I KZP 18/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Okręgowy w C., dotyczące możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności karnej biegłego za sporządzoną opinię na podstawie art. 271 § 1 k.k. (poświadczenie nieprawdy w dokumencie) lub art. 233 § 4 k.k. (fałszywa opinia). Sąd Okręgowy skłaniał się ku tezie, że art. 233 § 4 k.k. jest przepisem szczególnym wobec art. 271 § 1 k.k., co wyłączałoby jego stosowanie. Sąd Najwyższy odmówił jednak podjęcia uchwały. Po pierwsze, wskazał na problem procesowy związany z zakazem reformationis in peius, gdyż opis czynu przypisanego oskarżonemu nie zawierał znamion biegłego, a przyjęcie odpowiedzialności z art. 233 § 4 k.k. mogłoby naruszyć ten zakaz. Po drugie, i co ważniejsze, Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie nie wymaga zasadniczej wykładni ustawy. Analiza przepisów wykazała, że między art. 271 § 1 k.k. a art. 233 § 4 k.k. może zachodzić stosunek krzyżowania, prowadzący do kumulatywnego zbiegu przepisów (art. 11 § 2 k.k.), co wynika z ochrony różnych dóbr prawnych (wiarygodność dokumentów vs. wymiar sprawiedliwości). Sąd odrzucił argumentację opartej na zasadzie specjalności, wskazując, że oba przepisy mogą być stosowane jednocześnie, jeśli ich znamiona się krzyżują.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosunku między art. 271 § 1 k.k. a art. 233 § 4 k.k. w kontekście odpowiedzialności biegłych oraz znaczenie zakazu reformationis in peius przy przekazywaniu zagadnień prawnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii odpowiedzialności biegłego, a jedynie odmawia podjęcia uchwały.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba powołana w postępowaniu sądowym do wydania opinii jako biegły może z uwagi na treść sporządzonej opinii być podmiotem odpowiedzialności karnej z przepisu art. 271 § 1 k.k., czy też wyłącznie z przepisu art. 233 § 4 k.k.?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, wskazując, że między przepisami art. 271 § 1 k.k. a art. 233 § 4 k.k. może zachodzić stosunek krzyżowania, prowadzący do kumulatywnego zbiegu przepisów ustawy (art. 11 § 2 k.k.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie nie wymaga zasadniczej wykładni ustawy, ponieważ analiza dóbr prawnych chronionych przez oba przepisy (wiarygodność dokumentów vs. wymiar sprawiedliwości) wskazuje na możliwość ich krzyżowania. Dodatkowo, rozstrzygnięcie tej kwestii nie miałoby znaczenia dla apelacji wniesionej na korzyść oskarżonego z uwagi na zakaz reformationis in peius.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Paweł K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (5)
Główne
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy poświadczenia nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne w dokumencie. Ochrona prawna: wiarygodność dokumentów.
k.k. art. 233 § § 4
Kodeks karny
Dotyczy przedstawienia fałszywej opinii mającej służyć za dowód w postępowaniu sądowym. Ochrona prawna: wymiar sprawiedliwości. Obejmuje szerszy zakres niż art. 271 § 1 k.k., w tym metody badawcze i oceny.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Reguluje kumulatywny zbieg przepisów ustawy, gdy zachodzi stosunek krzyżowania.
k.p.k. art. 441 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do przekazania zagadnienia prawnego przez sąd okręgowy do Sądu Najwyższego.
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius (zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po wniesieniu apelacji wyłącznie na jego korzyść).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość kumulatywnego zbiegu przepisów art. 271 § 1 k.k. i art. 233 § 4 k.k. z uwagi na krzyżowanie się dóbr prawnych. • Brak znaczenia rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dla apelacji wniesionej wyłącznie na korzyść oskarżonego z uwagi na zakaz reformationis in peius.
Odrzucone argumenty
Art. 233 § 4 k.k. jako przepis szczególny wyłączający stosowanie art. 271 § 1 k.k. (stanowisko Sądu Okręgowego).
Godne uwagi sformułowania
Między przepisami art. 271 § 1 k.k. oraz art. 233 § 4 k.k. może za- chodzić tzw. stosunek krzyżowania, prowadzący do kumulatywnego zbiegu przepisów ustawy – art. 11 § 2 k.k. • każde „poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne” w sporządzanej przez biegłego opinii (...) mającej służyć za dowód w po- stępowaniu sądowym, będzie jednocześnie „przedstawieniem fałszywej opinii”, o tyle relacja odwrotna już nie zachodzi. • każdy „poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne” w sporządzanej przez biegłego opinii (a więc dokumencie) mającej służyć za dowód w po- stępowaniu sądowym, będzie jednocześnie „przedstawieniem fałszywej opinii”, o tyle relacja odwrotna już nie zachodzi.
Skład orzekający
A. Siuchniński
przewodniczący
W. Płóciennik
sędzia SN
R. Sądej
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosunku między art. 271 § 1 k.k. a art. 233 § 4 k.k. w kontekście odpowiedzialności biegłych oraz znaczenie zakazu reformationis in peius przy przekazywaniu zagadnień prawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii odpowiedzialności biegłego, a jedynie odmawia podjęcia uchwały.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii zbiegu przepisów w prawie karnym, która jest fundamentalna dla prawników karnistów. Dodatkowo, porusza problematykę odpowiedzialności biegłych sądowych.
“Czy biegły sądowy zawsze odpowiada z tego samego przepisu za fałszywą opinię? Sąd Najwyższy wyjaśnia zbieg przepisów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.