I KZP 23/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Rejonowy w W., dotyczące dopuszczalności wniesienia zażalenia przez pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) na podstawie tzw. ciągu pełnomocnictw. Sytuacja procesowa dotyczyła umorzenia dochodzenia w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 219 k.k., gdzie ZUS wystąpił jako pokrzywdzony. Zażalenie na postanowienie o umorzeniu zostało wniesione przez naczelnik Wydziału Realizacji Dochodów III Oddziału ZUS w W., działającą na podstawie pełnomocnictwa udzielonego jej przez dyrektora Oddziału, który z kolei powołał się na pełnomocnictwo udzielone mu przez Prezesa ZUS. Sąd Rejonowy powziął wątpliwości, czy taka konstrukcja pełnomocnictw jest skuteczna w kontekście reprezentacji ZUS w postępowaniu karnym. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko Prokuratury Krajowej, odmówił podjęcia uchwały, uznając, że sąd niższej instancji nie wykazał, iż zagadnienie wymaga zasadniczej wykładni ustawy. Sąd Najwyższy wskazał, że wątpliwości Sądu Rejonowego dotyczyły raczej prawidłowego rozumienia przepisów dotyczących statutu ZUS i udzielania dalszych pełnomocnictw, a nie przepisu art. 51 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy statutu ZUS pozwalają na udzielanie dalszych pełnomocnictw, a osoby tak umocowane personifikują ZUS jako organ administracji publicznej. Wskazano również na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza możliwość skutecznego działania pracowników ZUS na podstawie takich pełnomocnictw. Ostatecznie Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawach, w których jako pokrzywdzony występuje ZUS, czynności procesowe dokonuje Prezes Zakładu lub inna osoba upoważniona na podstawie statutu. Sąd Rejonowy został zobowiązany do samodzielnego rozważenia, czy udzielone pełnomocnictwo obejmuje reprezentację w przedmiotowej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba, która jako pracownik dysponuje upoważnieniem do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawach karnych, udzielonym w ramach tzw. ciągu pełnomocnictw, jest uprawniona do wniesienia zażalenia?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że sąd niższej instancji nie wykazał konieczności zasadniczej wykładni ustawy i przedstawił zagadnienie w sposób nieprawidłowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości Sądu Rejonowego dotyczyły interpretacji przepisów statutu ZUS i udzielania dalszych pełnomocnictw, a nie przepisu art. 51 § 1 k.p.k. Wskazano, że osoby umocowane na podstawie statutu ZUS personifikują ZUS jako organ administracji publicznej, a orzecznictwo NSA potwierdza możliwość skutecznego działania pracowników ZUS na podstawie takich pełnomocnictw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | pokrzywdzony |
| Iwona K. | osoba_fizyczna | reprezentant pokrzywdzonego (naczelnik Wydziału) |
| Marzena M. | osoba_fizyczna | reprezentant pokrzywdzonego (zastępca naczelnika Wydziału) |
| Wanda P. | osoba_fizyczna | reprezentant pokrzywdzonego (dyrektor Oddziału) |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 441 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 51 § 1
Kodeks postępowania karnego
u.s.u.s. art. 73 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
statut ZUS art. § 2 ust. 2 pkt 1
Statut Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.k. art. 219
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
u.s.u.s. art. 74 § 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 106
Kodeks cywilny
k.p.k. art. 88
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argument Prokuratury Krajowej o niewłaściwym sformułowaniu pytania prawnego przez Sąd Rejonowy. • Argument Sądu Najwyższego, że wątpliwości Sądu Rejonowego nie dotyczyły zasadniczej wykładni ustawy, a jedynie interpretacji przepisów wewnętrznych ZUS i procedury udzielania pełnomocnictw.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Rejonowego, że zagadnienie prawne wymaga zasadniczej wykładni ustawy i ma doniosłe praktyczne znaczenie.
Godne uwagi sformułowania
zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy • czynności procesowych przysługujących pokrzywdzonemu dokonuje Prezes Zakładu, jako organ uprawniony do działania w jego imieniu • tzw. ciągu pełnomocnictw • nie ma wątpliwości, że rozwiązanie zawarte w tym przepisie jest wręcz konieczne • nie ma przeszkód do podejmowania prawnie skutecznych czynności [...] przez pracownika działającego na podstawie upoważnienia przełożonego
Skład orzekający
T. Grzegorczyk
przewodniczący
J. Matras
sędzia
Z. Puszkarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii reprezentacji instytucji publicznej (ZUS) w postępowaniu karnym i zasad udzielania pełnomocnictw, co jest istotne dla praktyków prawa. Odmowa podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy również stanowi ciekawy aspekt proceduralny.
“Czy pracownik ZUS może skutecznie reprezentować instytucję w sądzie na podstawie "ciągu pełnomocnictw"? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.