Orzeczenie · 2003-01-22

I KZP 39/02

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2003-01-22
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
fałszywe zeznaniazatajenie prawdyodmowa zeznańkodeks karnysąd najwyższywykładnia prawaodpowiedzialność karnaświadkowie

Sąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przekazane przez skład trzech sędziów SN, dotyczące interpretacji art. 233 § 1 k.k. w kontekście bezpodstawnej odmowy złożenia zeznań przez świadka. Sąd Rejonowy w S. skazał Marka H. za zatajenie prawdy w zeznaniu, polegające na odmowie składania zeznań mimo pouczenia o odpowiedzialności karnej. Sąd Okręgowy w K. utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, argumentując, że przestępstwo z art. 233 § 1 k.k. może być popełnione tylko przez osobę składającą zeznania, a odmowa ich złożenia nie wypełnia znamion tego czynu. Skład zwykły SN przekazał sprawę do rozpoznania składowi siedmiu sędziów, wskazując na potrzebę zasadniczej wykładni ustawy. Sąd Najwyższy w pełnym składzie stwierdził, że 'zatajenie prawdy' w rozumieniu art. 233 § 1 k.k. polega na przemilczeniu istotnych okoliczności w złożonym zeznaniu lub zaprzeczeniu faktom, które miały miejsce. Bezpodstawna odmowa złożenia zeznań nie jest równoznaczna z 'zatajeniem prawdy', lecz stanowi naruszenie obowiązków procesowych, za które grożą kary porządkowe przewidziane w kodeksie postępowania karnego, a nie odpowiedzialność karna z art. 233 § 1 k.k. Uchwała podkreśla, że celem przepisu jest ochrona wiarygodności dowodów, a odmowa zeznań nie narusza tego dobra.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia art. 233 § 1 k.k. w zakresie znamion przestępstwa fałszywych zeznań, rozróżnienie między odmową zeznań a zatajeniem prawdy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie wykładni art. 233 § 1 k.k. w kontekście odmowy złożenia zeznań.

Zagadnienia prawne (1)

Czy bezpodstawna odmowa złożenia zeznań przez świadka stanowi 'zatajenie prawdy' w rozumieniu art. 233 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezpodstawna odmowa złożenia zeznań nie jest 'zatajeniem prawdy' w rozumieniu art. 233 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Zatajenie prawdy wymaga złożenia zeznania, które następnie jest niepełne lub zawiera fałszywe informacje. Odmowa złożenia zeznań nie jest złożeniem zeznania, a tym samym nie może być uznana za zatajenie prawdy. Odpowiedzialność za odmowę złożenia zeznań wynika z przepisów proceduralnych (kary porządkowe), a nie z art. 233 § 1 k.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała udzielająca odpowiedzi na zagadnienie prawne

Strony

NazwaTypRola
Marek H.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo 'zatajenia prawdy' może być popełnione tylko przez osobę składającą zeznanie, które jest niepełne lub zawiera fałszywe informacje. Bezpodstawna odmowa złożenia zeznań nie wypełnia znamion tego przestępstwa.

Pomocnicze

k.p.k. art. 441 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 285

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 287

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące kar porządkowych (w tym pieniężnych i aresztu) stosowane wobec świadka uchylającego się od złożenia zeznań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada ścisłej wykładni prawa karnego, zakaz interpretacji rozszerzającej. • Znamiona przestępstwa 'zatajenia prawdy' wymagają złożenia zeznania. • Odmowa złożenia zeznań jest naruszeniem obowiązków procesowych, a nie przestępstwem. • Ochrona prawna z art. 233 § 1 k.k. dotyczy wiarygodności dowodów, a nie samego faktu złożenia zeznań.

Odrzucone argumenty

Bezpodstawna odmowa złożenia zeznań może być utożsamiona ze 'składaniem zeznań' w rozumieniu art. 233 § 1 k.k. • Przestępstwo z art. 233 § 1 k.k. może być popełnione przez zaniechanie, w tym przez odmowę zeznań. • Względy kryminalnopolityczne przemawiają za objęciem odmowy zeznań sankcją karną.

Godne uwagi sformułowania

Bezpodstawne uchylenie się od złożenia zeznania nie jest 'zatajeniem prawdy' w rozumieniu art. 233 § 1 k.k. • Zatajenie prawdy wymaga złożenia zeznania, które następnie jest niepełne lub zawiera fałszywe informacje. • Odmowa złożenia zeznań podlega sankcjom procesowym, a nie karnym z art. 233 § 1 k.k.

Skład orzekający

S. Zabłocki

przewodniczący-sprawozdawca

J. Dołhy

członek

P. Hofmański

członek

W. Kozielewicz

członek

A. Siuchniński

członek

J. Sobczak

członek

J. Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 233 § 1 k.k. w zakresie znamion przestępstwa fałszywych zeznań, rozróżnienie między odmową zeznań a zatajeniem prawdy."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wykładni art. 233 § 1 k.k. w kontekście odmowy złożenia zeznań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące wykładni kluczowego przepisu karnego, które wyjaśnia istotne rozróżnienie między odmową zeznań a zatajeniem prawdy, co ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych.

Czy odmowa zeznań to już przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia art. 233 k.k.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst