I KZP 50/2000

UCHWAŁA SKŁADU SIEDMIU SĘDZIÓW Z DNIA 30 STYCZNIA 2001 R. I KZP 50/2000 Zawarty w art. 254 § 1 zd. 2 in fine k.p.k. nakaz odpowiedniego sto- sowania przepisu art. 263 § 5 k.p.k. odnosi się tylko do zażalenia na po- stanowienie sądu apelacyjnego, gdy orzeka on w pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie SN: J. Bratoszewski, H. Gradzik (sprawozdawca), A. Konopka, D. Rysińska, J. Skwierawski, J. Szewczyk. Prokurator Prokuratury Krajowej: R. Stefański. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2001 r. wniosku Prokuratora Generalnego z dnia 27 grudnia 2000 r., złożonego na podsta- wie art. 13 pkt 3 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz. U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48 ze zm.) – o podjęcie uchwały, mającej na celu wyjaśnienie treści art. 254 § 1 in fine k.p.k., którego stosowanie wywołało rozbieżność w orzecznictwie, a mia- nowicie: „Jak należy rozumieć zwrot «przepis art. 263 § 5 stosuje się odpo- wiednio», użyty w art. 254 § 1 in fine k.p.k., a w szczególności, czy ozna- cza to, że zażalenie na postanowienie sądu rejonowego lub okręgowego w przedmiocie wniosku oskarżonego o uchylenie lub zmianę środka zapobie- gawczego rozpoznaje odpowiednio sąd rejonowy lub sąd okręgowy w składzie trzech sędziów, czy też sąd odwoławczy wyższego rzędu?” 2 u c h w a l i ł udzielić odpowiedzi j a k w y ż e j. U Z A S A D N I E N I E Wniosek Prokuratora Generalnego zmierza do wyjaśnienia treści przepisu art. 254 § 1 k.p.k., w jego nowym brzmieniu, po nowelizacji wpro- wadzonej ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy – kodeks postę- powania karnego, ustawy – przepisy wprowadzające kodeks postępowania karnego oraz ustawy – kodeks karny skarbowy, Dz. U. Nr 62, poz. 717 (określanej dalej jako nowela k.p.k.). Zauważa się we wniosku, że stoso- wanie wymienionego przepisu w części objętej sformułowaniem „...przepis art. 263 § 5 k.p.k. stosuje się odpowiednio” wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. Przedmiotem regulacji w art. 263 § 5 k.p.k. jest wskazanie sądu właściwego do rozpoznania zażalenia na posta- nowienie sądu apelacyjnego wydane na podstawie art. 263 § 4 k.p.k. W krótkim okresie obowiązywania art. 254 § 1 k.p.k., w jego nowym kształcie normatywnym, wykształciły się w praktyce orzeczniczej dwie drogi procedowania. Sądy kierujące się jedną z nich przyjmują, że jeśli przepis art. 263 § 5 k.p.k. konstruuje normę tzw. wewnętrznego trybu odwoławcze- go, czy też tzw. instancji poziomej (analogicznie do uregulowania w art. 426 § 3 k.p.k.), to „odpowiednie” stosowanie go w postępowaniu przewi- dzianym w art. 254 k.p.k. oznacza, iż w takim właśnie trybie rozpoznaje się zażalenie na postanowienie każdego sądu w przedmiocie wniosku o uchy- lenie lub zmianę środka zapobiegawczego. Sądy przyjmujące odmienną procedurę uznają, że odesłanie do art. 263 § 5 k.p.k. ma ograniczony za- sięg, gdyż tryb instancji poziomej, określony w tym przepisie, znajduje za- stosowanie tylko przy rozpoznaniu zażaleń na postanowienia podjęte na podstawie art. 254 § 1 k.p.k. przez sąd apelacyjny. 3 W zaistniałej sytuacji jest oczywiste, że rozbieżność w orzecznictwie, dotycząca kwestii właściwości sądu powołanego do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego, wymaga wyjaśnienia spornego przepisu w trybie art. 13 ust. 3 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym. Potrzeba zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy w tej kwe- stii wynika także stąd, że przeciwstawne poglądy wypowiedziano w komen- tarzach do kodeksu postępowania karnego (P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Suplement do t. I, Warszawa 2000, s. 92 – opowiadający się za instancją poziomą przy roz- poznawaniu zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 254 § 1 przez każdy sąd; S. Zabłocki: Nowela k.p.k. z dnia 20 lipca 2000 r., War- szawa 2000, s. 97-98 – opowiadający się za instancją poziomą tylko przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie wydane przez sąd apelacyjny). Przystępując do rozważenia wstępnie scharakteryzowanego zagad- nienia prawnego, należy uściślić, że wiąże się ono z przepisem art. 254 § 1 k.p.k. w części dotyczącej zaskarżenia postanowienia wydanego przez sąd. Przepis ten nie normuje kwestii zaskarżalności postanowienia sądu w sposób kompleksowy. Nie ma takiej potrzeby, skoro zażalenie na postano- wienie wydane na podstawie art. 254 § 1 k.p.k. należy do szerzej traktowa- nej instytucji zażalenia na postanowienie w przedmiocie środka zapobie- gawczego. Ta zaś znajduje wyczerpujące unormowanie w innych przepi- sach. Podstawowe znaczenie ma przepis art. 252 § 1 k.p.k., stanowiący że na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego przysługuje za- żalenie na zasadach ogólnych. Odwołując się do tych zasad ustawodawca zdecydował, że postępowanie związane z wniesieniem i rozpoznaniem za- żalenia na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego prze- 4 biega według przepisów rozdziału 50 k.p.k. – „Zażalenie” – i innych, ściśle z nimi sprzężonych. W sytuacji gdy zagadnienie prawne zwerbalizowane we wniosku Pro- kuratora Generalnego dotyczy wyłącznie sądowego stadium postępowania karnego, celowe jest wskazanie na odpowiednie, istotne uregulowania na- leżące do powołanych w art. 252 § 1 k.p.k. zasad ogólnych. Tak np. w myśl art. 428 § 1 k.p.k. zażalenie (jak każdy środek odwoławczy) wnosi się na piśmie do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie. Sąd, na którego po- stanowienie złożono zażalenie, może je uwzględnić, jeżeli orzeka w tym samym składzie, w którym wydał zaskarżone postanowienie; w innych wy- padkach prezes sądu przekazuje zażalenie niezwłocznie sądowi powoła- nemu do rozpoznania zażalenia (art. 463 § 1 k.p.k.). Sądem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane w pierwszej instancji przez sąd rejonowy jest sąd okręgowy (art. 25 § 2 k.p.k.), a na postanowie- nie wydane w pierwszej instancji przez sąd okręgowy – sąd apelacyjny (art. 26 k.p.k.). Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenia na postanowienia sądu apelacyjnego wydane w pierwszej instancji (np. w wypadku określonym w art. 102 § 9 k.p.k.), a także na niektóre zarządzenia prezesa sądu odwo- ławczego (np. art. 530 § 3 k.p.k.), jest również sądem odwoławczym (art. 27 k.p.k.). Ranga przepisu art. 252 § 1 k.p.k. wyraża się w tym, że łącznie z po- wołanymi w nim, przytoczonymi, najważniejszymi ogólnymi zasadami wno- szenia i rozpoznawania zażaleń, tworzy jednolity i zupełny model postępo- wania odwoławczego odnoszącego się do zaskarżenia postanowienia w przedmiocie środka zapobiegawczego. Jeśli w uregulowaniach szczegól- nych ustawodawca od niego odstępuje, to wyraźnie oznacza przedmiot i zakres modyfikacji, pozostawiając zarazem, jako podlegające stosowaniu, pozostałe normy wypełniające ogólny wzorzec tego postępowania. Zacho- wana zostaje w ten sposób systemowa spójność norm ogólnych i wyjątko- 5 wych w ramach tego samego aktu prawnego. Przykładem jest przepis art. 263 k.p.k. po zmianach dokonanych nowelą k.p.k. Przed jej wejściem w życie z dniem 1 września 2000 r., przepis regulujący instytucję przedłuże- nia tymczasowego aresztowania, nie zawierał odrębnej jednostki redakcyj- nej (paragrafu) normującej właściwość funkcjonalną sądu powołanego do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie przedłużenia aresztowania. Obowiązywały w tej kwestii ogólne zasady procedowania, unormowane w innych przepisach. Odstępując jednak częściowo od mode- lu ogólnego, wprowadzono w noweli k.p.k. nowy przepis w art. 263 k.p.k., oznaczony jako § 5, w innym niż wcześniej brzmieniu, zmieniający sposób zaskarżenia postanowienia w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania, wydanego przez sąd apelacyjny. Zmiana ta nie narusza w niczym standardowego trybu zaskarżenia postanowień sądu rejonowego lub okręgowego, podejmowanych w tym samym przedmiocie. Równie ścisłe związanie systemowe zachodzi między ogólnym unormowaniem w art. 252 § 1 k.p.k. a przepisem art. 254 k.p.k., nadającym oskarżonemu uprawnienie do złożenia w każdym czasie wniosku o uchyle- nie lub zmianę środka zapobiegawczego, a także określającym tok postę- powania w przedmiocie wniosku. W poprzednim brzmieniu, obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2000 r., art. 254 k.p.k. zawierał sformułowanie wyłącza- jące uprawnienie do złożenia zażalenia na postanowienie sądu. Gdyby oderwać je od treści art. 252 § 1 k.p.k., należałoby uznać je za zbędne. Za- sada wyrażona w art. 459 § 2 k.p.k. („Zażalenie przysługuje... na inne po- stanowienia w wypadkach przewidzianych w ustawie”) narzuca bowiem odmienną technikę legislacyjną przy tworzeniu przepisów kodeksu – obli- gującą do pozytywnego wskazania, że na określone postanowienie przy- sługuje zażalenie. Nie ma natomiast potrzeby zamieszczania tekstu o nie- przysługiwaniu zażalenia. Taką wolę ustawodawcy ujawnia sam brak w przepisie sformułowania uprawniającego do złożenia zażalenia. Jeśli jed- 6 nak w art. 254 k.p.k. (w poprzednim brzmieniu) zdecydowano o zamiesz- czeniu formuły negatywnej, to właśnie ze względu na konsekwencje inte- gralnego powiązania tego przepisu z art. 252 § 1 k.p.k. Wszak postano- wienie sądu w przedmiocie wniosku złożonego w trybie art. 254 k.p.k. nale- ży do postanowień w przedmiocie środka zapobiegawczego i jako takie podlega ogólnym normom zaskarżenia zawartym w art. 252 § 1 k.p.k. Przy uwzględnieniu tej korelacji, brak w art. 254 k.p.k. zastrzeżenia wyłączają- cego uprawnienie do złożenia zażalenia na postanowienie sądu oznaczał- by, iż przysługuje ono na podstawie art. 252 § 1 k.p.k. Wprowadzenie for- muły negatywnej do art. 254 k.p.k. było zatem konieczne, gdyż tylko w ten sposób, przy zachowaniu zasady niesprzeczności między normami, mógł ustawodawca wyłączyć uprawnienie do wniesienia zażalenia na postano- wienie sądu, gwarantowane w art. 252 § 1 k.p.k. Nowelizacja przepisu art. 254 k.p.k., z wyodrębnieniem w jego struk- turze dwóch paragrafów, polegała przede wszystkim na usunięciu sformu- łowania o nieprzysługiwaniu zażalenia na postanowienie sądu. Naturalną i automatyczną konsekwencją tej zmiany, respektującą spójność systemową regulacji procesowych, jest wprowadzenie w art. 254 k.p.k. uprawnienia do zaskarżenia postanowienia sądu z mocy ogólnego unormowania w art. 252 § 1 k.p.k. Równocześnie jednak ustawodawca zdecydował, że realizacja tego uprawnienia podlega dwojakiej modyfikacji w stosunku do zasad ogólnych. Po pierwsze, zażalenie przysługuje nie na każde postanowienie są- du, lecz tylko na rozstrzygające wniosek złożony po upływie co najmniej 2 miesięcy od rozpoznania poprzedniego wniosku dotyczącego tego samego oskarżonego (art. 254 § 2 k.p.k.). Po drugie, stosuje się odpowiednio prze- pis art. 263 § 5 k.p.k., który, jak już była o tym mowa, przy normowaniu in- stytucji przedłużenia tymczasowego aresztowania wskazuje inny, niż wyni- 7 kałoby z ogólnych zasad, sąd właściwy do rozpoznania zażalenia, ale tylko na postanowienie sądu apelacyjnego. Przedstawione przez Prokuratora Generalnego pytanie dotyczy wła- śnie zakresu odpowiedniego stosowania przepisu art. 263 § 5 k.p.k. przy wnoszeniu i rozpoznawaniu zażalenia na postanowienia wydane przez sąd na podstawie art. 254 k.p.k. W celu udzielenia odpowiedzi niezbędne jest przeprowadzenie anali- zy zagadnienia. Reguły techniki legislacyjnej dopuszczają posłużenie się odesłaniem, a więc zamieszczeniem w akcie prawnym przepisu stanowiącego, że wła- ściwa norma znajduje się w tekście innego przepisu (§ 9 ust. 2 i § 99 Zasad techniki prawodawczej – uchwała Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. – M.P. Nr 44, poz. 310). Jeśli przepis, do którego odsyła się, normuje inną instytucję prawną, to w przepisie odsyłającym używa się zwykle sformuło- wania o odpowiednim stosowaniu. W tym właśnie, tj. w posłużeniu się przepisem z obszaru normowania odmiennej instytucji prawnej, wyraża się najbardziej podstawowe znaczenie „odpowiedniego” stosowania przepisu prawa. Wyprowadzone kolejno z obu przepisów (przepis odesłania i prze- pis odsyłający) normy różnią się wówczas elementami związanymi z jedną tylko z tych instytucji (J. Nowacki: „Odpowiednie” stosowanie przepisów prawa, PiP 1964, z. 3, s. 374). Już z tego powodu, w przepisie art. 254 § 1 k.p.k., w części odsyłającej do art. 263 § 5 k.p.k., nakaz „odpowiedniego” jego stosowania nie mógł być pominięty. Tak pojmowany aspekt formalny nie wyjaśnia jednak w pełni istoty „odpowiedniego” stosowania prawa. Należy bowiem uwzględnić konse- kwencje tego, że przepis, który ma być odpowiednio stosowany, jest źró- dłem normy kierowanej do dwóch zakresów odniesienia. Pierwszy z nich reguluje instytucję prawną, z którą przepis odesłania jest bezpośrednio związany. Drugi zakres odniesienia obejmuje regulację innej instytucji, przy 8 której normowaniu zamieszczono przepis odsyłający. Treść normy funkcjo- nującej w pierwszym zakresie odniesienia daje się ustalić wprost z brzmie- nia przepisu odesłania. Natomiast przeniesienie tej normy poza macierzy- sty zakres regulacji odbywa się z założonym przez ustawodawcę dostoso- waniem do drugiego zakresu odniesienia, dopuszczonym formułą „odpo- wiedniego” stosowania przepisu. Przy ustalaniu sposobu dostosowania normy w drugim zakresie odniesienia, niezbędne staje się wykorzystanie zasad wykładni systemowej i funkcjonalnej. Te zaś skłaniają do przyjęcia, że stosowanie normy w drugim zakresie odniesienia, chociaż „odpowied- nie”, powinno nastąpić w sposób najbardziej zbliżony do tego, w jakim funkcjonuje ona w pierwszym zakresie. Przy odmiennym założeniu posłu- żenie się odesłaniem do innego przepisu, odpowiednio stosowanego, traci- łoby rację bytu, gdyż osłabiałoby wymóg ścisłego i jasnego określenia gra- nic obowiązywania normy prawnej, jako wzorca powinnego zachowania się jej adresata (K. Opałek, J. Wróblewski: Zagadnienia teorii prawa, Warsza- wa 1969, s. 65). W analizowanym układzie procesowym przepisem odesłania jest art. 263 § 5 k.p.k., a zakresem jego odniesienia – regulacja postępowania w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania. Art. 263 k.p.k. na- daje ściśle określone kompetencje: a) sądowi rejonowemu, w którego okręgu toczy się postępowanie przygotowawcze (§ 1), b) sądowi pierwszej instancji (rejonowemu lub okręgowemu) właściwemu do rozpoznania spra- wy (§ 2 i 3), c) sądowi apelacyjnemu, w którego okręgu prowadzi się po- stępowanie przygotowawcze lub sądowe przed wydaniem pierwszego wy- roku przez sąd pierwszej instancji (§ 4). Kwestia zaskarżenia postanowień sądu normowana jest wyłącznie w § 5. Zgodnie z jego treścią, w miejsce ogólnego trybu zaskarżenia postanowienia sądu apelacyjnego do Sądu Najwyższego (art. 27 k.p.k. w zw. z art. 252 § 1 k.p.k.) został wprowadzony tryb szczególny, czyniący sądem odwoławczym tenże sąd apelacyjny, 9 orzekający w składzie trzech sędziów. Nastąpiło zatem swoiste „spłasz- czenie” struktury sądów w modelu postępowania co do przedłużenia tym- czasowego aresztowania, przez wyeliminowanie Sądu Najwyższego, który przed wejściem w życie noweli k.p.k. rozpoznawał zażalenia na postano- wienia sądu apelacyjnego. Ustawodawca wyraźnie oznaczył ograniczony zasięg zmiany ogólnych zasad wnoszenia i rozpoznania zażaleń. Nie ule- gły one natomiast modyfikacji w wypadku zaskarżenia postanowień w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania, wydawanych przez sąd rejonowy lub okręgowy. Dla odpowiedniego stosowania normy zawartej w art. 263 § 5 k.p.k. w drugim zakresie odniesienia (właściwym dla przepisu odsyłającego – art. 254 zd. 2 in fine k.p.k) istotne znaczenie ma to, że w tryb postępowania w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego wpisana jest, symetryczna do układu z art. 263 k.p.k., struktura sądów po- wołanych do ich rozpoznawania. Sądem „przed którym sprawa się toczy” (art. 254 zd. 1 in fine k.p.k), może być sąd rejonowy, okręgowy albo apela- cyjny. Wprowadzenie w noweli k.p.k. uprawnienia do zaskarżenia posta- nowień wydanych przez te sądy związało tryb wnoszenia i rozpoznawania zażaleń z ogólnymi w tej materii zasadami, do których odwołuje się przepis art. 252 § 1 k.p.k., przewidującymi właściwość sądu wyższego rzędu. Ści- sła łączność systemowa unormowań art. 254 k.p.k. i art. 252 § 1 k.p.k. zo- stała już wykazana. W tym stanie rzeczy nakaz odpowiedniego stosowania art. 263 § 5 k.p.k. wcale nie wypełnia luki w art. 254 k.p.k. co do właściwo- ści funkcjonalnej sądu powołanego do rozpoznania zażalenia, gdyż luki ta- kiej nie ma. Przyjąć natomiast należy, że norma z art. 263 § 5 k.p.k., odpowiednio stosowana, pełni w art. 254 § 1 k.p.k. funkcję analogiczną, jak w swoim za- kresie odniesienia. Skoro w modelu postępowania w przedmiocie przedłu- żenia tymczasowego aresztowania modyfikuje ona ogólny tryb zaskarżenia 10 tylko postanowień wydanych przez sąd apelacyjny, to przeniesiona do dru- giego zakresu odniesienia nie może rozszerzyć swojego zasięgu. Nie ma żadnych podstaw normatywnych ku temu, by upatrywać uniwersalnego charakteru tej normy, a w ślad za tym, rozszerzonego jej stosowania w po- stępowaniu objętym regulacją w art. 254 k.p.k. Odpowiednie stosowanie zostanie zachowane pod tym tylko warunkiem, że rozpoznanie zażalenia w trybie tzw. instancji poziomej dotyczyć będzie w obu zakresach odniesienia wyłącznie zaskarżenia postanowień wydanych przez sąd apelacyjny. Har- monizacja unormowania z art. 263 § 5 k.p.k., funkcjonującego w postępo- waniach co do obu omawianych instytucji, wyraża się także i w tym, że nie narusza ono zwykłej procedury odwoławczej od postanowień sądów rejo- nowych i okręgowych, przewidującej, iż sądem ad quem jest sąd wyższego rzędu. Na tych poziomach orzekania norma z art. 263 § 5 k.p.k., mająca charakter uregulowania szczególnego, nie wypiera ogólnych zasad zaskar- żania postanowień sądu, wydawanych na podstawie art. 254 § 1 k.p.k. Pogląd przeciwny należało odrzucić z innego jeszcze powodu. Upa- trywanie bowiem podstaw do szerszego stosowania normy z art. 263 § 5 k.p.k. w drugim zakresie odniesienia pośrednio zaprzeczałoby racjonalno- ści ustawodawcy w posługiwaniu się techniką legislacyjną. Gdyby istotnie intencją prawodawcy było wprowadzenie zasady instancji poziomej przy rozpoznawaniu wszystkich zażaleń na postanowienia sądów wydanych na podstawie art. 254 k.p.k., to konieczne byłoby zamieszczenie w tym przepi- sie sformułowania jasno wyrażającego taką normę. Naturalną konsekwen- cją wówczas byłby odwrócony kierunek odesłania do tak skonstruowanego przepisu przy normowaniu trybu wnoszenia i rozpoznania zażalenia w sy- tuacji procesowej węziej określonej w art. 263 § 5 k.p.k. Nie nasuwałyby się wtedy żadne wątpliwości co do sposobu odpowiedniego stosowania prze- pisu. Skoro jednak postąpiono przeciwnie i źródłowe unormowanie rozpo- znania zażalenia w instancji poziomej zamieszczono w art. 263 § 5 k.p.k., 11 to nakaz odpowiedniego stosowania tego przepisu oznacza, że odnosi się on do analogicznego układu procesowego w drugim zakresie odniesienia, tj. do zaskarżenia tylko postanowienia sądu apelacyjnego. Kończąc rozważania, Sąd Najwyższy uznał za celowe odnieść się do argumentu, który miałby przemawiać za trafnością poglądu o zastosowaniu trybu zaskarżenia określonego w art. 263 § 5 k.p.k. do wszystkich posta- nowień wydanych na podstawie art. 254 § 1 k.p.k. Podnosi się mianowicie, że gdyby przyjąć, iż odpowiednie stosowanie art. 263 § 5 k.p.k. ograniczo- ne jest tylko do zaskarżenia postanowień sądu apelacyjnego wydanych na podstawie art. 254 k.p.k., to takie unormowanie objęłoby bardzo wąski za- kres orzekania. Głównie dlatego, że uprawnienie do zaskarżenia postano- wienia sądu apelacyjnego wydanego w trybie art. 254 k.p.k. nie dotyczy sytuacji, gdy zapada ono w toku postępowania odwoławczego. Wtedy bo- wiem przepis art. 426 § 2 k.p.k., jako szczególny wyklucza możliwość wniesienia zażalenia. Zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego wy- dane na podstawie art. 254 k.p.k. przysługuje zatem tylko wtedy, gdy orzekł on w przedmiocie wniosku jako sąd pierwszej instancji, tj. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności (art. 102 § 2 k.p.k.) i w postępowaniu o wzno- wienie postępowania (art. 544 § 1 k.p.k.). W obu wypadkach sąd apelacyj- ny władny jest zastosować środek zapobiegawczy (art. 103 § 1 k.p.k. i art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 538 k.p.k.). Uznając trafność spostrzeżenia, że wypadki, gdy sąd apelacyjny orzeka w pierwszej instancji w trybie art. 254 k.p.k., są w praktyce rzadkie, należy stwierdzić zarazem, iż argument ten nie może mieć merytorycznego znaczenia. Przepisy kodeksu postępowania karnego tworzą przecież kom- pleksowy model postępowania, który wymaga unormowań zupełnych, nie- zależnie od tego, z jaką częstotliwością znajdą one zastosowanie w prakty- ce.