I KZP 32/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w S. dotyczące dopuszczalności rozpoznania zażalenia złożonego przez adwokata wyznaczonego do obrony obligatoryjnej przez organ nieuprawniony. Sytuacja procesowa dotyczyła podejrzanego Pawła Z., któremu zarzucono popełnienie zbrodni, co czyniło właściwym do rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy. Jednakże obrońca z urzędu został wyznaczony przez prezesa Sądu Rejonowego, a nie prezesa Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości co do dopuszczalności zażalenia na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, złożonego przez tak wyznaczonego obrońcę. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 81 § 1 k.p.k., uznał, że kompetencja prezesa sądu do wyznaczenia obrońcy z urzędu ma charakter techniczno-organizacyjny, a nie procesowy. Wskazano, że naruszenie tej kompetencji nie prowadzi do bezwzględnej nieważności czynności procesowych, ponieważ ustawodawca nie przewidział takich skutków, a zarządzenie o wyznaczeniu obrońcy nie jest zaskarżalne. Podkreślono również, że skutki dla podejrzanego, który mógłby zostać pozbawiony reprezentacji procesowej z powodu błędu organu, byłyby zbyt dolegliwe. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, stwierdzając, że nie zachodzi potrzeba dokonywania zasadniczej wykładni ustawy, a ewentualne uchybienia mogą zostać skonwalidowane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obrońców z urzędu, skutków naruszenia kompetencji organów procesowych oraz dopuszczalności przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest przyjęcie i rozpoznanie zażalenia złożonego przez adwokata wyznaczonego do obrony obligatoryjnej przez organ nieuprawniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest, jednakże Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w tej sprawie, uznając brak potrzeby zasadniczej wykładni ustawy.
Uzasadnienie
Kompetencja prezesa sądu do wyznaczenia obrońcy z urzędu ma charakter techniczno-organizacyjny, a jej naruszenie nie skutkuje bezwzględną nieważnością czynności procesowych. Zarządzenie o wyznaczeniu obrońcy nie jest zaskarżalne, a skutki dla podejrzanego byłyby zbyt dolegliwe.
Czy kompetencja prezesa sądu do dokonywania określonych czynności jest właściwością sądu w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kompetencja prezesa sądu do dokonywania określonych czynności nie jest właściwością sądu w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego.
Uzasadnienie
Ustawodawca uznał czynność wyznaczenia obrońcy z urzędu za należącą do sfery czynności o charakterze techniczno-organizacyjnym, nie zaś stricte procesowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Paweł Z. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Jerzy B. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 441 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do przekazania zagadnienia prawnego do Sądu Najwyższego, jeśli wymaga ono zasadniczej wykładni ustawy.
k.p.k. art. 81 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający organ kompetentny do wyznaczenia obrońcy z urzędu (prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy).
Pomocnicze
k.p.k. art. 79 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający przypadki obrony obligatoryjnej.
k.p.k. art. 81 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący sytuacji, w której następuje wyznaczenie nowego obrońcy z urzędu w miejsce dotychczasowego.
k.p.k. art. 8 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia (właściwość sądu).
k.p.k. art. 459 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący zaskarżalności orzeczeń.
k.p.k. art. 314
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zmiany postanowienia o przedstawieniu zarzutów.
k.p.k. art. 93 § 2
Kodeks postępowania karnego
Określenie organów uprawnionych do wyznaczenia obrońcy.
Prawo o adwokaturze art. 28 § 2
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Określenie organu uprawnionego do zwolnienia adwokata z obowiązku podejmowania czynności.
k.p.k. art. 25 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający właściwość sądu do rozpoznania sprawy.
k.p.k. art. 84 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek adwokata podejmowania czynności procesowych na rzecz mandanta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kompetencja prezesa sądu do wyznaczenia obrońcy z urzędu ma charakter techniczno-organizacyjny, a jej naruszenie nie skutkuje bezwzględną nieważnością czynności procesowych. • Zarządzenie o wyznaczeniu obrońcy z urzędu nie jest zaskarżalne. • Skutki uznania nieskuteczności wyznaczenia obrońcy byłyby zbyt dolegliwe dla podejrzanego. • Nie zachodzi potrzeba dokonywania zasadniczej wykładni ustawy w przedstawionej kwestii.
Godne uwagi sformułowania
Kompetencja prezesa sądu do dokonywania określonych czynności nie jest właściwością sądu w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego. • Ustawodawca uznał tę czynność za należącą do sfery czynności o charakterze techniczno-organizacyjnym, nie zaś stricte procesowym. • Nie występuje instytucja nieważności czynności procesowych ex lege. • Nie można mieć wątpliwości co do tego, że Sąd Okręgowy w S. jest w przedmiotowym układzie procesowym sądem odwoławczym. • Przedstawione zagadnienie prawne nie wymaga jednak dokonywania zasadniczej wykładni ustawy, stąd też formułowanie w sprawie wiążącego zapatrywania naruszałoby ustanowioną w art. 8 § 1 k.p.k. zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu.
Skład orzekający
S. Zabłocki
przewodniczący
J. Grubba
członek
P. Hofmański
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obrońców z urzędu, skutków naruszenia kompetencji organów procesowych oraz dopuszczalności przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – prawidłowości wyznaczenia obrońcy z urzędu i jego konsekwencji, co jest istotne dla praktyków.
“Błąd w wyznaczeniu obrońcy z urzędu – czy to oznacza nieważność postępowania?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.