I KZP 36/03

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  26  LUTEGO  2004  R. 
I  KZP  36/03 
 
 
Podatek według stawki procentowej naliczany być może tylko w wy-
padkach, gdy cena detaliczna papierosów jest wyznaczona i wydrukowana 
przez producenta lub importera na pojedynczym opakowaniu papierosów 
(arg. z art. 37 ust 5 ustawy z dnia 8 stycznia  1993 r. o podatku VAT). 
 
Przewodniczący: 
sędzia SN W. Kozielewicz.  
Sędziowie SN: A. Siuchniński, J. Sobczak (sprawozdawca). 
Zastępca Prokuratora Generalnego: R. A. Stefański. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Wandy A., po rozpoznaniu, przekazanego 
na podstawie art. 441 §1 k.p.k., przez Sąd Okręgowy w S., postanowie-
niem z dnia 9 października 2003 r., zagadnienia prawnego wymagającego 
zasadniczej wykładni ustawy: 
 
„Czy – mająca znaczenie dla kwalifikacji prawnej czynu z art. 63 k.k.s. – 
stawka podatkowa podatku akcyzowego w imporcie papierosów nieozna-
kowanych ceną detaliczną wydrukowaną na jednostkowym opakowaniu, w 
okresie od dnia 10 lipca 2001 r. do dnia 16 sierpnia 2001 r. wynosiła 1900 
% a stawka podatkowa w imporcie papierosów oznakowanych ceną deta-
liczną – 50 zł za 1000 sztuk? 
a w razie udzielenia odpowiedzi negatywnej: 
Jaka stawka podatkowa podatku akcyzowego w imporcie papierosów obo-
wiązywała w ww. okresie?” 
 
p o s t a n o w i ł   o d m ó w i ć   podjęcia uchwały. 

 
2
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
Urząd Celny w S. oskarżył Wandę A. o popełnienie w okresie od 10 
lipca  2001 r. do 16 sierpnia 2001 r. piętnastu przestępstw skarbowych, po-
legających na wprowadzeniu na przejściu granicznym w G. organu celnego 
w błąd poprzez podanie danych niezgodnych z rzeczywistością w deklara-
cji celnej i sprowadzeniu na polski obszar celny towarów, podlegających 
reglamentacji pozataryfowej w postaci wyrobów spirytusowych i wyrobów 
tytoniowych bez uprzedniego oznaczenia znakami skarbowymi akcyzy, tj. o 
czyny z art. 87 § 4 k.k.s. w zb. z art. 63 § 4 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. 
Postanowieniem z dnia 3 września 2003 r., Sąd Rejonowy w G. na 
podstawie art. 51 § 1 k.k.s. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. umorzył postę-
powanie o wszystkie te czyny. 
Na powyższe postanowienie Sądu Rejonowego zażalenie złożył 
Urząd Celny w S., podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, po-
legający na przyjęciu nieprawidłowej stawki podatku akcyzowego. Powołu-
jąc się na wyjaśnienia Departamentu Podatku Akcyzowego Ministerstwa 
Finansów z dnia 25 sierpnia 2003 r., Urząd ten wskazał, że mieszanemu 
procentowo-kwotowemu podatkowi akcyzowemu podlegają wyłącznie pa-
pierosy oznakowane ceną detaliczną, wydrukowaną na opakowaniu, nato-
miast pozostałe papierosy podlegają opodatkowaniu podatkiem procento-
wym według stawki ustawowej 1900 %. Urząd zakwestionował zarówno 
sposób naliczenia podatku według stawki tylko kwotowej, jak i zanegował 
zwolnienie importowanych wyrobów tytoniowych od podatku w ogóle. 
Skarżący wniósł o uchylenie na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 
467 § 2 k.p.k. zaskarżonego postanowienia. 
W ocenie Sądu Okręgowego, działającego jako sąd odwoławczy, po-
jawiła się kwestia która wymaga zasadniczej wykładni ustawy a mianowicie 

 
3
czy, mająca znaczenie dla kwalifikacji prawnej czynu z art. 63 k.k.s., staw-
ka podatkowa podatku akcyzowego w imporcie papierosów nieoznakowa-
nych ceną detaliczną wydrukowaną na jednostkowym opakowaniu, w okre-
sie od dnia 10 lipca 2001 r. do dnia 16 sierpnia 2001 r. wynosiła 1900 % a 
stawka podatkowa w imporcie papierosów oznakowanych ceną detaliczną 
– 50 zł za 1000 sztuk? 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W myśl art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie 
Najwyższym właściwy skład Sądu Najwyższego może odmówić podjęcia 
uchwały w szczególności wówczas, jeżeli nie zachodzi potrzeba usunięcia 
wątpliwości. Nie jest to przyczyna jedyna, na co wskazuje użyty w treści 
normy termin „w szczególności”. Odpowiadając na pytanie prawne Sąd 
Najwyższy nie może jednak wyręczać w podejmowaniu decyzji sądu odwo-
ławczego właściwego do rozpoznania sprawy. Instytucja pytań prawnych 
nie może więc, z wypaczeniem swojego ustawowego charakteru, prze-
kształcić się w swoiste poradnictwo prawne. Fakt, że sąd odwoławczy nie 
jest pewny tego czy prawidłowo interpretuje stan prawny, i waha się jaką 
normę prawną zastosować,  nie stanowi dostatecznej przesłanki do zwró-
cenia się do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym. Rozstrzyganie za-
gadnień prawnych przez Sąd Najwyższy jest odstępstwem od zasady sa-
modzielności jurysdykcyjnej sądu rozpoznającego sprawę i może być reali-
zowane tylko z zachowaniem warunków ustawowych.  
W przedmiotowej sprawie Sąd formułujący pytanie, mimo obszerno-
ści jego uzasadnienia, nie zadał sobie trudu ani wykazania, że zagadnienie 
prawne wymaga zasadniczej wykładni ustawy, ani też nie pojął próby wła-
snej interpretacji stanu prawnego,  którego wyjaśnienia się domagał. 
W tym stanie rzeczy należało odmówić odpowiedzi na pytanie praw-
ne. 

 
4
Odnosząc się, mimo powyższych zastrzeżeń, do treści przedstawio-
nego zagadnienia Sąd Najwyższy stwierdził, że w myśl art. 2 ust. 2 ustawy 
z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcy-
zowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50  ze zm.) opodatkowaniu podatkiem akcyzo-
wym podlega m. in. import towarów. Podstawę opodatkowania stanowi 
wartość celna powiększona o należyte cło (art. 36 ust. 2 zd. 1 ustawy o po-
datku VAT), a jeżeli stawki akcyzy ustalone są kwotowo – ilość wyrobów 
akcyzowych (art. 36 ust 3 ustawy o podatku VAT). Zgodnie z art. 37 ust. 1 
pkt 1 tej ustawy stawka akcyzy u importera dla wyrobów tytoniowych wyno-
si 1900% podstawy opodatkowania akcyzą, czyli wartości celnej powięk-
szonej o należne cło. Minister Finansów może, w drodze rozporządzenia, 
obniżać stawki akcyzy oraz określać warunki ich stosowania, ustalić mini-
malną stawkę podatku akcyzowego dla papierosów, zwalniać niektóre wy-
roby od akcyzy oraz określać warunki stosowania tych zwolnień. W zależ-
ności od rodzaju wyrobów akcyzowych, stawki akcyzy mogą być wyrażone 
w: procencie ceny sprzedaży obniżonej o podatek od towarów i usług; pro-
cencie podstawy opodatkowania; kwocie na jednostkę wyrobu; formie róż-
nicy cen; procencie maksymalnej ceny detalicznej oraz kwocie na jednost-
kę wyrobu, z zastrzeżeniem, że w przypadku papierosów stawka procen-
towa wynosi 25 %, a stawka kwotowa jest taka sama dla wszystkich papie-
rosów bez względu na ich pochodzenie i właściwości. Za cenę maksymal-
ną papierosów przyjmuje się cenę detaliczną papierosów wyznaczoną i 
wydrukowaną przez producenta lub importera na pojedynczym opakowaniu 
papierosów (art. 37 ust. 5 ustawy o VAT). 
Podatnik – zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 
dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 27, poz. 
269 ze zm.) – niezależnie od podatku akcyzowego, określonego na pod-
stawie stawki ustalonej w art. 37 ust. 3 pkt 1 lit. e) ustawy, tj. procencie 
maksymalnej ceny detalicznej oraz w kwocie na jednostkę wyrobu od pa-

