I KZP 18/09

Sygn. akt I KZP 18/09     
 
 
  
 
P O S T A N O W I E N I E 
 
Dnia 23 września 2009 r. 
 
Sąd Najwyższy – Izba Karna w Warszawie   
na posiedzeniu w składzie: 
Przewodniczący:  SSN Waldemar Płóciennik (sprawozdawca) 
Sędziowie:             SSN Krzysztof Cesarz 
 
 
 
   
 
SSN Roman Sądej 
 
 
 
Protokolant: Łukasz Majewski 
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Aleksandra Herzoga 
 
w sprawie I.K. 
 
po rozpoznaniu przedstawionego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd 
Apelacyjny postanowieniem z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt […], 
zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: 
 
„Czy przepis art. 105§2 k.k. obejmuje swoim zakresem 
przestępstwa 
umyślne 
kwalifikowane 
przez 
nieumyślne 
następstwa, określone w art. 158§2 i art. 158§3 k.k.?” 
 
 
postanowił 
odmówić podjęcia uchwały.  

 
2 
UZASADNIENIE 
 
 
Zagadnienie 
prawne 
przedstawione 
Sądowi 
Najwyższemu 
do 
rozstrzygnięcia sformułowane zostało przez Sąd Apelacyjny w następującym 
układzie procesowym. 
 
 W toku śledztwa w sprawie o sygnaturze akt [...], postanowieniem z dnia 
27 sierpnia 1983 r., prokurator Prokuratury Wojewódzkiej w W. postawił I.K. 
zarzut udziału w dniu 12 maja 1983 r. w W. w pobiciu G. P., które doprowadziło 
do powstania u pokrzywdzonego ciężkich obrażeń ciała „skutkujących jego 
zgon”, tj. popełnienia przestępstwa z art. 158 § 3 k.k. z  1969 r. Po 
zmodyfikowaniu w trakcie postępowania  przygotowawczego przedstawionego 
zarzutu, w skierowanym do sądu akcie oskarżenia I. K.  został oskarżony o to, 
że wziął udział w pobiciu G. P., przez co narażono pokrzywdzonego na 
bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszkodzenia ciała, tj. o przestępstwo 
z art. 158 § 1 k.k. z 1969 r. Wyrokiem z dnia 16 lipca 1984 r., sygn. akt […], 
Sąd Wojewódzki w W. uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu 
czynu. 
 
W następstwie uwzględnienia wniosku prokuratora o wznowienie 
postępowania m.in. na niekorzyść oskarżonego, Sąd Wojewódzki w W. 
wyrokiem z dnia 29 czerwca 1990 r., sygn. akt […], wznowił postępowanie 
sądowe, uchylił opisany wcześniej wyrok Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 16 
lipca 1984 r., także w odniesieniu do oskarżonego I. K. i sprawę przekazał temu 
Sądowi do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 3 lipca 1990 r. Sąd 
Wojewódzki w W. zwrócił sprawę Prokuraturze Wojewódzkiej w W. „do 
uzupełnienia śledztwa”. 
 
W skierowanym do Sądu Wojewódzkiego w W. w dniu 29 marca 1993 r. 
nowym akcie oskarżenia zarzucono m.in. I.K. i A. D., że: „w dniu 12 maja 1983 
r. w W., na terenie Komisariatu MO, działając wspólnie i w porozumieniu z 
dwoma bliżej nieustalonymi funkcjonariuszami MO, wzięli udział w pobiciu G. 

 
3 
P., polegającym głównie na zadawaniu mu silnych uderzeń łokciami w okolicę 
brzucha, przy czym A. D. nawoływał pozostałych funkcjonariuszy do bicia w 
sposób nie pozostawiający śladów, w wyniku czego G. P. doznał ciężkich i 
rozległych obrażeń jamy brzusznej, co doprowadziło do rozlanego zapalenia 
otrzewnej ze wstrząsem urazowym i septycznym, a w konsekwencji, mimo 
leczenia przeciwstrząsowego i operacyjnego, do jego śmierci”, tj. popełnienie 
przestępstwa z art. 158 § 3 k.k. z 1969 r. Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 1997 r., 
sygn. akt […], Sąd Wojewódzki w W. uniewinnił oskarżonego I. K., a A.D. 
uznał za winnego przestępstwa z art. 158 § 2 k.k. z 1969 r. i wymierzył mu karę 
4 lat pozbawienia wolności, którą  złagodził o połowę na mocy amnestii. Po 
rozpoznaniu wniesionych środków odwoławczych Sąd Apelacyjny wyrokiem z 
dnia 22 maja 1998 r., sygn. akt […], zmienił zaskarżone orzeczenie wobec A. D. 
w ten sposób, że uznał go za winnego popełnienia przestępstwa z art. 158 § 3 
k.k., przyjmując, że wziął on udział w pobiciu G. P. wspólnie i w porozumieniu 
z innymi funkcjonariuszami MO, natomiast w odniesieniu do I. K. wyrok 
uchylił i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego 
rozpoznania. 
 
Orzeczeniem z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt […], Sąd Okręgowy w 
W. uniewinnił oskarżonego I. K., a wyrok ten, po rozpoznaniu apelacji 
wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, został 
utrzymany w mocy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 stycznia 2001 r., 
sygn. akt […]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd Apelacyjny wyraził 
pogląd, że w świetle przepisu art. 9 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – 
Przepisy wprowadzające Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 544, ze zm.) w zw. z 
art. 101 § 1 pkt 3 k.k., w dniu 1 stycznia 2000 r. upłynął termin przedawnienia 
karalności zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 158 § 3 k.k., przy czym, 
według Sądu, przepis art. 102 k.k., przewidujący przedłużenie terminu 
karalności, nie miał tu zastosowania, co uniemożliwiało badanie zasadności 
wniesionych apelacji. W kasacji od wyroku Sądu odwoławczego pełnomocnik 

 
4 
oskarżyciela posiłkowego zarzucił obrazę przepisu art. 102 k.k., natomiast 
Minister Sprawiedliwości – Prokurator  Generalny wywiódł, iż w sprawie 
doszło do rażącego naruszenia art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 18 
grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni 
przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016, ze zm.) 
polegającego na niezastosowaniu tych przepisów do czynu zarzucanego 
oskarżonemu I. K. i bezzasadnym uznaniu, że karalność tego czynu ustała z 
powodu przedawnienia w myśl art. 101 § 1 pkt 3 k.k., mimo że czyn ten, jako 
dokonany przez oskarżonego będącego funkcjonariuszem MO, pełniącym 
obowiązki służbowe, wyczerpuje znamiona „zbrodni komunistycznej” w 
rozumieniu powołanej wyżej ustawy, której karalność nie uległa przedawnieniu, 
co doprowadziło do bezzasadnego utrzymania w mocy wyroku Sądu 
Okręgowego w W. Orzeczeniem z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt II KKN 
158/01, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi 
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. W motywacyjnej części swojego 
orzeczenia Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro w rozważanej sprawie bieg 
terminu przedawnienia należy liczyć respektując przepis art. 9 § 1 p.w.k.k., tj. 
od dnia 1 stycznia 1990 r., to do zastosowania instytucji przedłużenia okresu 
przedawnienia, o jakiej mowa w art. 102 k.k., nie ma znaczenia fakt, że 
postępowanie toczyło się przed tą datą. Sąd Najwyższy zauważył także, że ze 
względu na treść rozstrzygnięcia, przedwczesne byłoby rozważanie czy 
zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż zostały spełnione 
przesłanki pozwalające na uznanie czynu zarzuconego oskarżonemu za zbrodnię 
komunistyczną, czego domagał się w swojej kasacji Minister Sprawiedliwości – 
Prokurator Generalny. Rozpoznający ponownie sprawę Sąd Apelacyjny 
wyrokiem z dnia 29 stycznia 2002 r., sygn. akt […], uchylił orzeczenie Sądu 
pierwszej instancji i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do 
ponownego rozpoznania. 

 
5 
 
Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 19 stycznia 2004 r., sygn. akt […], 
ponownie uniewinnił oskarżonego I. K. Orzeczenie to jednak, po rozpoznaniu 
apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, zostało uchylone 
wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 16 czerwca 2004 r., sygn. akt […]. 
 
Podczas kolejnego rozpoznania sprawy przez Sąd pierwszej instancji 
jeden z obrońców oskarżonego domagał się umorzenia postępowania w oparciu 
o przepis art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. W złożonym w dniu 6 stycznia 2005 r. wniosku 
utrzymywał, że karalność czynu oskarżonego ustała z dniem 1 stycznia 2005 r. 
W toku rozprawy głównej z dniu 18 stycznia 2005 r. Sąd Okręgowy w W. nie 
uwzględnił tego wniosku z uwagi na jego przedwczesność, uznał bowiem, że po 
otwarciu przewodu sądowego przepisy art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § pkt 1 
i 2 k.p.k. obligują sąd do przeprowadzenia całego postępowania dowodowego. 
Na etapie głosów  stron, prokurator, oskarżyciel posiłkowy i jego pełnomocnik 
wnieśli m.in. o uznanie oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 158 § 3 k.k., 
przy przyjęciu, że czyn ten stanowi zbrodnię komunistyczną w rozumieniu 
przepisów ustawy o IPN, natomiast obrońca oskarżonego nadal utrzymywał, iż 
doszło do przedawnienia. Wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt […], Sąd 
Okręgowy w W. uznał I. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z 
art. 158 § 3 k.k. i na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 8 lat 
pozbawienia wolności, przy czym na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 
grudnia 1989 r. o amnestii (Dz. U. Nr 64, poz. 390) karę tę złagodził o połowę, 
tj. do 4 lat pozbawienia wolności. W uzasadnieniu opisanego rozstrzygnięcia 
wykluczono istnienie okoliczności pozwalających na uznanie przypisanego I. K. 
czynu za zbrodnię komunistyczną w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 
1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko 
Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2007 r., Nr 63, poz. 424, ze zm.). Nie odniesiono 
się zatem do terminu przedawnienia karalności tego rodzaju przestępstw, które 
nie stanowią równocześnie zbrodni zabójstwa, przewidzianego w art. 4 ust. 1a 
zdanie drugie in fine tej ustawy (s. 68 – 70 uzasadnienia omawianego 

 
6 
orzeczenia). Wskazano natomiast, że zarzucone oskarżonemu przestępstwo nie 
uległo przedawnieniu ze względu na treść mających zastosowanie w sprawie 
przepisów art. 9 § 1 p.w.k.k. i art. 105 § 2 k.k. Podkreślić jednak należy, że poza 
stwierdzeniem, iż „niewątpliwie czyn popełniony przez oskarżonego został 
popełniony w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych”, Sąd 
Okręgowy powstrzymał się od dokonania wykładni wymienionych przepisów 
oraz wyjaśnienia ich działania w sprawie oskarżonego. W szczególności nie 
przedstawiono żadnych argumentów uzasadniających wynikające z wyroku 
stanowisko, że czyn oskarżonego mieści się w hipotezie art. 105 § 2 k.k. (s. 66 – 
68 uzasadnienia). 
 
Orzeczenie Sądu Okręgowego w W. zaskarżone zostało wyłącznie przez 
obrońców oskarżonego. Obaj skarżący podnieśli w apelacjach m.in. wystąpienie 
okoliczności, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 
k.p.k., co łączyli z brakiem możliwości zastosowania w sprawie art. 105 § 2 
k.k., przy czym uzasadniając swoje stanowiska obrońcy ci odwoływali się do 
odmiennych argumentów. 
 
Według adwokata J. B., w sprawie doszło do przedawnienia karalności 
czynu zarzucanego oskarżonemu  ponieważ art. 105 § 2 k.k. nie ma do tego 
czynu zastosowania. Odwołując się do poglądów doktryny, skarżący wskazał, że 
przepis art. 105 § 2 k.k. ma zastosowanie jedynie do czterech opisanych w nim 
typów popełnionych umyślnie przestępstw, podczas gdy skutek przestępstwa z 
art. 158 § 3 k.k. jest objęty nieumyślnością. W konsekwencji, w sytuacji, gdy 
wykluczone jest zastosowanie art. 105 § 2 k.k., zważywszy na treść art. 9 § 1 
p.w.k.k. i art. 101 § 1 pkt 3 k.k., przedawnienie karalności czynu zarzucanego 
oskarżonemu nastąpiło z dniem 1 stycznia 2005 r., nawet przy uwzględnieniu 
treści art. 102 k.k., wydłużającego termin przedawnienia o 5 lat. 
 
Według adwokata G. M., w sprawie doszło do przedawnienia karalności 
zarzucanego oskarżonemu czynu ponieważ, w jego ocenie, art. 9 § 1 p.w.k.k. 
stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 105 § 2 k.k.  

 
7 
 
W toku rozprawy apelacyjnej obaj obrońcy podtrzymali swoje 
stanowiska, a nadto oświadczyli, że ich zdaniem, nie zachodzi potrzeba 
dokonania zasadniczej wykładni art. 105 § 2 k.k. Według zabierających głos w 
toku rozprawy odwoławczej prokuratora i jednego z pełnomocników 
oskarżyciela posiłkowego - adwokata A. M., nie doszło do przedawnienia 
karalności czynu zarzucanego oskarżonemu ponieważ w świetle ustaleń Sądu 
pierwszej instancji, oskarżony umyślnie spowodował ciężkie obrażenia ciała 
pokrzywdzonego, o jakich mowa w art. 105 § 2 k.k. Wspomniany pełnomocnik 
oskarżyciela posiłkowego podniósł także, że na przedawnienie czynu 
oskarżonego nie pozwala również art. 2 w zw. z art. 4 ustawy o Instytucie 
Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi 
Polskiemu. Poglądy te spotkały się z akceptacją drugiego z pełnomocników 
oskarżyciela posiłkowego adwokat E. M. – C., która nadto oświadczyła, że 
„wobec powyższych rozbieżności dotyczących art. 105 § 2 k.k. skierowanie 
pytania prawnego do Sądu Najwyższego jest ze wszech miar uzasadnione”. 
 
Rozpoznając wniesione środki odwoławcze Sąd Apelacyjny uznał, „mając 
na uwadze rozbieżności interpretacyjne zaprezentowane przez strony, w ramach 
wniesionych apelacji oraz podczas rozprawy odwoławczej, co do ewentualnego 
stosowania w odniesieniu do przestępstwa przypisanego I. K. uregulowania 
zawartego w art. 105 § 2 k.k.” (s. 12 protokołu rozprawy apelacyjnej), że w 
sprawie wyłoniło się zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni art. 
105 § 2 k.k. 
Prokurator Prokuratury Krajowej w pisemnym stanowisku złożonym do 
akt sprawy wniósł o odmowę podjęcia uchwały wskazując, że wniosek Sądu 
Apelacyjnego o dokonanie zasadniczej wykładni ustawy nie spełnia wymogów 
związanych z treścią art. 441 § 1 k.p.k., ponieważ nie dowodzi, że przepis art. 
105 § 2 k.k. w zakresie, jaki jest niezbędny do rozstrzygnięcia apelacji 
obrońców, mógł wywołać istotne wątpliwości interpretacyjne i  tego rodzaju 
wątpliwości już wywołał w judykaturze bądź w piśmiennictwie. 

 
8 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że do wynikających z 
treści art. 441 § 1 k.p.k. warunków przedstawienia Sądowi Najwyższemu 
zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia należą: 
- wyłonienie się zagadnienia prawnego, wymagającego zasadniczej 
wykładni ustawy, w związku z rozpoznawaniem przez sąd środka 
odwoławczego, 
- istnienie związku między ustaleniami faktycznymi, poczynionymi w 
danej sprawie, a sformułowanym zagadnieniem prawnym, 
- niezbędność wyjaśnienia zagadnienia prawnego dla rozstrzygnięcia 
sprawy (por. R. A. Stefański, Instytucja pytań prawnych do Sądu 
Najwyższego w sprawach karnych, Kraków 2001, s. 264 i następne oraz 
wskazane tam orzecznictwo). 
 
Instytucja uchwał podejmowanych w oparciu o przepis art. 441 § 1 k.p.k., 
stanowi wyjątek od zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu rozpoznającego 
konkretną sprawę. U podstaw decyzji sądu odwoławczego o wystąpieniu do 
Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym muszą leżeć wątpliwości, których sąd 
ten samodzielnie nie potrafi wyjaśnić. Sąd formułujący zagadnienie prawne nie 
może zatem domagać się od Sądu Najwyższego wskazania szczegółowego 
sposobu rozstrzygnięcia sprawy, czy też jedynie akceptacji dla poglądu, o 
słuszności którego jest w rzeczywistości przekonany. Zakres uchwał Sądu 
Najwyższego ograniczony jest wyłącznie do kwestii ogólnych, wymagających, 
jak już wskazano, zasadniczej wykładni ustawy. Wystąpienie z pytaniem 
prawnym winno być więc następstwem rozbieżności w interpretacji w praktyce 
sądowej określonego przepisu albo jego oczywiście wadliwej redakcji lub 
niejasnego sformułowania, umożliwiającego przeciwstawne sobie interpretacje. 
Oznacza to, że obok wymogu ścisłego związku pytania prawnego ze stanem 
faktycznym, z jakim ma do czynienia sąd odwoławczy, jest on również 
zobowiązany do wykazania potrzeby dokonania wykładni określonego 

 
9 
fragmentu ustawy. Chodzić przy tym musi o wykładnię zasadniczą, odnoszącą 
się zatem do zagadnień ważnych, mających znaczenie dla prawidłowego 
rozumienia i stosowania prawa. Z tego punktu widzenia znaczenie będzie więc 
miało wykazanie istnienia rozbieżności interpretacyjnych występujących przy 
wykładni określonej normy prawnej (por. m.in. postanowienia Sądu 
Najwyższego: z dnia 30 czerwca 2008 r., I KZP 14/08, R – OSNKW 2008, poz. 
1360; z dnia 29 marca 2006 r., I KZP 58/05, R – OSNKW 2006, poz. 673; z 
dnia 15 września 1999 r., I KZP 31/99, WPP 2000, nr 2, s. 120; z dnia 19 maja 
1999 r., I KZP 13/99, WPP 2000, nr 2, s. 120). Warto przy tym podkreślić, że 
sąd rozpoznający sprawę jest zobowiązany do samodzielnego rozstrzygania 
zagadnień faktycznych i prawnych niezależnie od długotrwałości toczącego się 
postępowania, charakteru sprawy, czy znaczenia analizowanej kwestii dla 
ostatecznego rezultatu procesu. Z całą pewnością wystarczającego uzasadnienia 
dla wystąpienia z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego nie mogą stanowić 
deklarowane przez strony postępowania rozbieżne poglądy związane z kwestią 
prawną, bowiem spór między stronami jest, co do zasady, istotą karnej sprawy 
sądowej, a obowiązkiem sądu jest jego samodzielne rozstrzygnięcie. 
Akceptując pogląd wyrażony w pisemnym stanowisku prokuratora 
Prokuratury Krajowej stwierdzić należy, że na gruncie rozważanej sprawy, 
rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych wynikających z pytania Sądu 
Apelacyjnego nie wymaga zasadniczej wykładni ustawy. Sąd ten w żaden 
sposób nie wskazał na istnienie rozbieżności interpretacyjnych odnoszących się 
do rozumienia art. 105 § 2 k.k., a uzasadnienie wydanego postanowienia 
związane jest głównie z problemami interpretacyjnymi o charakterze pozornym, 
bądź takimi, które pozostają bez związku ze sformułowanym zagadnieniem. Nie 
sposób również nie dostrzec, że zawarta w uzasadnieniu postanowienia 
argumentacja wskazuje, że Sąd Apelacyjny ma w gruncie rzeczy jasno 
ukształtowany pogląd związany z treścią normatywną art. 105 § 2 k.k., a decyzja 
o zadaniu pytania prawnego w trybie art. 441 § 1 k.p.k. wiązała się głównie z 

 
10 
poglądami prezentowanymi przez strony, czego dowodzi przywołany wcześniej 
fragment uzasadnienia postanowienia Sądu, a także z oczekiwaniem 
zaaprobowania przez Sąd Najwyższy rzeczywistego stanowiska Sądu 
odwoławczego. 
Przed odniesieniem się do kwestii zasadniczej, sformułowanej w pytaniu 
Sądu Apelacyjnego, kilka uwag należy poświęcić innym zagadnieniom 
rozważanym w uzasadnieniu postanowienia. 
W pierwszej kolejności wypada zgodzić się z Sądem odwoławczym co do 
tego, że w zaistniałym układzie procesowym brak jest prawnych możliwości do 
uznania czynu zarzucanego I. K. za zbrodnię komunistyczną w rozumieniu art. 2 
ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji 
Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Wiąże się to z 
niezaskarżeniem wyroku Sądu Okręgowego w W. na niekorzyść oskarżonego. 
W konsekwencji, zważywszy, że Sąd  pierwszej instancji nie dość, że nie 
umieścił znamion zbrodni komunistycznej w opisie czynu przypisanego 
oskarżonemu, co w rezultacie przełożyło się na kwalifikację prawną tego czynu, 
ale w uzasadnieniu swego orzeczenia wprost wykluczył możliwość uznania tego 
czynu za zbrodnię komunistyczną, Sąd Apelacyjny – bez naruszenia 
wynikającego z art. 434 § 1 k.p.k. zakazu reformationis in peius – nie może w 
tej kwestii zająć stanowiska przeciwnego. Oznacza to, że rozważanie 
przedawnienia karalności przestępstwa oskarżonego z punktu widzenia art. 4 
ust. 1a zdanie drugie in fine  ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie 
Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi 
Polskiemu staje się bezprzedmiotowe. 
Podobnie rzecz się ma z dokładnym ustaleniem czynu przypisanego 
oskarżonemu i jego subsumcją prawną. Sąd Apelacyjny trafnie dostrzega, że ani 
opis czynu przypisanego oskarżonemu przez Sąd pierwszej instancji, ani 
przyjęta kwalifikacja prawna tego czynu, nie wskazują na to, iż w grę wchodzi 
umyślne, z zamiarem bezpośrednim albo ewentualnym, spowodowanie 

 
11 
ciężkiego 
uszkodzenia 
ciała 
 
(ciężkiego 
uszczerbku 
na 
zdrowiu) 
pokrzywdzonego, korespondujące z treścią art. 105 § 2 k.k.  Słusznie w 
konsekwencji uznano za oczywiste, że w przypadku ustalenia, iż  oskarżony 
działał umyślnie, z zamiarem  spowodowania wskazanych wyżej następstw, Sąd 
musiałby dać temu wyraz w drodze przypisania mu takiego ekscesu w toku 
pobicia zarówno w opisie czynu, jak i w jego kwalifikacji prawnej. Brak 
zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji na niekorzyść oskarżonego 
powoduje, że także i w tym przypadku, ze względu na treść art. 434 § 1 k.p.k., 
Sąd odwoławczy nie może czynić żadnych niekorzystnych dla oskarżonego 
zmian zarówno w opisie czynu, jak i jego kwalifikacji prawnej. 
Podzielić również należy wyrażone w uzasadnieniu postanowienia 
stanowisko Sądu Apelacyjnego w przedmiocie wzajemnej relacji między 
przepisami art. 9 § 1 p.w.k.k. i art. 105 § 2 k.k. Zgodnie z pierwszym z 
wymienionych przepisów, bieg terminów przedawnienia umyślnych przestępstw 
przeciwko życiu, wolności lub wymiarowi sprawiedliwości, zagrożonych karą 
pozbawienia wolności powyżej 3 lat, popełnionych przez funkcjonariuszy 
publicznych – w okresie od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1989 r. – w czasie 
lub w związku  z pełnieniem ich funkcji, rozpoczyna się od dnia 1 stycznia   
1990 r., przy czym nie ma w takich przypadkach zastosowania art. 4 § 1 k.k. 
Przytoczony przepis stanowi kontynuację analogicznego unormowania 
zawartego w art. 108 § 2 k.k. z   1969 r., wprowadzonego ustawą z dnia 12 lipca 
1995 r. o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego wykonawczego oraz o 
podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie karnym 
(Dz. U. Nr 95, poz. 475).  Uregulowanie to stanowi element koncepcji restytucji 
praworządności wymiaru sprawiedliwości rażąco naruszanej w niektórych 
sprawach 
karnych 
związanych 
z przestępstwami 
popełnianymi 
przez 
funkcjonariuszy publicznych, których nie ścigano z powodów politycznych (por. 
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lipca 1999 r., P 2/99, OTK 1999, z. 
5, poz. 103 oraz W. Wróbel [w:] A. Barczak – Oplustil i inni, Kodeks karny. 

 
12 
Część szczególna. Komentarz pod red. A. Zolla, Kraków 2006, tom III, s. 1305). 
Przystaje to do przesłanek, na których oparty jest przepis art. 44 Konstytucji RP 
stanowiący, że bieg przedawnienia w stosunku do przestępstw, nie ściganych z 
przyczyn politycznych, popełnionych przez funkcjonariuszy publicznych lub na 
ich zlecenie, ulega zawieszeniu do czasu ustania tych przyczyn. Przywołanie art. 
9 § 1 p.w.k.k. i poprzedzającego go art. 108 § 2 k.k. z 1969 r. było konieczne 
ponieważ w konkretnej sprawie mogą one przesądzać o dopuszczalności 
rozważania sięgnięcia po wynikającą z art. 105 § 2 k.k. instytucję 
nieprzedawniania się niektórych przestępstw. Zawarta w art. 105 § 2 k.k. 
regulacja należy do kodeksowych przepisów o przedawnieniu, co oznacza, że 
możliwość jej stosowania musi być weryfikowania przez pryzmat treści art. 15 
p.w.k.k., z której wynika, iż do czynów popełnionych przed wejściem w życie 
kodeksu karnego stosuje się przepisy tego kodeksu o przedawnieniu i zatarciu 
skazania, chyba że termin przedawnienia już upłynął. W konsekwencji, 
przewidziana w art. 105 § 2 k.k. instytucja ma zastosowanie pod warunkiem 
nieustania karalności danego przestępstwa do dnia wejścia w życie Kodeksu 
karnego z 1997 r. Do natury przepisu art. 105 § 2 k.k. należy więc, w sytuacji 
podpadającej pod art. 15 p.w.k.k., jednorazowa odmowa ex post, w dniu 1 
września 1998 r. zdatności do przedawnienia karalności przestępstwom 
wcześniej przedawnialnym (por. B. Mik, glosa do postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 16 stycznia 2002 r., V KKN 399/99, Palestra 2002, z. 7 – 8, 
s. 225). Przepis art. 9 § 1 p.w.k.k. oraz poprzedzający go art. 108 § 2 k.k. z   
1969 r. mogą mieć zatem zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy w dniu wejścia 
w życie Kodeksu karnego z 1997 r. doszło już do przedawnienia karalności 
przestępstwa będącego przedmiotem postępowania. Dla porządku należy 
wskazać, że w literaturze zetknąć się można także z odmienną interpretacją 
omawianych przepisów. Jednakże poglądy, stosownie do których art. 9 § 1 
p.w.k.k. nie ma zastosowania do przestępstw nieulegających przedawnieniu na 
podstawie art. 105 § 2 k.k. (por. W. Wróbel, op. cit., s. 1306), czy też, że art. 

 
13 
105 § 2 k.k. może odnosić się do wskazanych w nim przestępstw, wszakże 
popełnionych po wejściu w życie Kodeksu karnego z 1997 r. (por. L. Kubicki, 
Nowa kodyfikacja karna a Konstytucja RP, PiP 1998, nr 9 – 10, s. 33 – 34) zdają 
się nie uwzględniać przynależności art. 105 § 2 k.k. do kodeksowych przepisów 
o przedawnieniu i mechanizmu wynikającego z art. 15 p.w.k.k. 
Przekładając powyższe rozważania na grunt związany z czynem 
zarzucanym I. K. należy zauważyć, że gdyby uznać, iż przepis art. 9 § 1 p.w.k.k. 
nie miał zastosowania, doszłoby  w związku z art. 15 tych przepisów, do 
przedawnienia karalności czynu przy uwzględnieniu reguł wynikających z art. 
101 § 1 pkt 3 i art. 102 k.k., bowiem art. 108 § 2 k.k. z   1969 r. wydłużałby 
termin przedawnienia jedynie do dnia wejścia w życie Kodeksu karnego z 1997 
r.  
Na koniec wywodów poprzedzających kwestię zasadniczą wskazać 
również trzeba, akceptując w tej mierze stanowisko Sądu Apelacyjnego, że w 
sprawie brak podstaw do prezentowania poglądu, iż rozpoznający kasacje, 
wniesione na niekorzyść oskarżonego, Sąd Najwyższy zawarł w opisywanym 
wcześniej orzeczeniu z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt II KKN 158/01, 
zapatrywanie prawne wiążące Sąd Apelacyjny (art. 442 § 3 w zw. z art. 518 
k.p.k.) co do wykładni art. 105 § 2 k.k. ponieważ Sąd kasacyjny zagadnieniem 
tym w ogóle się nie zajmował. 
Rozważenie przedstawionych wyżej kwestii pozwala na stwierdzenie, że 
wyjaśnienie rzekomych wątpliwości związanych z zakresem stosowania art. 105 
§ 2 k.k., będących kanwą sformułowanego pytania, może mieć znaczenie dla 
rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej I. K. Rzecz jednak w tym, że – jak 
już wspominano – Sąd Apelacyjny w rzeczywistości oczekuje wskazania 
sposobu rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, ewentualnie akceptacji dla 
wyrażonego przez siebie poglądu, a sygnalizowane w uzasadnieniu 
postanowienia wątpliwości interpretacyjne mają charakter pozorny albo nie 
mają w realiach sprawy żadnego znaczenia. 

 
14 
Pomijając powoływanie się na rozbieżne stanowiska stron procesu, 
pierwszego argumentu uzasadniającego wystąpienie do Sądu Najwyższego z 
pytaniem prawnym upatruje Sąd Apelacyjny w wywodach uzasadnienia wyroku 
Sądu pierwszej instancji. Wskazuje się bowiem, że z pewnych fragmentów tego 
uzasadnienia wynika, że Sąd pierwszej instancji  utożsamia ciężkie uszkodzenia 
ciała, które odniósł pokrzywdzony, z następstwami pobicia zdefiniowanymi w 
art. 158 § 2 k.k., co – jak przypuszcza – zadecydowało o zastosowaniu przez ten 
Sąd przepisu art. 105 § 2 k.k. Ponadto podkreślono, że choć w opisie czynu 
przypisanego oskarżonemu posłużono się, tak jak w akcie oskarżenia, 
wyrażeniem „ciężkich, rozległych obrażeń”, to jednak treść pisemnych 
motywów wskazuje, iż odpowiada ono pojęciu „ciężkiego uszczerbku na 
zdrowiu”, użytemu w art. 158 § 2 k.k. Przy takim odczytaniu intencji Sądu 
pierwszej instancji Sąd Apelacyjny stwierdza, że „elementem łączącym” 
zarzucony oskarżonemu czyn z art. 158 § 3 k.k. z zasadą przewidzianą w art. 
105 § 2 k.k. są następstwa pobicia opisane w art. 158 § 2 k.k., zatem 
sformułowanie zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni 
ustawy powinno odnosić się nie tylko do kwestii objęcia tą zasadą przestępstwa 
z art. 158 § 3 k.k., ale także z art. 158 § 2 k.k. 
Kontekst, w jakim przytoczony argument się pojawił, a zwłaszcza 
odwołanie się do treści motywacyjnej części orzeczenia Sądu pierwszej 
instancji, z pominięciem jakiejkolwiek analizy znaczeniowej relewantnych z 
punktu widzenia rozważanego problemu fragmentów przepisu art. 105 § 2 k.k., 
pozwala na stwierdzenie, że stanowi on raczej uzasadnienie pytania o 
dopuszczalność zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 105 § 2 k.k., niż 
podstawę rzeczywistych wątpliwości interpretacyjnych związanych z tym 
przepisem. 
Zgodnie z art. 105 § 2 k.k., przepisów art. 101 – 103 k.k. nie stosuje się 
również do umyślnego przestępstwa: zabójstwa, ciężkiego uszkodzenia ciała, 
ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności łączonego ze 

 
15 
szczególnym udręczeniem, popełnionego przez funkcjonariusza publicznego w 
związku z pełnieniem obowiązków służbowych. Problem interpretacyjny, przed 
którym stanął Sąd Apelacyjny, sprowadza się do ustalenia zawartości 
znaczeniowej wyrażeń: „umyślne przestępstwo uszkodzenia ciała” i „umyślne 
przestępstwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu” ponieważ analizowanie 
znaczenia pojęć: „umyślne przestępstwo zabójstwa” i „umyślne przestępstwo 
pozbawienia wolności łączonego ze szczególnym udręczeniem” pozostawałoby 
bez związku z przedmiotem postępowania. Przy tak zakreślonym przedmiocie 
wykładni oraz poczynionych wcześniej uwagach trudno racjonalnie założyć, że 
Sąd odwoławczy nie jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć, czy w 
podlegających interpretacji wyrażeniach mieszczą się przestępstwa określone w 
art. 158 § 2 i 3 k.k. Wątpliwość ta jest tym bardziej uzasadniona, pomijając inne 
poniższe argumenty, że Sąd ten, nie próbując nawet ustalić znaczenia 
omawianych zwrotów, stwierdził w końcowej części uzasadnienia swojego 
postanowienia, że: „Nie sposób bowiem w wykładni językowej doszukać się 
jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: czy zasada nieprzedawniania umyślnych 
przestępstw ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, 
w rozumieniu art. 105 § 2 k.k., obejmuje umyślne przestępstwa polegające na 
braniu udziału w pobiciu, których następstwa, w postaci ciężkiego uszczerbku 
na zdrowiu lub śmierci człowieka, objęte są zarzucalną nieumyślnością (art. 158 
§ 2 i 3 k.k.)”. 
Innym argumentem mającym stanowić, w ocenie Sądu Apelacyjnego, 
uzasadnienie  dla stwierdzenia, że zaistniała potrzeba dokonania zasadniczej 
wykładni art. 105 § 2 k.k., miały być wyrażane w literaturze poglądy 
wskazujące na to, że przepis jest sformułowany nieprecyzyjnie, cechuje go 
poważna niekonsekwencja i nie do końca jasno określa kategorię przestępstw, 
na które rozciąga zasadę nieprzedawniania. Nie negując faktu, że przywołane 
oceny omawianego przepisu rzeczywiście w piśmiennictwie się pojawiły, należy 
stanowczo stwierdzić, że nie mają one związku z tymi fragmentami przepisu art. 

 
16 
105 § 2 k.k., które powinny podlegać wykładni mającej znaczenie dla 
rozstrzygnięcia w rozważanej sprawie. Zastrzeżenie, że art. 105 § 2 k.k. 
nacechowany jest poważną niekonsekwencją, poczynione zostało w kontekście 
treści całego przepisu art. 105 k.k. Zwrócono bowiem uwagę, że w odniesieniu 
do przestępstw wojennych (§1 in fine) oraz przestępstw wymienionych w § 2 
art. 105 k.k., zasadą nieprzedawniania objęte zostały także występki, w 
przeciwieństwie do przestępstw przeciwko pokojowi i ludzkości, gdyż w tym 
przypadku zasadę tę ograniczono do zbrodni (por. E. Bieńkowska [w:] Kodeks 
karny. Część ogólna. Komentarz pod red. G. Rejman, Warszawa 1999, s. 1319). 
Podobnie bez związku z rozważaną kwestią pozostają zastrzeżenia co do 
precyzyjności określenia katalogu przestępstw wymienionych w art. 105 § 2 k.k. 
(por. A. Zoll [w:] G. Bogdan i inni, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz 
pod red. A. Zolla, Kraków 2004, tom I, 1324 – 1325 oraz L. Wilk [w:]             
M. Bojarski i inni, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 479 – 480).  
Sygnalizowane w piśmiennictwie wątpliwości dotyczą bowiem tylko jednego 
elementu hipotezy art. 105 § 2 k.k., a mianowicie wyrażenia „umyślne 
przestępstwo zabójstwa”. Tymczasem zabójstwo w żadnej postaci przedmiotem 
postępowania w rozważanej sprawie nie jest. Na marginesie należy wskazać, że 
wykładnia językowa i systemowa przywołanego określenia, prowadzi do 
trudnego do zaakceptowania wniosku, iż przedawnieniu nie ulegają wszystkie 
typy 
zabójstwa, 
a 
więc 
także 
uprzywilejowane, 
popełnione 
przez 
funkcjonariusza publicznego w warunkach opisanych w art. 105 § 2 k.k. Wydaje 
się jednak, że zastosowanie wykładni celowościowej, odwołującej się do 
argumentów natury aksjologicznej, prowadzi do rozsądnej konkluzji, iż 
wynikająca z art. 105 § 2 k.k. zasada ma zastosowanie tylko w odniesieniu do 
podstawowego i kwalifikowanych typów zabójstwa (por. A. Zoll, op. cit., s. 
1324 – 1325 i A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2007, s. 241). Za 
równie bezprzedmiotowe uznać należy odwoływanie się do poglądów literatury  
wskazujących na to, że: zawarte w art. 105 § 2 k.k. określenie „ciężkie 

 
17 
uszkodzenie ciała” nie ma w kodeksie karnym punktu odniesienia ponieważ 
mówi on w art. 156 § 1 k.k. o ciężkim uszczerbku na  zdrowiu (por. A. Wąsek 
[w:] M. Kalitowski i inni, Kodeks karny. Komentarz, tom II, Gdańsk 1999, s. 
323), określenie „ciężkie uszkodzenie ciała” odpowiada użytemu w art. 156 § 1 
k.k. określeniu „ciężki uszczerbek na zdrowiu”, zatem jedno z nich jest zbędne 
(por. A. Bojarski, op. cit., s. 480), przepis posługuje się określeniem „ciężkie 
uszkodzenie ciała” w znaczeniu potocznym i jest ono objęte określeniem „ciężki 
uszczerbek na zdrowiu” (por. A. Zoll, op. cit., s. 1325), a także wyłączenie 
przedawnienia karalności wynikające z art. 105 § 2 k.k. odnosi się m.in. do 
czynów, których znamieniem jest aktualnie ciężki uszczerbek na zdrowiu, zaś 
pod rządami Kodeksu karnego z 1969 r. było nim ciężkie uszkodzenie ciała i 
ciężki rozstrój zdrowia, jakkolwiek ten ostatni nie został wprost w tym przepisie 
wskazany (por. S. Łagodziński: Ciężki uszczerbek na zdrowiu – ze skutkiem 
śmiertelnym – art. 156 § 3 k.k. – w praktyce sądowo – prokuratorskiej, Prawo w 
działaniu – Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2008, s. 89), 
ponieważ poglądy te nie mają w istocie znaczenia dla rozstrzygnięcia 
deklarowanych przez Sąd Apelacyjny wątpliwości. Rzecz nie dotyczy przecież 
wzajemnych relacji między wskazanymi wyżej określeniami, lecz tego, czy – 
zważywszy, że przepis mówi o przestępstwie umyślnym, a nie o skutkach 
przestępstw umyślnych – określenia te obejmują także w szczególności 
przestępstwo z art. 158 § 2 k.k., w konstrukcji którego skutek w postaci 
ciężkiego uszczerbku na zdrowiu człowieka objęty jest nieumyślnością. 
Przywoływane przez Sąd odwoławczy poglądy wyrażone w piśmiennictwie nie 
tylko nie uzasadniają twierdzenia o istnieniu wątpliwości interpretacyjnych 
wymagających zasadniczej wykładni, ale wskazują wprost, że ustawodawca, 
posługując się nazwową techniką określania przestępstw, do których odnosi się 
przepis art. 105 § 2 k.k., przewidział, że zasada nieprzedawniania się 
przestępstw będzie miała zastosowanie do typów opisanych w art. 148 § 1, 2 i 3 
k.k. (przy uwzględnieniu wcześniejszych uwag o potrzebie odwołania się do 

 
18 
wykładni celowościowej), art. 156 § 1, 156 § 3 i 189 § 2 k.k. (por. A. Zoll, op. 
cit., s. 1324 – 1325;  L. Wilk op. cit., s. 479 – 480 oraz A. Wąsek op. cit., s. 
323). Godzi się dodać, że zastosowana przez ustawodawcę opisowa metoda 
redagowania wyrażeń ustawowych, tj. posługiwanie się nazwową techniką 
określania przestępstw, nie jest nowością i nie budzi kontrowersji. Dla 
przykładu można wskazać, że w Kodeksie karnym z 1997 r., poza art. 105 § 2, 
zastosowano ją m.in. w przepisach art. 46 § 1 i 64 § 2, a w Kodeksie karnym z 
1969 r. w art. 9 § 2 k.k. 
Mimo zaniechania dokonania rzetelnej wykładni językowej rozważanego 
przepisu, a zwłaszcza określeń „umyślne przestępstwo ciężkiego uszkodzenia 
ciała” i „umyślne przestępstwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu”, a także braku 
podstaw do formułowania wątpliwości co do znaczenia tych określeń w 
kontekście poglądów prezentowanych w piśmiennictwie, Sąd Apelacyjny podjął 
próbę poszukiwania możliwości objęcia hipotezą art. 105 § 2 k.k. przestępstw z 
art. 158 § 2 i 3 k.k. poprzez odwołanie się do innych metod interpretacyjnych, a 
w szczególności do wykładni historycznej, systemowej i celowościowej. 
Pomijając racjonalność takich prób wobec zaniechania przeprowadzenia 
wykładni językowej, stwierdzić trzeba, że również efekty wskazanych wyżej 
metod interpretacji nie uzasadniały wystąpienia do Sądu Najwyższego w trybie 
art. 441 § 1 k.p.k., ponieważ prowadziły do jednoznacznych wniosków, które w 
wywodach Sądu odwoławczego nie spotkały się w istocie z żadną racjonalną 
krytyką. 
Sąd Apelacyjny trafnie zwrócił uwagę na to, że zawarta w art. 105 § 2 k.k. 
regulacja jest wyjątkiem od zasady, jaką jest przedawnianie się karalności 
przestępstw, co wyklucza możliwość dokonywania interpretacji rozszerzającej 
zgodnie z zakazem exceptiones non sunt extendendae [w innym miejscu 
uzasadnienia 
swojego 
postanowienia 
Sąd 
Apelacyjny, 
przywołując 
prezentowany w piśmiennictwie pogląd, iż ustawodawca dokonał ścisłego 
określenia typów przestępstw (por. L. Wilk op. cit., s. 480) wywiódł, że gdyby 

 
19 
racjonalny ustawodawca zamierzał objąć przepisem art. 105 § 2 k.k. także 
przestępstwa z art. 158 § 2 i 3 k.k., to uczyniłby w sposób wyraźny, choćby 
przez wprowadzenie zwrotu „pobicie, którego następstwem jest ciężki 
uszczerbek na zdrowiu lub śmierć człowieka”].  
Wyniku powyższego rozumowania nie zmieniła także przeprowadzona 
przez Sąd wykładnia historyczna. Wprawdzie w  uzasadnieniu rządowego 
projektu Kodeksu karnego z 1997 r. zapisano, że zasadą nieprzedawniania 
stosowaną wobec zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstw 
wojennych obejmuje się także „umyślne przestępstwa przeciwko zdrowiu, życiu 
lub wolności popełnione przez funkcjonariuszy publicznych w związku z 
pełnieniem obowiązków służbowych” (por. Nowe kodeksy karne – z 
uzasadnieniami, Warszawa 1997, s. 172), jednakże uzasadnienie to zupełnie nie 
przystaje do treści przepisu, co w konsekwencji oznacza, że posłużenie się 
przytoczonym 
fragmentem 
jako 
wskazówką 
interpretacyjną 
musiałoby 
doprowadzić do wykładni contra legem (jak trafnie zauważono w motywacyjnej 
części postanowienia Sądu Apelacyjnego, kierowanie się uzasadnieniem 
projektu doprowadziłoby do uznania, że zasadą nieprzedawniania objęte są nie 
tylko wszystkie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, ale także wszystkie 
przestępstwa przeciwko wolności, co w jaskrawy sposób pozostaje w 
sprzeczności z treścią przepisu). Ponadto, przytoczony fragment uzasadnienia 
odwołuje się do rodzajowych przedmiotów ochrony, podobnie jak przepis art. 9 
§ 1 p.w.k.k., a nie do nazwowo określonych typów przestępstw, co czyni 
hipoteza art. 105 § 2 k.k. 
Wbrew 
stanowisku 
Sądu 
Apelacyjnego, 
do 
„niespójnych 
i 
przeciwstawnych” rezultatów nie mogą doprowadzić także wyniki wykładni 
systemowej i celowościowej. Ową „niespójność i przeciwstawność” wyklucza 
przecież wprost argumentacja Sądu odwoławczego wskazująca, że: 
- regulacja stanowiąca o nieprzedawnianiu się niektórych przestępstw 
umyślnych popełnionych przez funkcjonariuszy publicznych w 

