Orzeczenie · 2010-01-19

I KZP 32/09

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2010-01-19
SAOSKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
obrońca z urzędukompetencjasąd najwyższykodeks postępowania karnegozażalenietymczasowe aresztowaniewłaściwość sąduwykładnia ustawy

Sąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w S. dotyczące dopuszczalności rozpoznania zażalenia złożonego przez adwokata wyznaczonego do obrony obligatoryjnej przez organ nieuprawniony. Sytuacja procesowa dotyczyła podejrzanego Pawła Z., któremu zarzucono popełnienie zbrodni, co czyniło właściwym do rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy. Jednakże obrońca z urzędu został wyznaczony przez prezesa Sądu Rejonowego, a nie prezesa Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości co do dopuszczalności zażalenia na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, złożonego przez tak wyznaczonego obrońcę. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 81 § 1 k.p.k., uznał, że kompetencja prezesa sądu do wyznaczenia obrońcy z urzędu ma charakter techniczno-organizacyjny, a nie procesowy. Wskazano, że naruszenie tej kompetencji nie prowadzi do bezwzględnej nieważności czynności procesowych, ponieważ ustawodawca nie przewidział takich skutków, a zarządzenie o wyznaczeniu obrońcy nie jest zaskarżalne. Podkreślono również, że skutki dla podejrzanego, który mógłby zostać pozbawiony reprezentacji procesowej z powodu błędu organu, byłyby zbyt dolegliwe. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, stwierdzając, że nie zachodzi potrzeba dokonywania zasadniczej wykładni ustawy, a ewentualne uchybienia mogą zostać skonwalidowane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obrońców z urzędu, skutków naruszenia kompetencji organów procesowych oraz dopuszczalności przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dopuszczalne jest przyjęcie i rozpoznanie zażalenia złożonego przez adwokata wyznaczonego do obrony obligatoryjnej przez organ nieuprawniony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest, jednakże Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w tej sprawie, uznając brak potrzeby zasadniczej wykładni ustawy.

Uzasadnienie

Kompetencja prezesa sądu do wyznaczenia obrońcy z urzędu ma charakter techniczno-organizacyjny, a jej naruszenie nie skutkuje bezwzględną nieważnością czynności procesowych. Zarządzenie o wyznaczeniu obrońcy nie jest zaskarżalne, a skutki dla podejrzanego byłyby zbyt dolegliwe.

Czy kompetencja prezesa sądu do dokonywania określonych czynności jest właściwością sądu w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kompetencja prezesa sądu do dokonywania określonych czynności nie jest właściwością sądu w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego.

Uzasadnienie

Ustawodawca uznał czynność wyznaczenia obrońcy z urzędu za należącą do sfery czynności o charakterze techniczno-organizacyjnym, nie zaś stricte procesowym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Paweł Z.osoba_fizycznapodejrzany
Jerzy B.inneobrońca z urzędu

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 441 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania zagadnienia prawnego do Sądu Najwyższego, jeśli wymaga ono zasadniczej wykładni ustawy.

k.p.k. art. 81 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający organ kompetentny do wyznaczenia obrońcy z urzędu (prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy).

Pomocnicze

k.p.k. art. 79 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający przypadki obrony obligatoryjnej.

k.p.k. art. 81 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący sytuacji, w której następuje wyznaczenie nowego obrońcy z urzędu w miejsce dotychczasowego.

k.p.k. art. 8 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia (właściwość sądu).

k.p.k. art. 459 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zaskarżalności orzeczeń.

k.p.k. art. 314

Kodeks postępowania karnego

Możliwość zmiany postanowienia o przedstawieniu zarzutów.

k.p.k. art. 93 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określenie organów uprawnionych do wyznaczenia obrońcy.

Prawo o adwokaturze art. 28 § 2

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Określenie organu uprawnionego do zwolnienia adwokata z obowiązku podejmowania czynności.

k.p.k. art. 25 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający właściwość sądu do rozpoznania sprawy.

k.p.k. art. 84 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek adwokata podejmowania czynności procesowych na rzecz mandanta.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kompetencja prezesa sądu do wyznaczenia obrońcy z urzędu ma charakter techniczno-organizacyjny, a jej naruszenie nie skutkuje bezwzględną nieważnością czynności procesowych. • Zarządzenie o wyznaczeniu obrońcy z urzędu nie jest zaskarżalne. • Skutki uznania nieskuteczności wyznaczenia obrońcy byłyby zbyt dolegliwe dla podejrzanego. • Nie zachodzi potrzeba dokonywania zasadniczej wykładni ustawy w przedstawionej kwestii.

Godne uwagi sformułowania

Kompetencja prezesa sądu do dokonywania określonych czynności nie jest właściwością sądu w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego. • Ustawodawca uznał tę czynność za należącą do sfery czynności o charakterze techniczno-organizacyjnym, nie zaś stricte procesowym. • Nie występuje instytucja nieważności czynności procesowych ex lege. • Nie można mieć wątpliwości co do tego, że Sąd Okręgowy w S. jest w przedmiotowym układzie procesowym sądem odwoławczym. • Przedstawione zagadnienie prawne nie wymaga jednak dokonywania zasadniczej wykładni ustawy, stąd też formułowanie w sprawie wiążącego zapatrywania naruszałoby ustanowioną w art. 8 § 1 k.p.k. zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu.

Skład orzekający

S. Zabłocki

przewodniczący

J. Grubba

członek

P. Hofmański

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obrońców z urzędu, skutków naruszenia kompetencji organów procesowych oraz dopuszczalności przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – prawidłowości wyznaczenia obrońcy z urzędu i jego konsekwencji, co jest istotne dla praktyków.

Błąd w wyznaczeniu obrońcy z urzędu – czy to oznacza nieważność postępowania?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst