I KZP 6/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w T. dotyczące stosowania zakazu dowodowego wynikającego z art. 52 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego do psychologa prowadzącego terapię rodzinną oskarżonego. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości, czy psycholog może być objęty tym zakazem, zwłaszcza gdy informacje uzyskane w terapii miały posłużyć jako dowód w sprawie karnej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że nie zostały spełnione wszystkie warunki formalne do podjęcia uchwały w trybie art. 441 § 1 k.p.k. Wskazał na brak próby interpretacji przepisów przez sąd niższej instancji, wadliwe odwołanie się do ustawy o zawodzie psychologa, która jeszcze nie weszła w życie, oraz na to, że zagadnienie nie wykazuje istotnych wątpliwości interpretacyjnych, które wymagałyby rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Niemniej, sąd podkreślił, że art. 52 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego ustanawia bezwzględny zakaz dowodowy dla każdej osoby wykonującej czynności określone w tej ustawie, niezależnie od jej statusu zawodowego, i stanowi przepis szczególny wobec art. 180 k.p.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 52 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego jako bezwzględnego zakazu dowodowego dla psychologów wykonujących czynności w ramach tej ustawy, nawet w przypadku terapii rodzinnej.
Orzeczenie dotyczy odmowy podjęcia uchwały z przyczyn formalnych, jednak zawiera istotne wskazania co do wykładni przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy psycholog prowadzący terapię rodzinną obejmującą rodzinę oskarżonego, a tym samym samego oskarżonego, jest objęty zakazem dowodowym określonym w art. 52 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych do jego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd niższej instancji nie podjął próby interpretacji przepisów, wadliwie odwołał się do ustawy, która jeszcze nie weszła w życie, i nie wykazał istotnych wątpliwości interpretacyjnych.
Czy przepis art. 52 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego ustanawia bezwzględny zakaz dowodowy dla każdej osoby wykonującej czynności określone w tej ustawie, będąc przepisem szczególnym w stosunku do art. 180 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten dotyczy każdej osoby wykonującej czynności określone w ustawie i ustanawia bezwzględny zakaz dowodowy, będąc przepisem szczególnym w stosunku do art. 180 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 52 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego odnosi się do każdego, niezależnie od wykonywanego zawodu, kto wykonuje czynności określone w art. 2 tej ustawy, a wobec tego takiej osoby nie można przesłuchać co do okoliczności przewidzianych w art. 52 ust. 1, nawet jeśli wyrazi gotowość ujawnienia tajemnicy zawodowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. B. | osoba_fizyczna | świadek |
| R. I. | osoba_fizyczna | świadek |
| Prokurator Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w T. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
Przepisy (7)
Główne
u.o.z.p. art. 52 § 1
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Ustanawia bezwzględny zakaz dowodowy dla każdej osoby wykonującej czynności określone w ustawie, będąc przepisem szczególnym w stosunku do art. 180 k.p.k. Nie można przesłuchiwać takiej osoby co do okoliczności przewidzianych w tym przepisie, nawet jeśli wyrazi gotowość ujawnienia tajemnicy zawodowej.
Pomocnicze
u.o.z.p. art. 50 § 1
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Określa krąg osób obowiązanych do zachowania tajemnicy w związku z wykonywaniem czynności wynikających z ustawy.
k.p.k. art. 180
Kodeks postępowania karnego
Ogólny przepis dotyczący przesłuchania świadka, który jest zastępowany przez szczególny przepis art. 52 ust. 1 u.o.z.p.
k.p.k. art. 441 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
k.p.k. art. 327 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna do wznowienia postępowania przygotowawczego.
k.k. art. 200 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa doprowadzenia małoletniego do obcowania płciowego lub innej czynności seksualnej.
u.z.p.i.s.z.p. art. 14
Ustawa o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów
Przepis dotyczący tajemnicy zawodowej psychologa, który jeszcze nie wszedł w życie w dacie orzekania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu nie spełnia wszystkich przesłanek formalnych wynikających z art. 441 § 1 k.p.k. • Sąd Okręgowy nie podjął próby interpretacji przepisów prawa. • Sąd Okręgowy odwołał się do ustawy, która jeszcze nie weszła w życie.
Godne uwagi sformułowania
ustanawia on bezwzględny zakaz dowodowy, będąc przepisem szczególnym w stosunku do unormowania art. 180 k.p.k. • takiej osoby nie można przesłuchać co do okoliczności przewidzianych w art. 52 ust. 1, nawet jeżeli wyrazi ona gotowość ujawnienia tego rodzaju tajemnicy zawodowej.
Skład orzekający
L. Paprzycki
przewodniczący-sprawozdawca
K. Cesarz
sędzia
F. Tarnowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 52 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego jako bezwzględnego zakazu dowodowego dla psychologów wykonujących czynności w ramach tej ustawy, nawet w przypadku terapii rodzinnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy podjęcia uchwały z przyczyn formalnych, jednak zawiera istotne wskazania co do wykładni przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony tajemnicy zawodowej psychologa w kontekście postępowania karnego, co jest istotne dla prawników i samych psychologów.
“Czy psycholog może być zmuszony do ujawnienia tajemnicy zawodowej w procesie karnym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.