I KZP 26/10

Sąd NajwyższyWarszawa2011-01-27
SNKarnepostępowanie dyscyplinarneWysokanajwyższy
komornikpostępowanie dyscyplinarnewłaściwość sąduSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoustawa o komornikach

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie właściwości sądu do rozpoznania odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej, stwierdzając, że spór dotyczy wewnętrznej organizacji sądu, a nie jego właściwości procesowej.

Sąd Okręgowy w S. przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące właściwości sądu do rozpoznania odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej wobec komornika sądowego. Wątpliwości dotyczyły tego, czy właściwy jest wydział karny, cywilny, czy pracy i ubezpieczeń społecznych sądu okręgowego. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że kwestia właściwości wydziału jest problemem organizacyjnym, a nie procesowym, który powinien być rozstrzygany przez prezesa sądu, a nie w trybie pytania prawnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w S. dotyczące właściwości sądu do rozpoznania odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej wobec komornika sądowego. Sąd Okręgowy miał wątpliwości, czy właściwy jest wydział karny, cywilny, czy pracy i ubezpieczeń społecznych sądu okręgowego, powołując się na zmiany w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji oraz przepisy kodeksu postępowania karnego. Prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o odmowę podjęcia uchwały, argumentując, że spór dotyczy właściwości wydziału, a nie sądu, i powinien być rozstrzygnięty przez prezesa sądu. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając, że wydziały są jedynie wewnętrznymi jednostkami organizacyjnymi sądu i nie mogą toczyć sporów o właściwość. Wskazał, że rozpoznanie sprawy przez niewłaściwy wydział nie stanowi uchybienia procesowego, a kwestie te rozstrzyga prezes sądu. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że nie zaistniały przesłanki do jej wydania w trybie pytania prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zagadnienie to dotyczy właściwości wydziału, a nie sądu, i powinno być rozstrzygane przez prezesa sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że spór o właściwość wydziału jest kwestią organizacyjną, a nie procesową. Wydziały są częściami sądu, a nie odrębnymi sądami. Właściwość wydziału rozstrzyga prezes sądu, a nie Sąd Najwyższy w trybie pytania prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Jacek K.osoba_fizycznakomornik sądowy (obwiniony)
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca (w postępowaniu dyscyplinarnym)

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 441 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb przedstawienia zagadnienia prawnego do Sądu Najwyższego dotyczy właściwości sądu, a nie właściwości jego wydziału.

u.k.s.e. art. 75 § ust. 2 i 4

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Przepis ten, w brzmieniu po nowelizacji, wskazuje na właściwość sądu okręgowego, ale nie precyzuje właściwości wydziału w sposób procesowy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy sąd stwierdzi swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę innemu sądowi, a nie gdy wątpliwość dotyczy właściwości wewnętrznego wydziału.

u.k.s.e. art. 71 § pkt 5

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Określa czyn, za który komornik może być pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Ustawa o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji art. 5

Przepis wprowadzający zmiany w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji.

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sądy powszechne.

u.s.p. art. 1 § § 2 i 3

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Potwierdza konstytucyjną regulację o sądach powszechnych i ich zadaniach.

u.s.p. art. 11 § § 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa wydziały jako wewnętrzne jednostki organizacyjne sądu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 55 § ust. 2

Określa kompetencje prezesa sądu w zakresie rozstrzygania sporów o właściwość wydziałów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia właściwości wydziału sądu jest problemem organizacyjnym, a nie procesowym, i powinna być rozstrzygana przez prezesa sądu. Wydziały są wewnętrznymi jednostkami organizacyjnymi sądu i nie mogą toczyć sporów o właściwość. Rozpoznanie sprawy przez niewłaściwy wydział nie stanowi uchybienia procesowego skutkującego nieważnością postępowania.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy argumentował, że właściwość wydziału karny wynika z zastosowania przepisów k.p.k. Sąd Okręgowy sugerował, że właściwość może leżeć po stronie wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych lub cywilnego.