 
5
pierosów produkowanych w kraju oraz importowanych przy zastosowaniu 
stawki kwotowej obniżonej do wysokości: 1) w okresie od dnia 1 stycznia 
2003 r. do dnia 15 stycznia 2003 r. – 52,00 zł za 1.000 sztuk, 2) od dnia 16 
stycznia 2003 r. – 57,00 zł za 1.000 sztuk. 
W podobny sposób uregulowana była kwestia, w obowiązującym – w  
czasie popełnienia czynów objętych postępowaniem w niniejszej sprawie – 
rozporządzeniu  Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie 
podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 119, poz. 1259 ze zm.), z tym, że w myśl § 
1 ust. 2 tegoż rozporządzenia podatnik, niezależnie od podatku akcyzowe-
go określonego na podstawie stawki ustalonej w art. 37 ust. 3 pkt 1 lit. e) 
ustawy, płaci podatek od papierosów produkowanych w kraju oraz impor-
towanych przy zastosowaniu stawki kwotowej obniżonej do wysokości: 1) w 
okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 15 stycznia 2001 r. – 42,00 zł za 
1 000 sztuk, 2) od dnia 16 stycznia 2001 r. – 50,00  zł za 1 000 sztuk. 
Tak też kwestię tę regulowało rozporządzenie Ministra Finansów z 
dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 148 
poz. 1655 ze zm.) z tym, że stawka kwotowa była obniżona do wysokości: 
1) w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 15 stycznia 2002 r. – 50,00 
zł za 1 000 sztuk, 2) od dnia 16 stycznia 2002 r. – 52,00 zł za 1 000 sztuk 
(§ 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia). 
Z przepisów tych wynika, że ustawa o VAT przewiduje od dnia 1 
stycznia 2001 r. stawki podatku akcyzowego od papierosów: 
1) procentowe, tj. u importera 1900 % podstawy opodatkowania akcyzą, 
czyli wartości celnej powiększonej o należne cło (art. 31 ust. 2 ustawy o 
VAT), 
2) procentowo – kwotowe, tj. część procentową w wysokości 25 % mak-
symalnej ceny detalicznej, wyznaczonej i wydrukowanej przez produ-
centa lub importera na pojedynczym opakowaniu papierosów oraz 

 
6
część kwotową określoną w powołanym rozporządzeniu Ministra Finan-
sów. 
Podatek według stawki procentowej naliczany być może tylko w wy-
padkach, gdy cena detaliczna papierosów jest wyznaczona i wydrukowana 
przez producenta lub importera na pojedynczym opakowaniu papierosów 
(arg. z art. 37 ust 5 ustawy o VAT). Wobec tego od papierosów, które nie 
mają wydrukowanej ceny detalicznej pobiera się podatek akcyzowy według 
stawki określonej  w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Taka sytuacja za-
chodzi także wówczas, gdy papierosy są wprowadzone na polski obszar 
celny z pominięciem postępowania celnego i nie mają  wydrukowanej ceny 
detalicznej. Taka interpretacja czyni bezprzedmiotowym rozważania co do 
znaczenia treści załącznika do wyżej wymienionych rozporządzeń, skoro w 
przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania stawki akcyzy w nim okre-
ślone. 
Tak więc, w okresie objętym pytaniem prawnym stawka akcyzy dla 
importowanych wyrobów tytoniowych w wypadku, gdy cena detaliczna nie 
jest wyznaczona i wydrukowana przez producenta lub importera na poje-
dynczym opakowaniu jest określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 
stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym 
(Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) i wynosi 1900% w stosunku do wartości cel-
nej wyrobu powiększonej o należne cło.