 
20 
związku 
z 
pełnieniem 
przez 
nich 
obowiązków 
służbowych 
umieszczona została w tej samej jednostce redakcyjnej kodeksu 
karnego, w której zawarto zasadę nieprzedawniania się zbrodni 
przeciwko pokojowi, ludzkości i przestępstw wojennych, co dowodzi 
podobnej wagi przestępstw opisanych w obu paragrafach art. 105 k.k., 
-  opowiedzenie się za poglądem, iż celem regulacji zawartej w art. 105 § 
2 k.k. jest nieprzedawnianie się szerszego zakresu przestępstw 
przeciwko życiu zdrowiu i wolności, w tym przestępstw z art. 158 § 2 i 
3 k.k., w których śmierć i ciężki uszczerbek na zdrowiu objęte są 
nieumyślnością, musiałoby prowadzić do trudnego do zaakceptowania 
stanowiska, że przepisem tym są objęte nie tylko przypadki udziału 
funkcjonariusza w pobiciu, ale także udział takiego funkcjonariusza w 
bójce (warto dodać w tym miejscu, że odmowa przedawnienia 
karalności dotyczyłaby w takim przypadku wszystkich umyślnych 
przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, w tym zaliczanych do takich ze 
względu na dodatkowy przedmiot ochrony, kwalifikowanych przez 
następstwa w postaci śmierci czy ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a 
więc m.in. przestępstw przeciwko ochronie środowiska opisanych w 
przepisach art. 182 bądź art. 183 § 1 lub 3 k.k. w zw. z art. 185 § 2 k.k., 
co w oczywisty sposób kłóci się z celem regulacji zawartej w art. 105 § 
2 k.k.), 
- przestępstwa z art. 158 § 2 i 3 k.k. zagrożone są niższymi karami od 
przestępstw expressis verbis  wymienionych w art. 105 § 2 k.k. 
Na koniec należy wreszcie zauważyć, że określając w art. 9 § 1 p.w.k.k. i 
art. 108 § 2 k.k. z 1969 r. na nowo początek biegu terminu przedawnienia 
umyślnych przestępstw popełnionych przez funkcjonariuszy publicznych w 
okresie od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1989 r. – w czasie lub w związku z 
pełnieniem ich funkcji, ustawodawca, precyzując zakres regulacji odwołał się do 
przedmiotów ochrony wskazując, że przepisy te dotyczą wszystkich umyślnych 

 
21 
przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu, wolności i wymiarowi sprawiedliwości. 
Przy 
założeniu 
istnienia 
potrzeby 
sformułowania 
szerokiego 
zakresu 
przedmiotowego zasady nieprzedawniania się przestępstw popełnionych przez 
funkcjonariuszy publicznych, nic nie stało na przeszkodzie, by zastosować taką 
samą metody regulacji w art. 105 § 2 k.k. Tymczasem, w przepisie tym, 
ustawodawca posłużył się metodą nazwowego określenia typów przestępstw, co 
– uwzględniając założenie jego racjonalności – wyklucza możliwość 
interpretacji rozszerzającej także dlatego, że nie przemawiają za tym żadne racje 
natury systemowej czy celowościowej. 
Podsumowując, trzeba stwierdzić, że z obszernych wywodów mających 
stanowić uzasadnienie dla zadanego przez Sąd Apelacyjny pytania prawnego 
wynika, iż Sąd ten: 
- jest przekonany, że przypisane I. K. przez Sąd pierwszej instancji 
przestępstwo nie zalicza się do umyślnego przestępstwa ciężkiego 
uszkodzenia ciała w rozumieniu art. 155 § 1 k.k. z 1969 r., czy też 
umyślnego przestępstwa ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w 
rozumieniu art. 156 § 1 k.k., 
-  analizując przepis art. 105 § 2 k.k. nie sformułował wątpliwości natury 
językowej i w istocie rzeczy  nie dokonał językowej wykładni tych 
fragmentów 
przepisu, 
które 
mają 
kluczowe 
znaczenie 
dla 
rozstrzygnięcia podnoszonej kwestii prawnej, 
-  nie wykazał, że potrzeba zasadniczej wykładni art. 105 § 2 k.k. wynika       
z rozbieżnych poglądów doktryny czy orzecznictwa, 
- przedstawił argumenty przemawiające za zakazem prowadzenia   
wykładni rozszerzającej tego przepisu, 
- skrytykował możliwość przyjęcia, także na gruncie wykładni 
historycznej, systemowej i celowościowej, że przepis art. 105 § 2 k.k. 
obejmuje swoim zakresem przestępstwa umyślne kwalifikowane przez 
nieumyślne następstwa, określone w art. 158 § 2 i art. 158 § 3 k.k. 

 
22 
Z przedstawionych wyżej powodów brak jest podstaw do podjęcia 
uchwały w rozważanej sprawie, albowiem nie zostały spełnione przesłanki 
wynikające z treści art. 441 § 1 k.p.k. Problem, przed którym stanął Sąd 
Apelacyjny, wymaga zwykłej, a nie zasadniczej wykładni ustawy, do dokonania 
której uprawniony i zobowiązany jest, w ramach zasady samodzielności 
jurysdykcyjnej, sąd rozpoznający sprawę w związku z wniesionymi środkami 
odwoławczymi.