Godne uwagi sformułowania

Normatywne doprecyzowanie właściwości sądu poprzez wskazanie rodzaju wydziału, w którym ma być rozpoznawana sprawa, choćby wydział taki był określany mianem „sądu”, nie czyni z niego sądu w znaczeniu procesowym, o którym mowa w art. 35 § 1 k.p.k. Wydziały jako wewnętrzne jednostki organizacyjne (części składowe) sądu, nie mogą być traktowane jako sądy o odrębnej właściwości procesowej. Nie istnieje problem natury prawnej, który wymagałby zasadniczej wykładni ustawy.

Skład orzekający

S. Zabłocki

przewodniczący

J. Matras

sprawozdawca

D. Rysińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że spory o właściwość wydziałów sądowych są kwestią organizacyjną, a nie procesową, rozstrzyganą przez prezesa sądu, a nie przez Sąd Najwyższy w trybie pytania prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z postępowaniem dyscyplinarnym wobec komorników, ale zasada dotycząca właściwości wydziałów ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z właściwością sądu, która może być nieoczywista dla prawników. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy dotyczące organizacji sądów.

Czy spór o wydział sądu to sprawa dla Sądu Najwyższego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE  Z  DNIA  27  STYCZNIA  2011  R. 
I  KZP  26/10 
 
Normatywne doprecyzowanie właściwości sądu poprzez wskazanie 
rodzaju wydziału, w którym ma być rozpoznawana sprawa, choćby wydział 
taki był określany mianem „sądu”, nie czyni z niego sądu w znaczeniu pro-
cesowym, o którym mowa w art. 35 § 1 k.p.k. 
 
Przewodniczący: sędzia SN S. Zabłocki. 
Sędziowie SN: J. Matras (sprawozdawca), D. Rysińska. 
Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Herzog. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Jacka K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej 
na posiedzeniu w dniu 27 stycznia 2011 r., przedstawionego na podstawie 
art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Okręgowy w S., postanowieniem z dnia 29 
października 2010 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej 
wykładni ustawy: 
 
„Czy wobec regulacji prawnej, przyjętej w art. 75 ust. 2 i 4 ustawy z 
dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 
167, poz. 1191 w brzmieniu obowiązującym od dnia 17.06.2010 r.), sądem 
właściwym do rozpoznania odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej 
jest wydział karny sądu okręgowego właściwego według siedziby kancelarii 
obwinionego komornika ? 
a w razie odpowiedzi negatywnej: 
Czy wobec regulacji prawnej, przyjętej w art. 75 ust. 2 i 4 ustawy z 
dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 
167, poz. 1191 w brzmieniu obowiązującym od dnia 17.06.2010 r.), sądem 

 
2
właściwym do rozpoznania odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej 
jest sąd pracy i ubezpieczeń społecznych sądu okręgowego właściwego 
według siedziby kancelarii obwinionego komornika czy też wydział cywilny 
takiego sądu okręgowego?” 
 
p o s t a n o w i ł  odmówić podjęcia uchwały. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Zagadnienie prawne przedstawione do rozstrzygnięcia przez Sąd 
Najwyższy zaistniało na tle następującej sytuacji procesowej. 
Wobec komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. Jacka K. 
było prowadzone, z wniosku Ministra Sprawiedliwości, postępowanie dys-
cyplinarne o czyn określony w art. 71 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 
r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191 
ze zm. – ustawa dalej określana jako „u.k.s.e.”). W dniu 12 maja 2010 r. 
orzeczenie w pierwszej instancji wydała w tej sprawie Komisja Dyscypli-
narna przy Krajowej Radzie Komorniczej w W. Odwołanie od tego orze-
czenia, na niekorzyść komornika, wniósł w dniu 25 czerwca 2010 r. Mini-
ster Sprawiedliwości, wskazując jako sąd właściwy do jego rozpoznania 
Sąd Okręgowy w S. W uzasadnieniu odwołania Minister Sprawiedliwości 
podniósł, że zważywszy na treść art. 5 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o 
zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 40, poz. 
228), która weszła w życie w dniu 17 czerwca 2010 r., postępowanie odwo-
ławcze powinno być kontynuowane przed sądem według przepisów ustawy 
o komornikach sądowych i egzekucji po nowelizacji. Powołując się zaś na 
zapis ujęty w art. 75 ust. 4 u.k.s.e. po nowelizacji, zawierający nakaz sto-
sowania przepisów kodeksu postępowania karnego w zakresie nieuregu-

 
3
lowanym w ustawie, Minister Sprawiedliwości wskazał, że sądem rozpo-
znającym odwołanie będzie wydział karny sądu okręgowego właściwego 
dla siedziby kancelarii obwinionego. Odwołanie zostało przesłane przez 
Komisję Dyscyplinarną przy Krajowej Radzie Komorniczej w W. do Sądu 
Okręgowego w S. i zostało w dniu 16 lipca 2010 r. zarejestrowane w Wy-
dziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Postanowieniem z dnia 29 lipca 
2010 r. Sąd Okręgowy w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 
uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W. 
Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, by następnie w dniu 4 
sierpnia 2010 r., po dostrzeżeniu zmiany w u.k.s.e. w zakresie właściwości 
sądu rozpoznającego odwołanie, uchylić swoje postanowienie; wydanym 
tego dnia zarządzeniem sprawę przekazano do Wydziału Karnego Sądu 
Okręgowego w S. W dniu 27 sierpnia 2010 r. sprawa trafiła do Wydziału 
Karnego Sądu Okręgowego w S., ale na skutek pisma przewodniczącego 
tego wydziału, zawierającego sugestię przekazania sprawy o charakterze 
sprawy odwoławczej do wydziału odwoławczego, Prezes Sądu Okręgowe-
go w S. zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2010 r. zdecydował o przekazaniu 
sprawy do Wydziału Odwoławczego. Sprawa została zarejestrowana w 
Wydziale Karnym w dniu 1 września 2010 r., zaś termin jej rozpoznania na 
rozprawie wyznaczono na dzień 15 października 2010 r. W trakcie tej roz-
prawy przewodnicząca zarządziła przerwę celem narady nad kwestią wła-
ściwości sądu karnego, a po naradzie rozprawę odroczono, cyt.: „celem 
zwrócenia się na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. do Sądu Najwyższego w 
Warszawie z pytaniem prawnym w przedmiocie właściwości sądu karnego 
do rozpoznania przedmiotowej sprawy”. Postanowieniem z dnia 29 paź-
dziernika 2010 r., Sąd Okręgowy w S., Wydział Karny, przekazał na pod-
stawie art. 441 § 1 k.p.k. Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne wy-
magające zasadniczej wykładni ustawy w postaci dwóch pytań przedsta-
wionych powyżej. 

 
4
W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że 
zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.k. zobowiązany jest do badania z urzędu 
kwestii właściwości, a realizując ten nakaz doszedł do wniosku, iż zostały 
spełnione przesłanki do wystąpienia z pytaniem prawnym, a to dlatego, że 
rysują się dwie możliwości ustalenia właściwego do rozpoznania odwołania 
sądu. Z jednej strony – z uwagi na zapis art. 75 ust. 4 u.k.s.e., nakazujący 
odpowiednie stosowanie do postępowania dyscyplinarnego przepisów Ko-
deksu postępowania karnego – dostrzegł podstawy do przyjęcia, że to wła-
śnie wydział karny, stosujący taką procedurę, będzie właściwy do rozpo-
znania odwołania. Zdaniem tego sądu, stanowisko to wynikać może rów-
nież z tego, że poprzednio obowiązujący przepis art. 75 u.k.s.e. wyraźnie 
wskazywał sąd okręgowy – sąd pracy i ubezpieczeń społecznych jako sąd 
odwoławczy i określał, iż do rozpoznania odwołania stosuje się przepisy 
Kodeksu postępowania cywilnego, a uzasadnienie projektu ustawy o zmia-
nie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (druk 1810) wskazuje na 
odmienne określenie zarówno procedury jak i właściwości miejscowej są-
du. Wnioskowi, że to wydział karny sądu okręgowego właściwego według 
siedziby kancelarii obwinionego komornika będzie funkcjonalnie właściwy 
do rozpoznania odwołania, przeciwstawił także pogląd odmienny, iż to in-
ny, niż wydział karny sądu okręgowego, wydział sądu powszechnego 
mógłby rozpoznawać takie odwołanie. Pogląd ten oparł na regulacji zawar-
tej w ustawie z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorzą-
dzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz 
o nadzorze publicznym (Dz. U. Nr 77, poz. 649) oraz tezie, uzasadnionej 
przepisami ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, że właściwość 
wydziałów sądów powszechnych nie jest określana przez kryterium stoso-
wanej procedury, ale przez wskazanie przedmiotowego charakteru sprawy. 
Prezentując również takie stanowisko dostrzegł następnie, że sprawa dys-
cyplinarna komornika może mieć charakter sprawy cywilnej, skoro jego od-

