RP w procesie powoływania jest niewiążąca, w przeciwieństwie do pisemnej zgody wymaganej przy odwołaniu. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił odmówić podjęcia uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących pytań prawnych do Sądu Najwyższego (art. 441 k.p.k.) oraz kwestii proceduralnych związanych z powoływaniem Prokuratora Krajowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniem Prokuratora Krajowego i procedurą pytań prawnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba powołana na urząd Pierwszego Zastępcy Prokuratora Generalnego - Prokuratora Krajowego niezgodnie z regulacją art. 14 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze (z uwagi na nieuzyskanie opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej), może skutecznie wyrazić pisemną zgodę na złożenie przez Zastępcę Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji wniosku w trybie art. 19 ust. 1 ustawy o Policji do Sądu Okręgowego, czy też wniosek pochodzi w takiej sytuacji od nieuprawnionego podmiotu?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że zagadnienie to dotyczy kwestii faktycznych, a nie prawnych wymagających zasadniczej wykładni ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów art. 441 § 1 k.p.k., ponieważ dotyczy ustalenia stanu faktycznego (skuteczności powołania Prokuratora Krajowego), a nie problemu interpretacyjnego wymagającego wykładni norm prawnych. Sąd wskazał, że Prezes Rady Ministrów podjął wymagane czynności, a brak opinii Prezydenta RP należy traktować jako opinię negatywną, która nie blokuje powołania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zastępca Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokurator Prokuratury Krajowej Dariusz Kuberski | organ_państwowy | prokurator |
| Niezależne Stowarzyszenie Prokuratorów Ad Vocem | inne | organizacja społeczna |
| Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów „Sędziowie RP” | inne | organizacja społeczna |
| Stowarzyszenie Prawnicy dla Polski | inne | organizacja społeczna |
| Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris | instytucja | organizacja społeczna |
| adw. J.K. | osoba_fizyczna | Rzecznik Interesu Społecznego |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 441 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja pytań prawnych wymaga łącznego wystąpienia przesłanek: zagadnienie musi być prawne, wymagać zasadniczej wykładni ustawy i wyłaniać się przy rozpoznawaniu środka odwoławczego, a od jego rozstrzygnięcia zależy rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy nie rozstrzyga konkretnych kazusów ani nie udziela porad.
Prawo o prokuraturze art. 14 § § 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego - Prokurator Krajowy jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek Prokuratora Generalnego, po uzyskaniu opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Brak opinii Prezydenta RP, mimo wystąpienia o nią, nie blokuje powołania i powinien być traktowany jako opinia negatywna.
u.o.Policji art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Dotyczy wniosku o zarządzenie kontroli operacyjnej.
Pomocnicze
u.o.Policji art. 19 § ust. 9a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Określa, kto może upoważnić zastępców do składania wniosków o kontrolę operacyjną.
k.p.k. art. 119
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów formalnych pism procesowych.
k.p.k. art. 120
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy instytucji uzupełnienia braków formalnych.
Konstytucja RP art. 126 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ogólne umocowanie dla działania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione zagadnienie prawne dotyczy kwestii faktycznych, a nie prawnych wymagających zasadniczej wykładni ustawy. • Prezes Rady Ministrów podjął wymagane czynności proceduralne związane z powołaniem Prokuratora Krajowego. • Brak opinii Prezydenta RP, mimo wystąpienia o nią, należy traktować jako opinię negatywną, która nie blokuje możliwości powołania. • Opinia Prezydenta RP w procesie powoływania jest niewiążąca.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył co następuje. • Rację ma prokurator Prokuratury Krajowej, a także przedstawiciele organizacji społecznych, gdy w swoich stanowiskach wnosili o odmowę podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały. • Zadaniem Sądu Najwyższego działającego w trybie art. 441 § 1 k.p.k. nie jest zaś rozstrzyganie konkretnych kazusów, bądź udzielanie porad, jak należy postąpić w określonej sytuacji, potwierdzenie albo zaprzeczenie słuszności określonego poglądu interpretacyjnego prezentowanego przez sąd odwoławczy, a także kwestie ustaleń faktycznych. • Sąd Apelacyjny w Warszawie, chociaż nie wynika to wprost z treści pytania, w istocie zmierza do ustalenia, czy wskazane w pytaniu zdarzenie faktyczne - akt powołania Pierwszego Zastępcy Prokuratora Generalnego - Prokuratora Krajowego przez Prezesa Rady Ministrów bez wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii, doprowadziło do ukształtowania wiążącego stosunku prawnego - skutecznego powołania Prokuratora Krajowego. • Nie sposób przecież mówić na gruncie instytucji z art. 441 § 1 k.p.k. o wykładni faktów. • Prezes Rady Ministrów wykonał wszystkie konieczne czynności wskazane w treści art. 14 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. […]
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Michał Laskowski
członek
Jarosław Matras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pytań prawnych do Sądu Najwyższego (art. 441 k.p.k.) oraz kwestii proceduralnych związanych z powoływaniem Prokuratora Krajowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniem Prokuratora Krajowego i procedurą pytań prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z funkcjonowaniem Prokuratury Krajowej i relacjami między władzami państwowymi, co budzi duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i mediach.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o Prokuratora Krajowego: czy brak opinii Prezydenta RP unieważnia powołanie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.