I KZP 50/2000
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2001 r. (sygn. I KZP 50/2000) rozstrzygnęła rozbieżność w orzecznictwie dotyczącą wykładni art. 254 § 1 k.p.k. w związku z art. 263 § 5 k.p.k. Wniosek Prokuratora Generalnego dotyczył tego, czy nakaz odpowiedniego stosowania art. 263 § 5 k.p.k. w art. 254 § 1 k.p.k. oznacza, że zażalenie na postanowienie sądu w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego rozpoznaje sąd wyższej instancji, czy też sąd odwoławczy w składzie trzech sędziów. Sąd Najwyższy, analizując przepisy kodeksu postępowania karnego, w tym zasady ogólne dotyczące zażaleń (art. 252 § 1 k.p.k.) oraz specyfikę art. 263 k.p.k. regulującego przedłużenie tymczasowego aresztowania, stwierdził, że odesłanie do art. 263 § 5 k.p.k. ma ograniczony zakres. Przepis ten wprowadza szczególny tryb rozpoznawania zażaleń na postanowienia sądu apelacyjnego, czyniąc go sądem odwoławczym w tym zakresie. Sąd Najwyższy uznał, że nakaz „odpowiedniego” stosowania art. 263 § 5 k.p.k. w art. 254 § 1 k.p.k. oznacza, iż dotyczy on wyłącznie sytuacji, gdy sąd apelacyjny orzeka w pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego. Nie rozszerza się on na postanowienia sądów rejonowych czy okręgowych, dla których nadal obowiązują ogólne zasady zaskarżania, przewidujące właściwość sądu wyższego rzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów k.p.k. dotyczących zażaleń na postanowienia o środkach zapobiegawczych, w szczególności zakresu stosowania art. 263 § 5 k.p.k.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskami o uchylenie lub zmianę środków zapobiegawczych i zażaleniami na postanowienia w tym przedmiocie.
Zagadnienia prawne (1)
Jak należy rozumieć zwrot «przepis art. 263 § 5 stosuje się odpowiednio», użyty w art. 254 § 1 in fine k.p.k., a w szczególności, czy oznacza to, że zażalenie na postanowienie sądu rejonowego lub okręgowego w przedmiocie wniosku oskarżonego o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego rozpoznaje odpowiednio sąd rejonowy lub sąd okręgowy w składzie trzech sędziów, czy też sąd odwoławczy wyższego rzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nakaz odpowiedniego stosowania przepisu art. 263 § 5 k.p.k. odnosi się tylko do zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego, gdy orzeka on w pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odesłanie do art. 263 § 5 k.p.k. w art. 254 § 1 k.p.k. ma ograniczony zakres i dotyczy tylko postanowień sądu apelacyjnego wydanych w pierwszej instancji. Nie rozszerza się ono na postanowienia sądów niższych instancji, dla których obowiązują ogólne zasady zaskarżania.
Przepisy (19)
Główne
k.p.k. art. 254 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nakaz odpowiedniego stosowania przepisu art. 263 § 5 k.p.k. odnosi się tylko do zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego, gdy orzeka on w pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 263 § 5
Kodeks postępowania karnego
Określa sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania.
u.SN art. 13 § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do podjęcia uchwały wyjaśniającej przepisy.
u.SN art. 16 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do podjęcia uchwały wyjaśniającej przepisy.
u.SN art. 16 § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do podjęcia uchwały wyjaśniającej przepisy.
k.p.k. art. 252 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ogólne zasady dotyczące zażaleń na postanowienia w przedmiocie środka zapobiegawczego.
k.p.k. art. 428 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sposób wnoszenia zażalenia.
k.p.k. art. 463 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przekazanie zażalenia do rozpoznania przez sąd właściwy.
k.p.k. art. 25 § 2
Kodeks postępowania karnego
Właściwość sądu okręgowego do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu rejonowego.
k.p.k. art. 26
Kodeks postępowania karnego
Właściwość sądu apelacyjnego do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu okręgowego.
k.p.k. art. 27
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy jako sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 459 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zażalenie na inne postanowienia w wypadkach przewidzianych w ustawie.
k.p.k. art. 254 § 2
Kodeks postępowania karnego
Warunek złożenia wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego.
k.p.k. art. 426 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie możliwości wniesienia zażalenia w toku postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 102 § 2
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie o stwierdzenie nieważności.
k.p.k. art. 544 § 1
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie o wznowienie postępowania.
k.p.k. art. 103 § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zastosowania środka zapobiegawczego przez sąd apelacyjny.
k.p.k. art. 545 § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zastosowania środka zapobiegawczego przez sąd apelacyjny.
k.p.k. art. 538
Kodeks postępowania karnego
Powiązanie z art. 545 § 1 k.p.k.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczony zakres stosowania art. 263 § 5 k.p.k. do postanowień sądu apelacyjnego wydanych w pierwszej instancji. • Systemowa spójność przepisów k.p.k. i brak podstaw do rozszerzania stosowania przepisu szczególnego (art. 263 § 5 k.p.k.) na postanowienia sądów niższych instancji. • Racjonalność ustawodawcy w posługiwaniu się techniką legislacyjną.
Odrzucone argumenty
Rozszerzone stosowanie art. 263 § 5 k.p.k. do wszystkich zażaleń na postanowienia sądu w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego. • Argument o wąskim zakresie stosowania art. 263 § 5 k.p.k. jako podstawie do jego rozszerzenia.
Godne uwagi sformułowania
Nakaz odpowiedniego stosowania przepisu art. 263 § 5 k.p.k. odnosi się tylko do zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego, gdy orzeka on w pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego. • Odpowiednie stosowanie przepisu prawa. • Systemowa spójność norm ogólnych i wyjątkowych. • Swoiste „spłaszczenie” struktury sądów.
Skład orzekający
L. Paprzycki
przewodniczący
J. Bratoszewski
członek
H. Gradzik
sprawozdawca
A. Konopka
członek
D. Rysińska
członek
J. Skwierawski
członek
J. Szewczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów k.p.k. dotyczących zażaleń na postanowienia o środkach zapobiegawczych, w szczególności zakresu stosowania art. 263 § 5 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskami o uchylenie lub zmianę środków zapobiegawczych i zażaleniami na postanowienia w tym przedmiocie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym, która wywołała rozbieżności w orzecznictwie. Wyjaśnienie tej kwestii przez Sąd Najwyższy ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników procesowych.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Kto rozpoznaje zażalenie na środek zapobiegawczy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.