 
5
powiedzialność określana jest z reguły w oparciu o przepisy prawa cywil-
nego, jakim miał uchybić, albo też sprawy z zakresu prawa pracy, tak jak 
przyjmowano to do czasu nowelizacji przepisu art. 75 u.k.s.e. 
Zajmując stanowisko na piśmie co do zagadnienia prawnego, proku-
rator Prokuratury Generalnej wniósł o odmowę podjęcia uchwały. W uza-
sadnieniu wniosku podkreślił, że z uprawnienia określonego w art. 441 § 1 
k.p.k. może skorzystać również ten sąd, który bada z urzędu swoją właści-
wość funkcjonalną, ale analiza treści sformułowanego zagadnienia praw-
nego nie dotyczy w rzeczywistości tej sfery, albowiem dotyczy właściwości 
wydziału sądu okręgowego. Wskazując dalej, że przepisy ustawowe doty-
czą właściwości sądu, zaś poszczególne wydziały są organizacyjnymi czę-
ściami jednego sądu, podniósł, iż w przypadku wątpliwości co do wydziału 
właściwego do rozpoznania sprawy, wydział ten, stosownie do przepisu § 
55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. 
– Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 249 ze 
zm.) wyznacza prezes sądu. Reasumując, prokurator skonstatował, że po-
wołanie się na przepis art. 35 § 1 k.p.k., w odniesieniu do wydziału sądu, 
jest błędne, zaś w istocie pytanie prawne dotyczy problemu o charakterze 
organizacyjnym, także i z tego powodu, iż rozpoznanie odwołania przez 
niewłaściwy wydział danego sądu okręgowego nie skutkuje zaistnieniem 
uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 3 lub 4 k.p.k.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
W sprawie nie zostały spełnione warunki do podjęcia uchwały w try-
bie określonym w art. 441 § 1 k.p.k. O ile kwestia właściwości funkcjonalnej 
danego sądu do rozpoznania środka odwoławczego może być przedmio-
tem pytania prawnego skierowanego do Sądu Najwyższego (por. uchwała 
SN  z dnia 23 lutego 1999 r., I KZP 35/98, OSNKW 1999, z. 3-4, poz. 13; 
postanowienia SN z dnia 29 listopada 2006 r., I KZP 27/06 i 28/06, 
OSNKW 2006, z. 12, poz. 110 i 111), to jest oczywiste, że chodzi tu o wła-

 
6
ściwość sądu jako jednostki sądownictwa powszechnego, nie zaś wydziału 
właściwego sądu, a przecież to do właściwości wydziału sprowadza  się 
zagadnienie prawne ujęte w obu pytaniach. Trafnie wskazał prokurator we 
wniosku, że powołanie się przez występujący z tzw. pytaniem prawnym sąd 
na przepis art. 35 § 1 k.p.k. jest w realiach procesowych niniejszej sprawy 
zupełnie chybione. Treść przepisu art. 35 § 1 k.p.k. wskazuje przecież, że 
w przypadku gdy sąd stwierdzi swą niewłaściwość, to przekazuje sprawę 
właściwemu sądowi lub innemu organowi. Tylko więc w przypadku gdyby 
Sąd Okręgowy w S. powziął wątpliwość co do swojej właściwości w zakre-
sie rozpoznania odwołania i dostrzegałby właściwość innego sądu, to przy 
spełnieniu pozostałych przesłanek, określonych w przepisie art. 441 § 1 
k.p.k., mógłby wystąpić do Sądu Najwyższego w tym trybie. Stosownie do 
zapisu art. 177 Konstytucji RP to sądy powszechne sprawują wymiar spra-
wiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo za-
strzeżonych dla właściwości innych sądów (domniemanie kompetencji). W 
sferze wymiaru sprawiedliwości ujmuje się także funkcję kontrolną sądów, 
a więc sytuację gdy nie rozstrzygają one sprawy od samego początku, ale 
sprawują kontrolę nad orzecznictwem organów quasi-sądowych (uzasad-
nienie wyroku TK z dnia 8 grudnia 1998 r., K 41/97, OTK 1998, z. 7, poz. 
117; L. Garlicki: Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 
2000, s. 350). Konstytucyjną regulację powtarza, w art. 1 § 2, ustawa z 
dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 
98, poz. 1070 ze zm. – dalej: u.s.p.), dodając także i to, że sądy po-
wszechne wykonują również zadania z zakresu ochrony prawnej powierzo-
ne w drodze ustaw (art. 1 § 3). Zgodnie z u.s.p. sądami powszechnymi są 
sądy rejonowe, sądy okręgowe oraz sądy apelacyjne (art. 1 § 1), a wydzia-
ły są wewnętrznymi jednostkami tych sądów (art. 11 § 1, art. 12 § 1, art. 13 
§ 1, art. 16 § 1 i art. 18 § 1). Nawet jeśli przepisy u.s.p. określają niektóre 
wydziały nazwami sądów (np. sąd grodzki, sąd pracy, sąd gospodarczy, 

 
7
sąd pracy i ubezpieczeń społecznych), to jest to jedynie kwestia związana 
z wyodrębnieniem rozpoznawania spraw w poszczególnych wydziałach, a 
zatem regulacje te odnoszą się do wewnętrznego podziału czynności w 
danym sądzie i nie tworzą ustrojowych jednostek sądownictwa powszech-
nego. Oznacza to, że wydziały jako wewnętrzne jednostki organizacyjne 
(części składowe) sądu, nie mogą być traktowane jako sądy o odrębnej 
właściwości procesowej (J. Gudowski red.: Prawo o ustroju sądów po-
wszechnych, Warszawa 2010, s. 72, 76; Ł. Korozs, M. Sztorc: Ustrój są-
dów powszechnych. Komentarz, Warszawa 2002, s. 33, 35 i 36). Zrozu-
miałe jest zatem, że wydziały tego samego sądu nie mogą toczyć sporów o 
właściwość (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 
maja 1999 r., II AKo 151/99, Lex 38183), a sprawy wadliwie skierowane do 
danego wydziału powinny być przekazywane do właściwego wydziału nie 
na podstawie postanowienia o uznaniu swojej niewłaściwości, ale na pod-
stawie zarządzeń o charakterze porządkowym (por. uchwała SN z dnia 14 
marca 1989 r., III PZP 45/88, OSNCP 1989, z. 11, poz. 67; uchwała SN z 
dnia 22 lipca 1994 r., III CZP 87/94, OSNC 1995, z. 1, poz. 5). Nie zmienia 
niczego w ustrojowej pozycji wydziału danego sądu to, że przed nowelą z 
dnia 12 lutego 2010 r. w u.k.s.e. właściwość sądu przypisano sądowi okrę-
gowemu – sądowi pracy i ubezpieczeń społecznych (art. 75 ust. 2). Norma-
tywne doprecyzowanie właściwości sądu, poprzez wskazanie rodzaju wy-
działu, w którym ma być rozpoznawana sprawa, choćby wydział taki był 
określany mianem „sądu”, nie  czyni z niego sądu w znaczeniu proceso-
wym, o którym mowa w art. 35 § 1 k.p.k. Wydział taki dalej jest od strony 
organizacyjnej częścią sądu. Oczywiste jest i to, na co zwrócił uwagę w 
swym wniosku prokurator, że rozpoznanie sprawy przez niewłaściwy wy-
dział właściwego sądu nie stanowi uchybienia określonego w treści art. 439 
§ 1 pkt 3 lub 4 k.p.k., a w przypadku sporów kwestię tę – jako leżącą w sfe-
rze wewnętrznej organizacji danego sądu – rozstrzyga prezes sądu na 

 
8
podstawie § 55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 
lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 
38, poz. 249 ze zm.). Tak więc udzielenie odpowiedzi na sformułowane w 
obu pytaniach zagadnienie prawne nie ma żadnego znaczenia dla roz-
strzygnięcia odwołania Ministra Sprawiedliwości. Co więcej, sprawa wła-
ściwości wydziału została już rozstrzygnięta zgodnie z prawem przez pre-
zesa sądu. W układzie gdy Sąd Okręgowy w S. problem właściwości do 
rozpoznania odwołania postrzegał tylko przez pryzmat właściwego wydzia-
łu tego sądu, to na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. nie miał on w 
ogóle, z uwagi na treść art. 35 § 2 k.p.k., formalnych podstaw do odrocze-
nia z tego powodu rozprawy, co niestety uczynił. Wywód powyższy obrazu-
je także i to, że nie istnieje problem natury prawnej, który wymagałby za-
sadniczej wykładni ustawy. Z tych powodów należało odmówić podjęcia 
uchwały w odniesieniu do kwestii ujętych w obu pytaniach. 
W tym kontekście za tym bardziej nieudaną należy uznać podjętą w 
uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w S. próbę wykazania, że 
przepis art. 75 ust. 2 u.k.s.e., w brzmieniu obowiązującym od 17 czerwca 
2010 r., wcale nie wyklucza tego, że to dalej wydział pracy i ubezpieczeń 
społecznych może być właściwy do rozpoznania sprawy. Przepis art. 75 
ust. 2 u.k.s.e. w poprzednio obowiązującym brzmieniu wskazywał przecież, 
że właściwym do rozpoznania odwołania jest sąd okręgowy – sąd pracy i 
ubezpieczeń społecznych, zaś po zmianie wprowadzonej przepisem art. 1 
pkt 13 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o komornikach 
sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 40, poz. 228) ujmuje, iż odwołanie przy-
sługuje do sądu okręgowego, właściwego według siedziby kancelarii obwi-
nionego komornika. Zaaprobowanie takiego wnioskowania Sądu odwoław-
czego musiałoby oznaczać aprobatę dla stwierdzenia, że pomimo zmiany 
treści tego przepisu, nie uległa zmianie norma w nim zawarta, na co nie 
pozwalają zarówno reguły logiki (zakaz wykładni synonimicznej) jak i praw-

 
9
ny charakter nowelizacji przepisu (§ 85 ust. 1 i § 87 ust. 1 załącznika do 
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w 
sprawie „Zasad techniki prawodawczej” – Dz. U. Nr 100, poz. 908). Druga 
uwaga musi dotyczyć kwestii procedury. Rację ma Sąd odwoławczy, że 
określenie przepisów w oparciu o które następuje rozpoznanie sprawy nie 
kreuje właściwości sądu. Trzeba jednak mieć na względzie to, że w syste-
mie prawa określającego właściwość sądów orzekających w postępowaniu 
dyscyplinarnym, dominuje model powiązania właściwości sądu ze stoso-
waną przez ten sąd procedurą. Model taki ukształtowano ustawą z dnia 23 
listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.), 
wzorem regulacji wprowadzonej do ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – 
Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 764 ze zm.), ustawą z dnia 
18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie 
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239). W przepisach rozdziału 
VIII ustawy o Sądzie Najwyższym znowelizowano przepisy 13 ustaw korpo-
racyjnych (art. 74, 76-83, 86-88, 90-91) w taki sposób, że od orzeczeń wy-
danych przez korporacyjne organy orzekające w drugiej instancji w spra-
wach dyscyplinarnych, odwołanie przysługiwało do sądu apelacyjnego – 
sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, który rozpoznawał odwołanie we-
dług przepisów Kodeku postępowania cywilnego o apelacji. Odmiennie po-
zostawiono uregulowania w zakresie zawodów prawniczych i uczyniono to 
w sposób świadomy, o czym przekonuje uzasadnienie projektu ustawy o 
Sądzie Najwyższym (pkt. XI druku sejmowego nr 496 – Sejm IV kadencji). 
Tak więc różnica pomiędzy ustawą o komornikach sądowych i egzekucji w 
kształcie obowiązującym do dnia 16 czerwca 2010 r. a innymi ustawami 
korporacyjnymi, w zakresie przepisów określających właściwość sądów do 
orzekania w postępowaniu dyscyplinarnym, polegała tylko na tym, że po-
stępowanie dyscyplinarne co do komorników, asesorów komorniczych i 
aplikantów komorniczych było postępowaniem dwuinstancyjnym, a więc 

 
10 
sąd powszechny orzekał już w drugiej instancji; w takim układzie zrozumia-
łym było, że właściwym do rozpoznania odwołania był sąd okręgowy – sąd 
pracy i ubezpieczeń społecznych (wcześniej – sąd wojewódzki), a nie taki 
wydział sądu apelacyjnego. Natomiast konsekwentnie ustawodawca okre-
ślał procedurę w oparciu o którą następowało rozpoznanie odwołania. 
Wskazując bowiem na wydział pracy i ubezpieczeń społecznych określo-
nego sądu (okręgowego lub apelacyjnego), jednocześnie dostosowywał do 
niego procedurę (przepisy Kodeksu postępowania cywilnego), tak aby była 
to procedura, która stosowana jest przy rozpoznawaniu właściwych rodza-
jowo dla tego wydziału spraw. Tak więc, wprowadzenie nowelą z dnia 12 
lutego 2010 r. do art. 75 u.k.s.e. ustępu 4 i określenie w nim, że do postę-
powania dyscyplinarnego w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje 
się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego stanowi istotną, 
bo wynikającą z wykładni systemowej zewnętrznej, wskazówkę dla okre-
ślenia, który wydział sądu okręgowego właściwego według siedziby kance-
larii obwinionego komornika, winien rozpoznawać odwołanie uprawnionego 
podmiotu. Z uzasadnienia rządowego projektu ustawy z dnia 12 lutego 
2010 r. wynika, że zmiana procedury stosowanej do rozpoznawania spraw 
dyscyplinarnych w postępowaniu odwoławczym miała na celu zapewnienie 
pełnych gwarancji dla stron postępowania (druk 1810 – Sejm VI kadencji). 
Nie może dziwić, że realizując ten cel wyeliminowano zapis o właściwości 
wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych, skoro przy rozpoznawaniu 
spraw z tego zakresu procedura karna nie ma zastosowania. Fakt, że w 
przypadku jednego aktu prawnego, tj. ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o bie-
głych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do bada-
nia sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. Nr 77, 
poz. 649) naruszono schemat powiązania wskazanego wydziału z właści-
wą procedurą, stosowaną przy rozpoznawaniu w tym wydziale innych 
spraw (art. 41 ust. 1 i art. 46 – por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 

 
11 
30 września 2010 r., I KZP 11/10, OSNKW 2010, z. 10, poz. 85), nie może 
prowadzić do wniosku, iż określenie przepisów procesowych, w oparciu o 
które sąd okręgowy będzie rozpoznawał odwołanie od orzeczenia komisji 
dyscyplinarnej, nie ma znaczenia przy określaniu właściwego do rozpozna-
nia sprawy wydziału. 
Z tych wszystkich powodów orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI