I KZP 4/25

Sąd Najwyższy2026-01-21
SNKarneinneWysokanajwyższy
Skarb Państwareprezentacjaodszkodowaniezadośćuczynienieosoby represjonowaneSąd Najwyższypostępowanie cywilneprokurator

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie dla osób represjonowanych.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie rozbieżności w orzecznictwie dotyczącej statusu prawnego Skarb Państwa jako strony w postępowaniach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie dla osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wniosek dotyczył ustalenia, czy Skarb Państwa jest stroną w tych postępowaniach oraz kto go reprezentuje. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu wniosku, postanowił odmówić podjęcia uchwały.

Wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego dotyczył rozbieżności w wykładni przepisów prawa występujących w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych. Zagadnienie prawne skupiało się na postępowaniach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, o których mowa w ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, w stanie prawnym ukształtowanym przez nowelizację z dnia 7 lipca 2023 r. Kluczowe pytania dotyczyły tego, czy Skarb Państwa jest stroną w tych postępowaniach, a jeśli tak, to czy jest reprezentowany przez prokuratora, czy też na ogólnych zasadach właściwych dla postępowania cywilnego. Po rozpatrzeniu wniosku, skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego postanowił odmówić podjęcia uchwały w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Odmowa podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie statusu prawnego Skarbu Państwa jako strony w postępowaniach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie dla osób represjonowanych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Przepisy (6)

Główne

u.SN art. 83 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.o.n.o. art. 8

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Pomocnicze

u.o.n.o. art. 8 § ust. 3

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

k.p.c. art. 67 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.k. art. 558

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Anna Dziergawka

członek

Paweł Kołodziejski

członek

Adam Roch

członek

Stanisław Stankiewicz

sprawozdawca

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, czy Sąd Najwyższy podjął uchwałę w sprawie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniach dotyczących osób represjonowanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy podjęcia uchwały, co oznacza brak rozstrzygnięcia merytorycznego w kwestii reprezentacji Skarbu Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z reprezentacją Skarbu Państwa w specyficznych postępowaniach dotyczących osób represjonowanych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym procesowym i odszkodowaniach.

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął kluczowej kwestii reprezentacji Skarbu Państwa w sprawach o odszkodowania dla represjonowanych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KZP 4/25
POSTANOWIENIE
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
Dnia 21 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk
‎
SSN Anna Dziergawka
‎
SSN Paweł Kołodziejski
‎
SSN Adam Roch
‎
SSN Stanisław Stankiewicz (sprawozdawca)
‎
SSN Ryszard Witkowski
Protokolant Edyta Demiańczuk-Komoń
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 21 stycznia 2026 r.,
przedstawionego na podstawie art. 83 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 622) wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2025 r. (BSA […]) o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni przepisów prawa, występujących w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych w zakresie dotyczącym następującego zagadnienia prawnego:
„1. Czy w stanie prawnym ukształtowanym przez ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1860) w postępowaniu w przedmiocie odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 442), Skarb Państwa jest jego stroną?
‎
‎
w przypadku udzielenia pozytywnej odpowiedzi na pytanie w pkt 1
‎
‎
2. Czy Skarb Państwa jako strona jest reprezentowany w postępowaniu, o którym mowa w pkt 1 niniejszego wniosku, a jeśli tak, czy reprezentację tę wykonuje prokurator, czy powinna być ona określona na ogólnych zasadach właściwych dla postępowania cywilnego (art. 67 § 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 442)?"
p o s t a n o w i ł
odmówić podjęcia uchwały.
Zbigniew Kapiński      Antoni Bojańczyk      Anna Dziergawka      Paweł Kołodziejski
‎
‎
Adam Roch          Stanisław Stankiewicz          Ryszard Witkowski
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI